ΗΜΟΥΝ ΚΙ ΕΓΩ ΕΚΕΙ Οι Κέλτες και οι Ελληνες

Το Λοριάν, λιμάνι της Βρετάνης, στη Βορειοδυτική Γαλλία, είναι γνωστό για την εντυπωσιακή γερμανική βάση υποβρυχίων της εποχής του πολέμου – είναι και σήμερα επισκέψιμη. Είναι επίσης γνωστό για ένα ετήσιο φεστιβάλ κέλτικου πολιτισμού που ενώνει καλλιτέχνες από τη Βρετάνη αλλά και από Σκωτία, Ουαλία, Ιρλανδία, Κορνουάλη, Γαλικία, Αστούριες.

Στις γειτονικές αμμουδερές παραλίες, τα κρύα νερά (18 βαθμοί τον Ιούλιο) αποσύρονται και επανέρχονται ανά δωδεκάωρο. Οι βάρκες ακουμπούν στον πυθμένα και τα παιδιά μαζεύουν κοχύλια, μακριά από την ακτή. Υπάρχουν, βέβαια, και μενίρ – τοποθετημένα, συχνά, σε γραμμές χιλιομέτρων, με το ύψος τους να φθίνει προς την κατεύθυνση της θάλασσας. Κανείς δεν ξέρει γιατί.

Κοντά σε κάποια τέτοια μενίρ, κουβέντιασα με έναν εξηντάρη. Δήλωνε Κέλτης. Ολο και περισσότεροι Βρετόνοι ξαναμαθαίνουν την ξεχασμένη γλώσσα τους, όλο και περισσότεροι δεν λέγονται πια Ζαν Λουί και Φιλίπ αλλά Γκουεναέλ, Γκαέλ, Γκουέν, Νολουέν, Νορίγκ, Ουανίγκ. Ο συγκεκριμένος, δάκρυσε στο άκουσμα της λέξης Ελλάδα. Ο προπάππος του δούλεψε επί Τρικούπη στην κατασκευή σιδηροδρόμων στην Πελοπόννησο, εξ ου και ο παππούς του γεννήθηκε στην Καλαμάτα. Αλλά οι σχέσεις Ελλήνων – Κελτών είναι πολύ παλιότερες.

Στα ελληνιστικά χρόνια, οι «Κελτοί» ήταν παντού. Νίκησαν έναν ελληνικό στρατό στις Θερμοπύλες το 279 π.Χ. Εφτασαν στους Δελφούς. Ηταν η πιο μεγαλόσωμη φυλή του κόσμου, λέει ο Παυσανίας. Τους έβρισκες ώς τη Θράκη και την Ουκρανία. Η κοιτίδα τους ήταν, λέει, στη σημερινή Αυστρία. Εφτιαξαν και μια Γαλατία στον Σαγγάριο! Ο Φίλιππος ο Μακεδών, δολοφονήθηκε με κοντό, κέλτικο σπαθί. Ο Αλέξανδρος, που τους συνάντησε στον Δούναβη, σύναψε συμμαχία μαζί τους πριν εκστρατεύσει ανατολικά. Οταν τους ρώτησε τι φοβούνται περισσότερο, αυτοί είπαν: «Μην πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μας». Ο Αλέξανδρος θεώρησε αλαζονική την απάντηση, γι’ αυτούς όμως ήταν όρκος πίστης. Θα τηρούσαν τη συμφωνία, αρκεί να έμεναν ζωντανοί.

Στον δικό μου Κέλτη δεν είχα να προσφέρω ελιές καλαμών. Ούτε κλάδο ελαίας, αχρείαστο τώρα, με τον ένα στο νοτιοανατολικό άκρο της ηπείρου και τον άλλο στο βορειοδυτικό. Παραδόξως, αυτό που πλέον μας ενώνει, είναι οι παλιοί φόβοι που επαληθεύτηκαν. Και στους Ελληνες, και στους κέλτες Ιρλανδούς, έπεσε ο ουρανός στο κεφάλι.