ΜΑΤΙΕΣ Οι 5 δρομείς

Σε μια εποχή απόλυτης μελαγχολίας, σε μια εποχή κατάθλιψης, έρχονται, κάποιες φορές, αιφνίδια μερικά γεγονότα που σε κάνουν να χαίρεσαι και να λες πως η Ελλάδα δεν είναι μόνο χρέη, διαφθορά, ξύλινα λόγια πολιτικών, ψεύδη, αγανάκτηση και αβεβαιότητα. Ενα απ’ αυτά τα γεγονότα: η βράβευση – πρώτο βραβείο – του σπουδαίου έλληνα γλύπτη Θεόδωρου Παπαγιάννη, για το έργο του «Οι Δρομείς».

Οι «Δρομείς» βραβεύθηκαν σε διεθνή διαγωνισμό του Οργανισμού Chicago Sister City International Programs και το έργο έχει τοποθετηθεί στο αεροδρόμιο O’Hare του Σικάγου, σε μια πύλη απ’ όπου περνάνε 100 εκατ. άνθρωποι τον χρόνο! Τρομακτικό νούμερο! Αλλά και μεγάλη η δόξα για τον έλληνα καλλιτέχνη που εμπνεύστηκε το έργο, το φιλοτέχνησε και βγήκε μπροστά από πλήθος ομοτέχνων του για να κόψει το νήμα.

Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε το 2006, αλλά δυο φορές δεν οδήγησε σε αποτέλεσμα. Την τρίτη φορά μετείχε και ο Παπαγιάννης – ιδρυτής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Ιωαννίνων, που φέρει το όνομά του – και το γλυπτό του επελέγη ανάμεσα σε 150! Αρχισε, αμέσως μετά ένας μαραθώνιος για τους «Δρομείς»: τρεις επιτροπές, τελική έγκριση και από κει και πέρα ατελείωτο πηγαινέλα του έλληνα γλύπτη στο Σικάγο, για την επί τόπου συναρμολόγηση των ατσάλινων πλακών με τις οποίες είναι φτιαγμένο το έργο.

Λέει ο Παπαγιάννης για τους «Δρομείς» του: «Αυτό που ήθελα να εκφράσω ήταν η ιδέα της αδελφοποίησης των δύο πόλεων, της Αθήνας και του Σικάγου, η κινητικότητα και η μετανάστευση των λαών, αλλά και το μήνυμα της νίκης, που έφερε ο αγγελιαφόρος, από τον Μαραθώνα στην Αθήνα. Οι «Δρομείς», μεταφέρουν το μήνυμα της αρχαιότητας στο σήμερα, αλλά αποτυπώνουν και το ρητό του Ηράκλειτου “Τα πάντα ρει”. Επιπροσθέτως, οι πέντε δρομείς συμβολίζουν τις πέντε ηπείρους».

Και μια και είμαστε στα χρόνια του χρήματος – και πότε δεν ήμασταν; – το έργο κόστισε συνολικά 1.000.000 δολάρια, ποσό που καλύφθηκε από τους Ελληνες του Σικάγου και την Επιτροπή Φιλίας Αθηνών Σικάγου, με πρόεδρο τον επιχειρηματία Δημήτριο Κοζώνη. Οι «Δρομείς» είναι ακριβώς πέντε δρομείς, γιγαντιαίων διαστάσεων (ύψος 5,5 μέτρα και πλάτος 22,8), σμιλεμένοι σε ανοξείδωτο ατσάλι και δείχνουν να βρίσκονται σε διαρκή κίνηση. Μικρότερο έργο, με το ίδιο θέμα, τοποθετήθηκε στο εσωτερικό του αεροδρομίου, στο Terminal 5, στην υποδοχή. Οι διαστάσεις του είναι 5×2 μέτρα. Τους «Δρομείς» τους πρωτόδα σε ένα κομμάτι της φίλης μου Ελένης Μπίστικα, στην «Καθημερινή» και εντυπωσιάστηκα. Δημοσιεύθηκαν και άλλα κείμενα, σε πολλές εφημερίδες και περιοδικά. Εμένα, όμως, μου ζήτησε να το κάνω «θέμα» στη στήλη, ο επί 40 χρόνια διευθυντής των «ΝΕΩΝ» και φίλος μου Κώστας Νίτσος. Φορτικά, μάλιστα. Κι αυτό το «φορτικά» σημαίνει, ότι ο Νίτσος, ακέραιος και με γνώση, όπως και με υψηλή αισθητική δημοσιογράφος, βγάζει το καπέλο του στον γλύπτη Παπαγιάννη, όπως έκανε, χρόνια και χρόνια, για τον Κουν, τον Α. Τάσσο, τον Μόραλη, τον Γκίκα, την Παξινού και δεκάδες άλλες λαμπρές προσωπικότητες του ελληνικού πολιτισμού.

Η τελετή των εγκαινίων για την τοποθέτηση του έργου έγινε πριν από έναν μήνα, από τον δήμαρχο του Σικάγου. Μηνύματα και συγχαρητήρια τηλεγραφήματα έστειλαν ο έλληνας Πρωθυπουργός, ο αρχηγός της Ν.Δ. και πολλοί άλλοι, από τον πολιτικό κόσμο και τον καλλιτεχνικό χώρο.