… και η συναισθηµατική κατανόηση των άλλων

∆εν είναι τυχαίο ότι η Σάρα Ουότερςβρίσκεται στην 20άδα των καλύτερων συγγραφέων της νεώτερης αγγλικής λογοτεχνίας, ούτε ότι όλα τα βιβλία της,τα επικεντρωµένα στο κοινωνικό φύλο και στον ερωτισµό, πέρασαν ξυστά από τα µεγαλύτερα βραβεία. ∆ιότι ψυχαγωγούν, συγκινούν και τροφοδοτούν έναν ουσιαστικό προβληµατισµό τόσο για το παρόν όσο καιγια το παρελθόν, «αφού δεν µπορείς να προσεγγίσεις το σήµερα εάν δεν εµβαθύνεις και στο χθες». Η περίφηµη βικτωριανή λεσβιακή τριλογία της λ.χ. («Βελούδινα χείλη», «Affinity», «Fingersmith») φωτίζει λιγότερο γνωστές πτυχές τής γκέι ιστορίας («η λέξη οµοφυλόφιλος εµφανίζεται το 1869»), τηνοποία εξάλλου µελέτησε και στο πανεπιστήµιο. Αλλά ταυτόχρονα σκαλίζει το πάντα καίριο ζήτηµα της επιθυµίας και της ελευθερίας στον αυτοπροσδιορισµό τής σεξουαλικής ταυτότητας. Αποκαλύπτει µάλιστα ότι στοναγγλικό 19ο αιώνα η γυναικεία οµοφυλόφιλη έκφραση ήταν µεν λιγότερο ορατή από σήµερα αλλά καλύτερααφοµοιωµένη στην οικογενειακή καθηµερινότητα. Από το 2006, ωστόσο, τα µυθιστορήµατά της («Ξαγρυπνώντας», «Ανήλικος επισκέπτης») επικεντρώνονται στη µεταπολεµική Αγγλία. Τότε, εξηγεί, ανεβαίνει για πρώτη φορά στην εξουσία το Εργατικό Κόµµα και χειραφετούνται τα κατώτερα στρώµατα. Γι’ αυτό και οι λεσβιακοί χαρακτήρες είναι εδώ «πιο φοβισµένοι, διότι γίνονται πλέον πιο ορατοί».

Ποια είναι όµως ηευθύνη της ως συγγραφέως στη σηµερινή συγκυρία; «Από τη φύση της η λογοτεχνία υποβάλλει την ταύτιση», απαντά η Ουότερς. «Καλλιεργεί την ικανότητά µας να φανταζόµαστε τον εαυτό µας στη θέση του άλλου. Οµως σε εποχές έντασης χάνουµε αυτήν την ικανότητα κι έτσι “σκοτώνουµε” τον άλλον πιο εύκολα.

Νοµίζω λοιπόν πως ο ρόλος της λογοτεχνίας είναι ακριβώς να µας ενθαρρύνει να ασκούµε αυτήν τη δυνατότητά µας και να κατανοούµε συναισθηµατικά τους άλλους. Αυτό δεν είναι που µας κάνει ανθρώπους;».