«Θα τους ξανάβρουν τους μπαξέδες»

Η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Αλκηστης Πρωτοψάλτη ήταν το «Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες» (1979) του Ηλία Ανδριόπουλου. Η σχέση τους κρατάει από τότε και ήταν σχέση που σημάδεψε την πορεία της. «Γιατί έκανε τη φωνή μου γνωστή. Γιατί μου έδωσε μια μεγάλη ευκαιρία».

Ηταν εποχή της Μεταπολίτευσης, το έντεχνο λαϊκό ανακάλυπτε ξανά τη στιβαρότητα του ρεμπέτικου, η ποίηση έδινε συχνά την αφορμή να σμίξει το μπουζούκι με φωνές νέων καλλιτεχνών, η παρτιτούρα να σταθεί απέναντι σε πρόσωπα / σύμβολα όπως της Μπέλλου.

Η Αλκηστις τότε ήταν στο ξεκίνημά της. Πρώτη πρώτη της επαφή με τον χώρο ήταν το 1974 στην Τετραλογία του Δήμου Μούτση (σε ποίηση Σεφέρη, Καβάφη, Ρίτσου, Καρυωτάκη). Τα πρώτα της live ήταν στην μπουάτ «Λήδρα» (Πλακα). «Κάποια στιγμή γνωριστήκαμε με τον Ηλία Ανδριόπουλο», θυμάται, «ο δίσκος – “Τα Γράμματα στον Μακρυγιάννη” – έγινε σύντομα κι από κει και πέρα κάναμε δεκάδες συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μαζί με τον Καλογιάννη και τη Σωτηρία Μπέλλου γιατί είχαν κάνει ήδη τα “Λαϊκά Προάστια”».

Οι «Προσανατολισμοί» σε ποίηση Ελύτη κυκλοφόρησαν το 1984. Σε έδαφος έτοιμο να δεχτεί τη φωνή της ανερχόμενης τραγουδίστριας αλλά κι ένα έντεχνο τραγούδι βγαλμένο μέσα από το χατζιδακικό κύτταρο του συνθέτη. Ενα τραγούδι που υμνούσε το φως του Αιγαίου. Και που θα έμενε στην ιστορία της ελληνικής μουσικής ως ένα έργο κλασικό, από εκείνα που γίνονται υπόδειγμα για τη σχέση ποίησης και μουσικής.

Η Αλκηστις θυμάται: «Οταν μου το έφερε και το άκουσα έμεινα άφωνη», λέει σήμερα. «Η προσέγγισή του ήταν μοναδική. Ο τρόπος που αγκάλιαζε την ποίηση του Ελύτη, γεμάτη ευαισθησία και γεμάτη χρώματα, ταίριαζε τόσο πολύ με τη γλώσσα».

Σήμερα, 27 χρόνια μετά την κυκλοφορία εκείνου του δίσκου, και 15 χρόνια μετά την πρώτη του λάιβ παρουσίαση στο Ηρώδειο (1996) – συναυλία που έχει γραφτεί με χρυσά γράμματα στο βιογραφικό της – συνθέτης και τραγουδίστρια σμίγουν ξανά σε μια συναυλία όπου ο ήχος και ο στίχος θα «σιγοντάρονται» και από το αιγαιοπελαγίτικο φως. Η παράσταση γίνεται στα πλαίσια του τιμητικού αφιερώματος στον Οδυσσέα Ελύτη, στο Ελαιοτριβείο «Μουσείο Βρανά» στη Μυτιλήνη στις 1 Ιουλίου.

Στο Ηρώδειο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά με Συμφωνική Ορχήστρα και Μεικτή Χορωδία, ενώ τώρα θα ακουστεί με εντελώς αφαιρετικό τρόπο, μεταγραμμένο για πιάνο – φωνή. Στο πιάνο, που θα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο και όχι απλά συνοδευτικό, θα βρίσκεται ο συνοδοιπόρος (τα τελευταία χρόνια) της Αλκηστης, Στέφανος Κορκολής. Στο τέλος της βραδιάς ο Ηλίας Ανδριόπουλος θα τραγουδήσει ο ίδιος δύο ανέκδοτες συνθέσεις του πάνω σε ποιήματα του Οδυσσέα Ελύτη.

«Πραγματικά είναι συγκινητικό, γιατί είχα να το τραγουδήσω τόσα χρόνια… Και τα έργα αυτά δεν ακούγονται ούτε στο ραδιόφωνο. Είναι άλλο να τραγουδάς κάτι στα 20, άλλο όταν μεγαλώνεις… Επαναπροσδιορίζεται η σχέση σου και με την ποίηση και με τη μουσική». Δηλαδή τι εννοεί ακριβώς;

«Αν και έχω γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια, και θα έπρεπε να με ακουμπάει περισσότερο ο Καβάφης, με τον Ελύτη υπάρχει αυτό το κάτι παραπάνω που με συγκινεί βαθιά. Σε ένα βιβλίο του Πολ Ελιάρ σε μετάφραση δική του, γράφει κάτι για την ποίηση του Ελιάρ που καθρεφτίζει αυτό ακριβώς που αισθάνομαι εγώ για τη δική του ποίηση. Λέει λοιπόν για τον Ελιάρ “ό,τι γράφει ο ποιητής φτάνει αμέσως στην καρδιά μας, μας χτυπάει κατάστηθα σαν κύμα ζωής άλλης / βγαλμένης από το άθροισμα των πιο μαγικών μας ονείρων”. Αυτό αισθάνομαι ακριβώς…».