Διαπραγµατεύσεις µε τους Ταλιµπάν

Μυστικές συνοµιλίες µε εκπροσώπους των Ταλιµπάν έχουν αρχίσει οι Αµερικανοί, την ώρα που ο πόλεµος στο Αφγανιστάν συνεχίζεται µεαµείωτη ένταση. Η πληροφορία υπήρχε από τον Απρίλιο, αλλά επισηµοποιήθηκε µόλις την Κυριακή, µε µια δήλωση του αµερικανού υπουργού Αµυνας, Ρόµπερτ Γκέιτς: «Ενας αριθµός χωρών εκ των οποίων και οι ΗΠΑ», δήλωσε στοCNN, «έχουνεπαφές µε εκπροσώπους των Ταλιµπάν».

Ο Γκέιτςχαρακτήρισετις επαφές «προκαταρκτικές». ∆υο ηµέρες νωρίτερ α,στην Καµπούλ, ο αφγανός πρόεδρος Χαµίντ Καρζάι είχε κάνει µια παρόµοια δήλωση, αποκαλύπτοντας πως «οι ξένες δυνάµεις, ιδιαίτερα οι ΗΠΑ, ηγούνται των διαπραγµατεύσεων». Η διαφορά ανάµεσα στουςδύο χαρακτηρισµούς – «προκαταρκτικές επαφές» ή «διαπραγµατεύσεις» – δεν είναι άνευ σηµασίας, µεγαλύτερη σηµασία όµως έχει επίτου παρόντος η αναγνώριση πως έχει αρχίσει µιαπολιτική διαδικασία.

Η ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ δεν είναι τυχαία. Η Ουάσιγκτον θα αρχίσει τον Ιούλιο να αποσύρει τα στρατεύµατά της –υπολογίζονται σήµερασε 100.000 στρατιώτες– ενώ η ευθύνη για την ασφάλεια τριών επαρχιών και τεσσάρων πόλεων του Αφγανιστάν θα µεταβιβαστεί στις αφγανικές δυνάµεις ασφαλείας. ∆εδοµένης ωστόσο της αδυναµίας της κυβέρνησης της Καµπούλ, αυτή η επιχείρηση απεµπλοκής δεν µπορεί να επιτύχει παράµόνον εφόσονεπιτευχθεί πολιτική συµφωνία µε τους Ταλιµπάν που έχουν πειστεί για τις αρετές της «συµφιλίωσης».

Οι πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη δηµιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος πολλαπλασιάζονται. Το Σάββατο,το ΣυµβούλιοΑσφαλείας του ΟΗΕ αποφάσισε να διασπάσει τη «µαύρη λίστα» που περιλαµβάνει 138 αφγανούς Ταλιµπάν και 253 µέλη της ΑλΚάιντα. Ενας τρόπος να γίνουν οι αφγανοί Ταλιµπάν πρόσωπα µε ταοποία µπορεί να συνοµιλήσει η ∆ύση.

Σύµφωνα µε διπλωµατικές πηγές στην Καµπούλ, οι Ταλιµπάν µε τους οποίους έχουν συναντηθεί οι Αµερικανοί, είναι «σοβαροί και αξιόπιστοι». Η επαφή φέρεται ναέχει γίνει µετον Ταγιέµπ Αγα, πρώην προσωπικό γραµµατέα του Μουλά Οµάρ, του ανώτατου ηγέτη των Ταλιµπάν.Ο 35χρονος – καιαγγλόφωνος –Αγα φέρεται να έχεισυναντηθεί µεαµερικανούς αξιωµατούχους στηΓερµανία και στο Κατάρ. Οι Βρετανοί, από την πλευρά τους,«µιλούν» σύµφωναµε δυτική πηγή στηνΚαµπούλ µε έναν ηγέτη του δικτύου Χακάνι,µία από τις πιο επίφοβεςοργανώσεις µε µεγάλη επιρροή στο Ανατολικό Αφγανιστάν. «∆εν υπάρχει κανένας πραγµατικός συντονισµός σεόλα αυτά, πρέπει όλα τα νήµατανα ενωθούν», σχολιάζει διπλωµάτης.

Η βασικήδυσκολία αφορά τη βιωσιµότητα των επαφών. Ο Αγα φέρεται να δέχθηκε αυτέςτις συναντήσεις υπό τονόρο να κρατηθούν µυστικές. Οµωςη ταυτότητάτου έχει διαρρεύσει στον Τύπο. Επιπλέον, οι Ταλιµπάν δεν µοιράζονται την ανυποµονησία των ∆υτικών για πρόοδο προς µια πολιτική λύση.

Από την άλλη πλευρά,η χείρα που τείνουν οιΑµερικανοίθα µπορούσε να τους προσφέρει µια µοναδική ευκαιρία να εξασφαλίσουν από τώρα εγγυήσεις γιατον ρόλο τουςσε µια µελλοντική πολιτική λύση. «Οι Ταλιµπάν προτιµούν να συνοµιλούν µε τους Αµερικανούς παρά µε τον Καρζάι, του οποίου τη νοµιµότητα δεν αναγνωρίζουν», λέει ο αφγανός πολιτικός Νταούντ Σουλτανζόι. Η επαφή µε τον Αγα, µάλιστα, φέρεται να έγινε εν αγνοία του Καρζάι. Και η πρόσφατη δήλωσητου τελευταίου,περί διενέργειας συνοµιλιών, να έγινε «από φούρκα». Σε κάθε περίπτωση, ένας ακόµα αστάθµητος παράγοντας, ενδεχοµένως ο πιο κρίσιµος, είναι η στάση την οποία θα κρατήσει το Πακιστάν, η χώρα που φιλοξενεί – ανεπίσηµα – το επιτελείο του κινήµατος των Ταλιµπάν.

Και οι Βρετανοί έχουν αποκτήσει δίαυλο επικοινωνίας µε τους ισλαµιστές µαχητές

οι ταλιµπάν δεν έχουν πραγµατικά κίνητρα να κάνουν διάλογο όταν βλέπουν την αδυναµία της κυβέρνησης Καρζάι

Ν. Ναντέρι, υπεύθυνος της αφγανικής Επιτροπής Ανθρωπίνων ∆ικαιωµάτων