ΜΑΤΙΕΣ Σακκουλίδης

Στη Λεωφόρο Ανεξαρτησίας, που αρχίζει από την τεράστια Πλατεία Ταξίµ – εκεί γίνονται οι περισσότερες πολιτικές συγκεντρώσεις – και είναι ατελείωτη σε µάκρος, γύρω στα 150 µέτρα, δεξιά, υψώνεται ένα υπέροχο τετραώροφο κτίριο, το Σισµανόγλειο. Σε ένα µεγάλο µπαλκόνι, στον τρίτο όροφο, κυµατίζει µια πελώρια ελληνική σηµαία. Τη βλέπεις και νιώθεις ότι ακούς µια ζωντανή «καληµέρα», από χίλια µεγάφωνα.

Το Σισµανόγλειο, στο εσωτερικό του, εντυπωσιάζει. Ευρύτατοι χώροι, εξαιρετικά καλαίσθητοι κι ένας αέρας αρχοντιάς παντού. Το κτίριο χρησιµοποιείται για προξενική κατοικία. Ο γενικός πρόξενος, όµως, κρατάει µόνο ένα δωµάτιο για τον εαυτό του. Σε τρία άλλα φιλοξενεί επιφανείς καθηγητές, διανοούµενους, καλλιτέχνες κ.λπ., που τον επισκέπτονται. Εναν όροφο τον έχει µετατρέψει σε αίθουσα διδασκαλίας.

Κι ακόµη έναν, για να εκθέτουν έργα τους έλληνες εικαστικοί. (Τις µέρες που ήµουνκι εγώ στην Πόλη, στηνόταν έκθεση µε έργα ζωγραφικής του Θαν.

Μπακογιώργου).

Γενικόςπρόξενοςείναι οΒασίλης Μπορνόβας. Νέος άνθρωπος – γύρω στα 50 – και πολύ δραστήριος. Τη Μεγάλη Εβδοµάδα ήταν στις φούριες του. Εκκλησίες, εκκλησίες, εκκλησίες. Θέλω να πω, ότι δεν τον είδα πολύ. Εµαθα, όµως, αρκετά πράγµατα, για τη δουλειά του στην Κωνσταντινούπολη.

Το πρώτο πράγµα: φτιάχνει µια βιβλιοθήκη, µε 30.000 τόµους ελληνικών και ξένων βιβλίων, του 18ου και του 19ου αιώνα! Τα βιβλία αυτά – µερικά τα χάιδεψα – τα χάρισε στο Προξενείο ένας παπάς, που τον έκανε φίλο του ο Μπορνόβας. Ο σπουδαίος αυτός παπάς – πέθανε – έχει µια κόρη. Το όνοµά του, Μελέτιος Σακκουλίδης.

Το δεύτερο: στο Γενικό Προξενείο γίνονται µαθήµατα ελληνικής γλώσσας σε 502 τούρκους, µεταπτυχιακούς, σε µεγάλο ποσοστό, φοιτητές. Οι καθηγητές δεν αµείβονται από το – µπατιρηµένο – ελληνικό κράτος, αλλά από χορηγίες των Ιδρυµάτων Μποδοσάκη, Νιάρχου, Κανελλόπουλου και του Ε. Μυτιληναίου (πιθανόν και κάποιων άλλων). Τον πρώτο χρόνο, για να στεριώσει το «σχολείο», τα έξοδα τα πλήρωνε από την τσέπη του ο γενικός πρόξενος. Ακόµη και σήµερα η Ελλάδα πληρώνει για το Σισµανόγλειο µόνο τους λογαριασµούς του ηλεκτρικού ρεύµατος! Στόχος της όλης προσπάθειας είναι να δηµιουργηθεί ένα κέντρο έρευνας του νεώτερου ελληνικού πολιτισµού.

Θέλω να πω εδώ ότι δεν υπάρχει κανένα φροντιστήριο για την εκµάθηση της ελληνικής γλώσσας σε ολόκληρη την Τουρκία.

Αντίθετα, στην Ελλάδα, λειτουργούν περί τα 200 φροντιστήρια για τη διδασκαλία της τουρκικής γλώσσας στους ενδιαφερόµενους, έλληνες και ξένους. Και θυµάµαι, από τα ταξίδια που έκανα κατά καιρούς στη Γερµανία για τα φεστιβάλ ποντιακών εκδηλώσεων, ότι οι Τούρκοι ξόδευαν τεράστια ποσά για να ‘χουν οι τούρκοι µετανάστες τηλεοπτικά πρόγραµµα στη γλώσσα τους, ώστε να την κρατάνε ζωντανή στις οικογένειές τους, ενώ εµείς αργήσαµε πάρα πολύ να κάνουµε το ίδιο (ΕΡΤ).

Θα τελειώσω, όπως άρχισα. Με σηµαίες.

Στην Πόλη, σε όλα τα γνωστά ξενοδοχεία, στις επιχειρήσεις, στα ιδρύµατα κ.λπ. υπάρχουν τουρκικές σηµαίες, µεγάλου µεγέθους (το ίδιο έχω παρατηρήσει και στο Τελ Αβίβ). Μερικές φορές, ακόµη και οι ταξιτζήδες έχουν στα φανάρια τους σηµαιούλες της χώρας τους. Φυσικά, σε πάρα πολλά σηµεία της Κωνσταντινούπολης, αλλά και στην Αγκυρα, περισσότερο, δεσπόζουν οι φωτογραφίες του Κεµάλ Ατατούρκ. Εχετε δει εσείς στην Αθήνα έστω και µια φωτογραφία του Βενιζέλου;