ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ

Το πρόβλημα

της Ελλάδας

Αλέξανδρος Γ. Παπαδόπουλος, ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Η αιτία της κρίσης είναι πως πολλά χρόνια τώρα παίρναμε δάνεια και αντί να τα εκμεταλλευτούμε για να αναπτυχθούμε, τα καταναλώναμε είτε σε μεγάλα (αλλά άχρηστα ή έστω μη ανταποδοτικά) έργα είτε σε έργα «βιτρίνας» αλλά όχι ουσίας είτε, τέλος, προκειμένου να θρέψουμε κι άλλο την άρρωστη σχέση πολιτών και κομμάτων με την πρόσληψη νέων άχρηστων δημοσίων υπαλλήλων, με πλειοδοσία σε παροχές και προνόμια, με περισσότερους νέους συνταξιούχους, με ρουσφέτια κ.λπ. Είναι σημαντικό λοιπόν, προκειμένου να οδηγηθούμε στη λύση, να καταλάβουμε πως για όλα μας τα πάθη φταίμε κατά 99% εμείς και δεν υπάρχει καμία παγκόσμια συνωμοσία εναντίον μιας μικρής χώρας με ελάχιστες έως ανύπαρκτες πλουτοπαραγωγικές πηγές. Εμείς τα φάγαμε, άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο.

Το πρόβλημα της Ελλάδας σήμερα δεν είναι το χρέος αλλά το έλλειμμα. Οπως ένας ιδιώτης ή μια εταιρεία, έτσι και μια χώρα μπορεί να χρωστάει μεγάλα ποσά, αρκεί να έχει τόσα κέρδη (πλεόνασμα στην περίπτωση της χώρας) ώστε να μπορεί να αποπληρώνει τα χρέη της.

Ο μόνος τρόπος για να επιλυθεί το πρόβλημα του ελλείμματος (και αμέσως να επιλυθεί και το πρόβλημα του χρέους) είναι να περιορίσουμε τα έξοδά μας και να αυξήσουμε τα έσοδα. Μόνο που εδώ υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια. Για να πετύχουμε αυτούς τους δύο στόχους είμαστε αναγκασμένοι (εξαιτίας του χρέους) πρωτίστως να λάβουμε μέτρα που θα φέρουν άμεσο αποτέλεσμα γιατί δεν έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου. Αυτό δεν σημαίνει να μη λάβουμε και μέτρα με μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Το σημαντικότερο όμως είναι να καταλάβει ο Ελληνας, αλλά και γενικώς ο πολίτης των δυτικών καπιταλιστικών χωρών πως πλέον πρέπει να χαμηλώσει για πάντα το βιοτικό του επίπεδο προκειμένου το σύστημα να μπορέσει να επιβιώσει. Ο παγκόσμιος καπιταλισμός φτάνει σιγά σιγά σε ένα σημείο, όπου είτε θα αυτοπεριοριστεί είτε θα καταρρεύσει. Κανείς δεν λέει πως ο παγκόσμιος καπιταλισμός είναι το τελειότερο οικονομικοκοινωνικό σύστημα. Αυτό όμως συμβαίνει και με τη δημοκρατία. Δεν είναι τέλεια οικονομικά και πολιτικά μοντέλα, αντίστοιχα. Είναι όμως τα καλύτερα που έχουμε διαθέσιμα. Ας φροντίσουμε να τα προστατέψουμε.

Η οικονομική

διάσωση της χώρας

Αντώνιος Ελευθεριάδης,

ΜΕΛΟΣ του Ε.Σ. του ΠΑΣΟΚ

Η αναδιάρθρωση είναι πλέον η λέξη κλειδί που χρησιμοποιείται σε όλες τις πτυχές του ελληνικού ζητήματος. Οι επενδυτικές τράπεζες και οι οίκοι αξιολόγησης θεωρούν την αναδιάρθρωση ως τον μόνο δρόμο για τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου. Οι ευρωπαίοι πολιτικοί προσπαθούν να τη μεταμφιέσουν για να μην είναι αποκρουστική τόσο στις αγορές όσο και στους ευρωπαίους φορολογουμένους, που μέχρι στιγμής εμφανίζονται να επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος αυτής της στρατηγικής. Ενώ όμως συζητείται και είναι θέμα χρόνου να συμβεί η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση στον πλανήτη, οι έλληνες συμβατικοί οικονομολόγοι και πολιτικοί ποινικοποιούν τη λέξη θεωρώντας ότι προσφέρουν καλή υπηρεσία στην υπόθεση της οικονομικής διάσωσης της χώρας.

Η πολιτική ηγεσία είχε βασίσει την ανάπτυξη για πάνω από μια δεκαετία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ακολουθώντας τα βήματα της Ευρώπης και του ευρύτερου δυτικού κόσμου βασιζόμενη στις εισηγήσεις των ειδικών που καταδείκνυαν με έντονο τρόπο στην Ελλάδα το τι οφείλει να πράξει.

Ξεπουλώντας όλο τον εθνικό πλούτο (βλ. ΟΤΕ ,ΕΥΔΑΠ, ΔΕΗ, λιμάνια) δεν θα αναβαθμίσουμε τις παρεχόμενες υπηρεσίες και την ποιότητα ζωής, απλώς θα βρεθούμε όμηροι καρτέλ που ενδιαφέρονται μόνο για το κέρδος (βλ. γάλα, πετρέλαιο). Το κράτος πρέπει να ενδιαφέρεται να διασφαλίζει, έστω και ελλειμματικά, την παρεχόμενη ποιότητα στον πολίτη.

Η σύγκρουση προοδευτικής και συντηρητικής αντίληψης, η βαθύτερη αιτία κάθε γόνιμου δημοκρατικού αποτελέσματος, τα τελευταία χρόνια είχε επικεντρωθεί περισσότερο σε θέματα ήσσονος σημασίας και η παραγωγική πολιτική σκέψη παρέμεινε εγκλωβισμένη στα στάσιμα διαχειριστικά νερά αυτής της δεκαετίας. Οι πολιτικοί χώροι ένιωσαν την ανάγκη να αρχίσουν να συγκλίνουν και οι διαχωριστικές γραμμές των κομμάτων άρχισαν να γίνονται θαμπές.

Η λύση μπορεί να προέλθει μόνο από τη σύγκρουση πολιτικών ιδεολογιών σε όσο το δυνατόν συλλογικότερες εκλογικές διαδικασίες, με τις οποίες μπορούν ή έστω διεκδικούν να μεταβάλουν ριζοσπαστικά τη δομή αυτού του οικονομικού συστήματος πριν συμβούν οι επαπειλούμενες κοινωνικές εκρήξεις. Οι προοδευτικοί συγκρούονται με τους συντηρητικούς, επί της ουσίας όμως συγκρούεται η ελπίδα με τον φόβο.

Η ιστορία

του Θεμιστοκλή

Ζ. Κ. Θέος, Αθήνα

«Φρόνιμον» θα ήταν οι Α. Σαμαράς και Γ. Καρατζαφέρης να μην επιδίδονται απερίσκεπτα μόνο σε εξύμνηση του θριαμβευτή της ναυμαχίας της Σαλαμίνας Θεμιστοκλή, της οποίας είχε προηγηθεί η γνωστή διαφωνία του με τον Ευρυβιάδη (και η εξίσου γνωστή ρήση του προς αυτόν «πάταξον μεν, άκουσον δε»). Η σχετική σύνεση επιβάλλεται από την επαίσχυντη κατάληξή του, έπειτα από πολλαπλές συγκρούσεις του στην «πολιτική ζωή» της Αθήνας και τον εξοστρακισμό του το 471 λόγω της – κατά τους αντιπάλους του – αλαζονείας του και φιλοχρηματίας του. Με συνέπεια την καταφυγή του στα Σούσα και την προσχώρησή του και υποταγή του στον βασιλιά της Περσίας Αρταξέρξη! Ηταν μάλιστα τόση η χαρά του πέρση βασιλιά γι’ αυτή την απίστευτη προσχώρηση ώστε την ίδια εκείνη νύχτα έμεινε άγρυπνος και αναφώνησε τρεις φορές: «Εχω τον Θεμιστοκλέα τον Αθηναίο»… Και σε επιβράβευσή του, του εξεχώρησε τη σατραπεία ορισμένων πόλεων της Μαγνησίας (αν θυμούμαι σωστά). Ενώ υπήρξε και η εκδοχή ότι τον είχε ορίσει και ναύαρχο του περσικού στόλου, αλλά όταν εκλήθη να εκστρατεύσει εναντίον των Ελλήνων, παραιτήθηκε. Και κατ’ άλλους μεν πέθανε από φυσικό θάνατο, κατ’ άλλους δε αυτοκτόνησε.

Η σκουριά του χρόνου

Βασίλης Μαγκλάρας

Βρισκόμουν πριν από λίγες ημέρες μαζί με φίλους σε ένα παραθεριστικό θέρετρο της Κεντρικής Ελλάδας. Η απρόσμενη προσέλευση τόσου κόσμου έκανε τους επαγγελματίες του τουρισμού να ανασκουμπωθούν άρον άρον προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όλων αυτών. Τα σχόλια της παρέας που έβλεπε τα θηριώδη τετρακίνητα να ανταγωνίζονται τα τελευταία μοντέλα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας και να καταλαμβάνουν προκλητικά πεζοδρόμια και πλατείες (χωρίς εμείς να αποτελούμε εξαίρεση), έδιναν και έπαιρναν.

– Αντε, να μας έπαιρνε χαμπάρι η Μέρκελ και θα σου έλεγα εγώ τι δόση θα παίρναμε.

– Α ρε μια αγανάκτηση που βγάζει ο κόσμος…

Είχα να περάσω πολλά χρόνια από τη μικρή λουτρόπολη που μας φιλοξένησε. Τότε μου είχε κάνει εντύπωση το όμορφο περιβάλλον, που έδενε με τον σεβασμό των κατοίκων για τον τόπο τους. Σήμερα η μικρή παραλία έχει τσιμενταριστεί, τεράστιοι όγκοι από σκυρόδεμα προφυλάσσουν τα καμάρια των «αστών καραβοκύρηδων…», ενώ την πευκόφυτη πλαγιά έχουν τεμαχίσει σε οικοπεδικές μερίδες.

Τι να κάνουμε, αυτοί είμαστε… Και είμαστε «αυτοί», γιατί δεν θέλουμε να ξεχωρίζουμε από τις αρετές μας αλλά από τις εγωιστικές μας επιφάνειες που εντυπωσιακά μας καλύπτουν. Πάντοτε, την πραγματικότητα είτε τη χλευάζαμε είτε την κρύβαμε. Ποτέ, μα ποτέ, δεν θέλαμε να τη δούμε και να την αντιμετωπίσουμε. Να ξεγελαστούμε στην υπεκφυγή, στην ευκαιρία της κουκούλας για να φτάσουμε να χαθούμε στις πλατείες ανάμεσα στο πλήθος, στις ιαχές και τα συνθήματα, αφορίζοντας πολιτικούς, θεσμούς και σύμβολα.

Εξεγερμένοι, αγανακτισμένοι, δεν μπορούμε να χωνέψουμε αυτό που μας συνέβη. Αφορισμένοι από ένα πολιτικό σύστημα για το οποίο είχαμε ματώσει να το καθιερώσουμε. Προδομένοι από πολιτικούς και κόμματα που ξανά είχαμε γεμίσει τις πλατείες με λάβαρα, ιαχές και συνθήματα για να τους επιβάλουμε. Ξεχνάμε το χθες τους, τη συμμετοχή τους σε αυτό το πολιτικό σύστημα που σήμερα στηλιτεύουν. Τώρα τι θέλουν να αποδείξουν, την ηλικιακή τους μεταμέλεια για καλό Παράδεισο. Δεν καταλαβαίνουν ότι δεν αντέχουμε άλλο τη σκουριά του χρόνου…

Δεν μπορώ να συνδέσω τα κινήματα πολιτών – «δεν πληρώνω – δεν πληρώνω», «Αγανακτισμένοι» ή «Σπίθες» και ποιος ξέρει τι άλλο θα προκύψει (τυχαία; δεν νομίζω) – ως στάση αξιών που να δικαιολογεί την επανάσταση παραπάνω από την γκρίνια… Ο «τζιπάρας» από το διπλανό τραπέζι φώναξε για τον λογαριασμό. Υστερα ανέβηκε αργά αργά στον στάβλο με τα καμιά διακοσαριά άλογα της μηχανής του και αφού τα ξεπέζεψε από τα πεζοδρόμια και τις πλατείες, μας έριξε τα γκάζια και τους ρύπους του, γεμάτος αγανάκτηση!!!