Ανοιχτό παράθυρο για νέο Σύνταγµα

Σε συνεργασίαµε το Ρεπουµπλικα νικόΛαϊκόΚόµµα (CHP) και τοφιλοκουρδικό Κόµµα Ειρήνης και Δηµοκρατίας (BDP) αναµένεται να προχωρήσει ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν για την τροποποίηση του Συντάγµατος, σύµφωνα µε όλες τις εκτιµήσεις. Χθες η κυβέρνηση υπέβαλε την παραίτησή της καιο σχηµατισµός της νέαςαναµένεται στις αρχές Ιουλίου.

Το σκηνικό άρχισε ναξεκαθαρίζει µετά τις εκλογές, παρότι χθες ο πρωθυπουργός υπέβαλε την παραίτησή του και φεύγει για διακοπές µε την οικογένειά του. Προτεραιότητα του Ταγίπ Ερντογάν θα είναι η τροποποίηση του Συντάγµατος. «Θα χτυπήσει ασφαλώς και την πόρτα του ακροδεξιού Κόµµατος Εθνικιστικού Κινήµατος (MHP), αλλά ας µη γελιόµαστε, το ΚόµµαΔικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) µπορεί να συµφωνήσει για ένα νέο και δηµοκρατικό Σύνταγµα µόνοµε το CHPκαι το BDP», εκτιµά οΤζενγκίς Τσαντάρ της «Ραντικάλ». Οι περισσότεροι αναλυτές έχουν την ίδια άποψη. Το CHP δεν είναι πλέον το κόµµατου Μπαϊκάλ και τώρα, υπό την ηγεσία του Κεµάλ Κιλιτσντάρογλου, µπορεί να υπάρξουν σηµεία σύγκλισης. «Η πόρτα µας είναι ανοιχτή», ήταν χθες η απάντηση του Κεµάλ Κιλιτσντάρογλου στον πρωθυπουργό, ο οποίος είχε δηλώσει ότι θα χτυπήσειτην πόρτα του Κεµάλ µπέη.

Οσο για το BDP, αυτό θεωρείται το κόµµα-κλειδί στη νέαΒουλή και η ηγεσία του τογνωρίζει. «Οι εκλογείς µάς εξουσιοδότησαν για το νέο Σύνταγµα», ήταν η πρώτηδήλωση του αρχηγού του κόµµατος Σελαχατίν Ντεµιρτάς χθες.Με το νέο Σύνταγµα, θα επιδιώξουν µείωση του εκλογικού ορίου του 10% ώστε στις επόµενες εκλογές να µηχρειαστεί να συµµετέχουν µε ανεξάρτητους υποψηφίους. Θα επιδιώξουν επίσης περισσότερα δικαιώµαταγια τους Κούρδους. Ωστόσο, η απαίτηση του BDP – την οποία επανέφερε χθες ο Ντεµιρτάς – γιαέναρξη επίσηµου διαλόγου µε το PKK και τον Οτζαλάν, ενδεχοµένωςνα προκαλέσει προβλήµατα.

Οι υποστηριζόµενοι από τους κούρδους βουλευτές θα είναιστο νέο Κοινοβούλιο 36, έναντι 22 που ήταν στο προηγούµενο. Ανάµεσά τους και η ΛεϊλάΖάνα, πρώηνυποψήφια γιατο ΝοµπέλΕιρήνης, που πέρασε δέκαχρόνια στηφυλακή για δεσµούς µε τους κούρδους µα χητές. Απευθυνόµενος σε δεκάδες χιλιάδες Κούρδους που πανηγύριζαν προχθές το βράδυ στο Ντιγιάρµπακιρ, τόνισε – στα κουρδικά – ότι οι Κούρδοι θασυνεργαστούνµε τη νέα κυβέρνηση και άφησε ελεύθερο ένα άσπρο περιστέρι για να στείλει µήνυµα ειρήνης.

Χθες πάντως τούρκοι στρατιώτες σκότωσαν στην ΚεντρικήΤουρκία τρεις αντάρτες τουΡΚΚ, κατά την πρώτη σύγκρουση µετά τις εκλογές. Ωστόσοπολλοίείναιοι αρθρογράφοι πουαµφισβητούνότιο πρωθυπουργόςτης Τουρκίας θα ακολουθήσει πολιτική συναίνεσης, παρότι το βράδυ των εκλογών κατά την οµιλία του «στο µπαλκόνι» υποσχέθηκε πως θα αγκαλιάσει όλους τους Τούρκους. Υπενθυµίζουν ότι στο ίδιο µπαλκόνι είχεκάνει την ίδια οµιλία στις εκλογές του 2007, αλλά αργότερα σκλήρυνε τη στάση του και έγινε αυταρχικός. Πάντως, ο Ταχά Ακχιόλ της «Μιλιέτ» εκτιµά ότι αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά τα πράγµαταεπειδή αυτήείναι η τελευταία περίοδος της πρωθυπουργίας του Ταγίπ Ερντογάν. «Τώρα θα έχει δύοστόχους: πρώτον, να χειριστεί το θέµα του Συντάγµατος και το Κουρδικό και, δεύτερον, πώς να µείνει στην Ιστορία σε σχέση µε αυτά τα δύο», τονίζει.

Ηδη τα προβλήµατα έχουν αρχίσει και εντόςτου CHP, το οποίο δεν κατάφερε ναφτάσει το30% που ήταν ο στόχος παρότιείχε µεγάλη άνοδο σε σχέση µε τις εκλογές του 2007. Ο νέος ηγέτης του κόµµατος ενδεχοµένως ναέχει σύντοµανα αντιµετωπίσει ακόµηένα σοβαρό πρόβληµα. Πληροφορίες λένε πως ο υπόδικος στην υπόθεση Εργκενεκόν Μεχµέτ Χαµπεράλ, ο οποίος εξελέγη βουλευτής µετο CHP, θααποχωρήσει από το κόµµα µαζί µε οµάδα βουλευτών και θαπροσχωρήσουν στο Δηµοκρατικό Κόµµα, το οποίο δεν κατάφερε να µπει στη Βουλή.

Η ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ των νέων βουλευτών θα γίνει στις25 Ιουνίου και ο πρόεδρος της χώρας Αµπντουλάχ Γκιουλ θα δώσει εντολή για σχηµατισµό νέας κυβέρνησης στον Ταγίπ Ερντογάν. Ο πρόεδρος της Βουλής θα εκλεγεί στις 29 Ιουνίου και εκτιµάται ότι γιατη θέση αυτήπροωθείται ο ΤζεµίλΤσιτσέκ, ο οποίος είναι αυτός που θα αναλάβει τις διαπραγµατεύσεις για το νέο Σύνταγµα. Η νέα κυβέρνηση αναµένεται να σχηµατιστεί αρχές Ιουλίου και οι πληροφορίες φέρουν τον υπουργό Εξωτερικών ΑχµέτΝταβούτογλου και τον υπουργό για θέµατα Ε.Ε. να διατηρούν τις θέσεις τους.

Το ΆΚΡ είναι ένα αρχηγικό κόµµα. Χωρίς τον Ερντογάν θα διαλυόταν. Αυτή είναι η δύναµη και ταυτόχρονα η αδυναµία του πρωθυπουργού, ο οποίος δείχνει να έχει αυταρχικές τάσεις

Αχµέτ Ινσέλ, καθηγητής οικονοµίας στο Πανεπιστήµιο του Γαλατάσαραϊ