Ερωτικός κώδικας: Μαρί-Τερέζ

Μπορεί να µην την παντρεύτηκε ποτέ, µαζί της όµως απέκτησε την πρώτη του κόρη και έζησε έναν τρελό έρωτα. Αυτός είναι και ο τίτλος της µεγάλης έκθεσης στη Νέα Υόρκη µε έργα του µεγάλου καλλιτέχνη που έχουν θέµα τους εκείνη – συχνά γυµνή.
To ηµερολόγιο δείχνει 8 Ιανουαρίου 1927. Η 17χρονη Μαρί – Τερέζ Βαλτέρ βγαίνει από το διάσηµο πολυκατάστηµα του Παρισιού Γκαλερί Λαφαγιέτ και πηγαίνει προς το Μετρό. Ενας άγνωστος άνδρας την πλησιάζει και της λέει: «Εχεις πολύ ενδιαφέρον πρόσωπο. Θα ήθελα να ζωγραφίσω το πορτρέτο σου. Είµαι ο Πικάσο». Για τη Μαρί – Τερέζ, το όνοµα Πικάσο δεν λέει τίποτα. Την ενθουσιάζει όµως που ένας ζωγράφος τη βρίσκει όµορφη. Ο Πικάσο άλλωστε είναι 45 ετών.

Ξέρει να παίζει καλά το παιχνίδι της αποπλάνησης.

Εκείνη η συνάντηση θα σηµάνει την αρχή ενός τρελού έρωτα, όπως ακριβώς είναι και ο τίτλος της έκθεσης που φιλοξενείται στην γκαλερί «Γκαγκόζιαν» της Νέας Υόρκης. Ογδόντα πίνακες, γλυπτά, σχέδια και πολλαπλά – πολλά εκ των οποίων από τα πρωτοποριακά και πειραµατικά έργα του κορυφαίου καλλιτέχνη του 20ού αι. που προέρχονται από µεγάλα µουσεία και συλλογές – µε πρωταγωνίστρια την µυστηριώδη µούσα του, τη γυναίκα που έζησε µαζί του έναν θυελλώδη έρωτα, γέννησε την πρώτη του κόρη, δεν τον παντρεύτηκε ποτέ και αυτοκτόνησε ως ένδειξη αφοσίωσης τέσσερα χρόνια µετά τον θάνατό του.

Κορίτσι από σπίτι η Μαρί Τερέζ ζει σε ένα προάστιο νοτιοανατολικά του Παρισιού µε τη µητέρα και τις δυο αδελφές της. Ισως γι’ αυτό υποστηρίζει πως αντιστάθηκε στην πολιορκία του Πικάσο επί έξι µήνες. Η αλήθεια είναι πως κοιµήθηκε µαζί του από την πρώτη εβδοµάδα. Η σχέση τους όµως έπρεπε να µείνει µυστική καθώς η Μαρί – Τερέζ δεν είχε ακόµη ενηλικιωθεί. Κι έτσι η παρουσία της στα έργα του είχε χαρακτήρα ερωτικού κώδικα: εµφανιζόταν ως µια κιθάρα που περίµενε µέχρι κάποιος να αγγίζει τις χορδές της, ως ένας γιακάς, όµοιος µε εκείνον που είχε αγοράσει από το πολυκατάστηµα την ηµέρα που γνωρίστηκαν.

«Ο Πικάσο µού έλεγε πως του έσωσα τη ζωή, αλλά δεν καταλάβαινα τι εννοούσε», θυµόταν η Μαρί – Τερέζ. Οντως όµως η νεαρή είχε κάνει το θαύµα της καθώς ο ζωγράφος φαίνεται πως υπέφερε στον γάµο του µε την πρώην µπαλαρίνα, τη ρωσίδα Ολγα Χοχλόβα η οποία έπασχε από παθολογική ζήλεια και νευρικές διαταραχές.

Η σύζυγος, αν και συνηθισµένη στις απιστίες του Πικάσο, δεν φαίνεται να έχει αντιληφθεί την ύπαρξη της Μαρί – Τερέζ, καθώς ο καλλιτέχνης επιστρατεύει άλλες γυναίκες – ανάµεσά τους και ένα µοντέλο εξ Ιαπωνίας – για να της ρίξει στάχτη στα µάτια. Και το καταφέρνει έως το 1932 οπότε διοργανώνεται µια µεγάλη αναδροµική έκθεση που τον καθιερώνει ως τον διασηµότερο και πλέον αµφιλεγόµενο καλλιτέχνη. Η Μαρί – Τερέζ ποζάρει σε όλα τα έργα, γυµνή. Ενα εξ αυτών µάλιστα, το «Ονειρο», βρέθηκε στο επίκεντρο της δηµοσιότητας το 2006 όταν, ενώ επρόκειτο να πωληθεί προς 139 εκατ. δολάρια, ο ιδιοκτήτης του Στιβ Γουίν το έσκισε κατά λάθος. Το «Γυµνό, πράσινα φύλλα και µπούστο» διατηρεί το ρεκόρ του ακριβότερου έργου τέχνης καθώς πωλήθηκε πέρυσι προς 106,5 εκατ. δολαρίων, ενώ η «Αποκοιµισµένη έφηβη» βγαίνει σε δηµοπρασία στις 21 Ιουνίου.

Η Ολγα µπαινοβγαίνει σε ψυχιατρικές κλινικές, αλλά διαζύγιο δεν παίρνει από τον Πικάσο για φορολογικούς λόγους. Η Μαρί – Τερέζ τρία χρόνια αργότερα γεννά την κόρη του Πικάσο, τη Μάγια, αλλά δυο µήνες µετά τη γέννησή της ο Πικάσο γνωρίζει µέσω του φίλου του, ποιητή, Πολ Ελιάρ, τον επόµενο µεγάλο του έρωτα, την Ντόρα Μάαρ. Οι φήµες θέλουν τις δυο γυναίκες να πυγµαχούν για το ποια θα τον κερδίσει και τα παθιασµένα γράµµατα µεταξύ τους συνεχίζονται. Η πρόταση γάµου θα έρθει για τη Μαρί – Τερέζ το 1955. Εκείνη αρνείται κι εκείνος παντρεύεται τη Ζακλίν Ροκ. Το 1973 ο Πικάσο αφήνει την τελευταία του πνοή. Και αδύναµη πλέον να συνεχίσει τη ζωή της χωρίς εκείνον, η Μαρί – Τερέζ αυτοκτονεί 50 χρόνια µετά την πρώτη τους συνάντηση.

info

Η έκθεση «Πικάσο και Μαρί – Τερέζ, ένας τρελός έρωτας» στην γκαλερί «Γκαγκόζιαν» της Νέας Υόρκης έως τις 25 Ιουνίου (http: //www.
gagosian. com). Το έργο «Αποκοιµισµένη έφηβη» δηµοπρατείται στις 21 Ιουνίου από τους Christie’s στο Λονδίνο.

Η αλήθεια είναι πως κοιµήθηκε µαζί του από την πρώτη εβδοµάδα.
Η σχέση τους όµως έπρεπε να µείνει µυστική καθώς η Μαρί – Τερέζ δεν είχε ακόµη ενηλικιωθεί