Λατρεία για το σινεμά

Αλήθεια από τις λίγες: αν αλλάζεις το σινεμά, αλλάζεις τον κόσμο όλο. Σας φαίνεται υπερβολικό; Ε τότε να το χοντρύνω λίγο παραπάνω. Φέρτε στον νου σας το πρώτο σας ρομαντικό φιλί. Ηταν ή δεν ήταν η άτεχνη μίμηση μιας πράξης που πρωτοείδατε σε κάποια οθόνη; Ποιος πραγματικά ξέρει πώς θα φιλούσαμε σε έναν κόσμο όπου το σινεμά δεν υπήρξε ποτέ; Μη βιαστείτε να αντεπιτεθείτε με υπαρξιακά επιχειρήματα – η αλήθεια είναι ότι το σινεμά σκάβει μέσα μας ένα λαγούμι από νωρίς. Κι όπως εμείς αλλάζουμε μέσα από αυτό, έτσι και το ίδιο αλλάζει μέσα από εμάς. Πολλές φορές, δραστικά.

Γκοντάρ. Ο άνθρωπος που άλλαξε το σινεμά, όπως περίπου οι punks άλλαξαν το rock ‘n’ roll 15 χρόνια μετά. Οπως ακριβώς οι punks αποφάσισαν να επανεφεύρουν το rock. Που, νιώθοντας πως η ουσία του είχε χαθεί κάτω από τόνους μαϊντανών και καρυκευμάτων αλλά και υπό το βάρος της μουσικής βιομηχανίας, επέστρεψαν στη ρίζα του και όρμησαν καταπάνω της για να τη στραγγίξουν από τους χυμούς της. Ετσι και ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ. Που ανακάλυψε το σινεμά από την αρχή, δανειζόμενος όμως όλα εκείνα τα στοιχεία που το καθιστούσαν άκρατα γοητευτικό και διακτινίζοντάς τα σε μια διάσταση πέραν της κινηματογραφικής οθόνης. Τα άλλαξε όλα. Το έτος 1959.

Μπελμοντό. Γοητευτικός, ανέμελος, αξιολάτρευτος, με ίνδαλμα – φυσικά – τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ. Μικροκακοποιός. Που κλέβει ένα αυτοκίνητο, σκοτώνει έναν αστυνομικό και κρύβεται στο διαμέρισμα πανέμορφης αμερικανίδας (Τζιν Σίμπεργκ) που «δείχνει» πιο Γαλλιδούλα από τις ντόπιες. Μπροστά όμως από το όποιο σασπένς της κινηματογραφικής ιστορίας, ο κατακερματισμός της κινηματογραφικής γλώσσας. Ο Μπελμοντό οδηγεί και ταυτόχρονα μιλά στην κάμερα – στην ίδια κάμερα που η Σίμπεργκ, λίγο αργότερα, θα κάνει «ναζάκια». Το παιχνίδι μαζί της δεν σταματά ποτέ. Ομοίως, το ίδιο συμβαίνει και με το παιχνίδισμα ενός κοινού, αλλά και ενός πλήθους σκηνοθετών που, άφωνοι, βλέπουν έναν έναν τους φιλμικούς κανόνες να παραγκωνίζονται. Γιατί εφόσον όλα πηγάζουν από την αγάπη για το σινεμά, πρέπει να έχουν και «πλάκα». Κι αν μια αγάπη παύει να έχει «πλάκα», οδηγείται στον θάνατο, θέλοντας και μη.

Με το «Με κομμένη την ανάσα», που προβάλλεται σε εξαίσιες ανανεωμένες κόπιες, ο Γκοντάρ έστησε στο εκτελεστικό απόσπασμα κάθε κινηματογραφική επιβολή και την εξολόθρευσε διά της λατρείας του για το σινεμά. Γι’ αυτό και κάθε, μα κάθε φορά που οι σιλουέτες του Μπελμοντό και της Σίμπεργκ θα προβάλλονται σε μια οθόνη, θα μας υπενθυμίζουν πως αυτά που πραγματικά μένουν μέσα μας αθάνατα είναι αυτά που γεννιούνται ενώπιόν μας. Και μέσα μας

Για εμάς. Μόνο για εμάς.