Νοσηροί «Γάμοι» στο Ζάλτσμπουργκ

Στην άλλη κοιτίδα της όπερας, το Ζάλτσμπουργκ (όπου τη φετινή 91η σεζόν εγκαινίασε ο αυστριακός πρόεδρος Χάιντς Φίσερ) η σύγχρονη και ρηξικέλευθη ματιά στους «Γάμους του Φίγκαρο» του Μότσαρτ αφέθηκε στη φαντασία ενός 28χρονου μαέστρου, του Ρόμπιν Τικιάτι. Φαντασία που από κάποιους φανατικούς – μπορεί και σνομπ – του διάσημου φεστιβάλ κατηγορήθηκε ως νοσηρή.

Με εισιτήρια που έφταναν έως τα 370 ευρώ και με ατού τη σταρ σοπράνο Αννα Νετρέμπκο (το 2006 είχε αναδειχθεί σούπερ σταρ εν μια νυκτί στο Ζάλτσμπουργκ, χάρη στην εντυπωσιακότατη αφαιρετική «Τραβιάτα» της, με τον εξαίρετο σούπερ σταρ επίσης Ρολάντο Βιγιαζόν), σύντροφο του Φίγκαρο – Ερβιν Σοτ, η οποία και τράβηξε όλα τα φλας στην πρεμιέρα, ο νεαρός μαέστρος επιχείρησε να φωτίσει το τραγικό και παρακμιακό στοιχείο που κρύβεται πίσω από την κωμική επιφάνεια του Φίγκαρο».

Ο Κερουμπίνο βουτάει στη μελαγχολία του αυτόχειρα το Non so piu και στο ρετσιτατίβο πριν από την άρια της Κοντέσας Dove sono τα χρώματα στο σκηνικό και τους φωτισμούς ξεβάφουν, την ώρα που και οι αρμονίες στη μουσική συνοδεία αποσυντονίζονται, σαν ό,τι υπήρχε κάποτε ως ζωή να έχει αρχίσει να αποσυντίθεται θλιβερά.

Αυτό το παρακμιακό στοιχείο ακολουθεί την κατά Ζάλτσμπουργκ νέα εκδοχή της όπερας, με τον ακραία παθιασμένο για εξουσία Κόμη Αλμαβίβα, με σκιές, υποβλητικούς φωτισμούς, σκοτεινά κοστούμια και ασύντακτες αρμονικές που τείνουν να τονίσουν την… αποσύνθεση στο μοτσάρτιο μουσικό έργο.

Και αυτό σε ένα φεστιβάλ που ήδη έχει τολμήσει στη φετινή του διοργάνωση να βάλει τσεκούρια και κόκκινους σαν αίμα συμβολισμούς στη «Γυναίκα χωρίς ίσκιο» των Ρίχαρντ Στράους και Χούγκο φον Χόφμανσταλ, ενώ έχει εξελίξει τη Βαλπουργία Νύχτα στον εννεάωρο, πλήρη – 12.111 στίχοι! – «Φάουστ» του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε σε ένα φανταστικό όργιο, που αρχίζει σε μια ντίσκο… Ακολούθησε ο σύγχρονος «Προμηθέας» του Λουίτζι Νόνο, επονομαζόμενη και «Τραγωδία της ακοής», στον ναό του Κολεγίου, ενώ για πρώτη φορά θα παρασταθεί στο Ζάλτσμπουργκ η όπερα του Λέος Γιάνατσεκ «Η υπόθεση Μακρόπουλος». Τέλος, πρέπει να σημειωθεί και η πρώτη συνεργασία του Πέτερ Στάιν με τον Ρικάρντο Μούτι στην όπερα «Μάκβεθ» του Τζουζέπε Βέρντι και η τελευταία όπερα του Πιοτρ Ιλιτς Τσαϊκόφσκι «Ιολάντα» με τη σταρ Αννα Νετρέμπκο στον ρόλο της τυφλής πριγκίπισσας.