Η κρίση ως πράσινη ευκαιρία

Πρέπει να αποδεσµευθούµε από τα spreads, τα επιτόκια και τις αγορές για να δούµε το µέλλον µε φρέσκια µατιά.
Η οικολογική οπτική προσφέρει τη διέξοδο
O συγγραφέας, πρώην διευθυντής της Greenpeace και υφυπουργός Περιβάλλοντος Ηλίας Ευθυµιόπουλος επιχειρεί εδώ να ανοίξει µια χαραµάδα στον καταθλιπτικό διάλογο περί χρέους, επιτοκίων, Mνηµονίου, διαφθοράς, φοροδιαφυγής και εθνικού εξευτελισµού.

Επιχειρεί να διευρύνει τηγωνία θέασης της πραγµατικότητας επαναφέροντας τη συζήτηση στο ευρύτερο ζήτηµατου «µοντέλου ανάπτυξης» της χώρας, στη διατήρηση του εναποµείναντος φυσικού µας πλούτου, στις τεχνολογικές εξελίξεις, στο διεθνές πλαίσιο και τις πιθανές επενδυτικές ευκαιρίες.

Παρά την έλλειψη θεωρητικού πλαισίου, που θα ερµήνευε µέσω µιας µεγάλης αφήγησης όσα συµβαίνουν στον πλανήτη στις µέρες µας, ο Ευθυµιόπουλος, ακολουθώντας τη γραµµή σκέψης καταξιωµένων «πράσινων αναλυτών», εντοπίζει τις ρίζες της κρίσης στην αποτυχία της ανάπτυξης να ικανοποιήσει τις διαρκώς και εντέχνως αύξουσες ανάγκες ενός καλπάζοντος παγκόσµιου πληθυσµού. Στον άκριτο καταναλωτισµό και τον εκσυγχρονισµό της φτώχειας. Στην έλλειψη θεσµώνκαι ελέγχων σε ό,τι αφορά τηντεχνολογία. Στην υποβάθµιση του περιβάλλοντος και την εξάλειψη των φυσικών πόρων. Στη συρρίκνωση του δηµόσιου τοµέα υπέρ των διευρυνόµενων αγορών.

Ειδικότερα όσον αφορά τη χώρα µας, στην καλλιέργεια της πεποίθησης ότι όλα είναι τζάµπα, ότι η ένταξη στον σκληρό πυρήνα της ευρωζώνης αρκεί για να προσφέρει ελεύθερη και πλούσια ζωή σε εµάς και τους απογόνους µας, ότι η δηµοκρατία εξαντλείται στον συνδικαλισµό και ότι ο ρόλος των κοµµάτων δεν υπερβαίνει την παράκαµψη της νοµιµότητας προκειµένου να ικανοποιηθούν οι πρόσκαιρες ανάγκες ενός εσαεί ανικανοποίητου εκλογικού σώµατος. Η φρεσκάδα του βιβλίου έγκειται στην παράκαµψη της συγκυρίας. Με γλώσσα ρέουσα και άφθονα παραδείγµατα περιγράφει τη χρεοκοπία ενός διεθνούς συστήµατος εγκαταλελειµµένου στη γοητεία των αγορών, για να σκιαγραφήσει πεδία όπου η επιλογή ενός άλλου δρόµου είναι τεχνολογικά εφικτή και οικονοµικά ευκταία.

Λόγου χάριν, ο ενεργειακός τοµέας προσφέρει ευκαιρίες υλοποίησης ενός άλλουµοντέλου. ∆εν είναι µόνο η πολυσυζητηµένη αιολική ενέργεια αλλάκαι οι επενδύσεις στην εξοικονόµηση, η οικολογική δόµηση, ο ανασχεδιασµός των προϊόντων, το χτίσιµο ενός δηµόσιου µοντέλου µεταφορών και ο εξορθολογισµός του εµπορίου, που θα αναθεµελίωναν εκ βάθρων τονενεργειακό τοµέα.

Ακόµη πιο ενδιαφέρουσες είναι οι επιστηµονικές εξελίξεις προς την κατεύθυνση τηςαξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας, όχι µόνο σταπερίφηµα φωτοβολταϊκά αλλά και σε σειράάλλων τεχνολογιών.

Το σηµαντικότερο, ίσως,στους καιρούς που ζούµε είναινα περιορίσουµε την εθνική κατάθλιψη ανοίγοντας µια χαραγµατιά στον κλοιό της κρίσης.Αν και ο συγγραφέας ασπάζεται την αρχή ότι ορισµένα στοιχεία του Μνηµονίου θα έπρεπε να ταεφεύρουµε οι ίδιοι, µοιάζει να µην του διαφεύγει ότι η θεώρηση ενός συντεθλιµµένου, έστω, κράτους ως απλού οικονοµικού πεδίου – δηλαδή ως αγοράς – είναι στοιχείο της κρίσης ταυτότητας που ζει σήµερα η Ευρώπη.


Δύο «γεράκια» παρατηρούν

Πώς βλέπουν οι ΗΠΑ τις διεθνείς εξελίξεις; ∆ύο άνθρωποι που πολλοί θα χαρακτήριζαν «γεράκια», οι τέως σύµβουλοι Εθνικής Ασφαλείας Ζµπίγκνιου Μπρζεζίνσκι και Μπρεντ Σκόουκροφτ, συνοµιλούν (το 2008) µε τον δηµοσιογράφο της «Washington Post» Ντέιβιντ Ιγκνάσιους. Εµβαθύνουν σε Ιράκ, Ιράν, Παλαιστινιακό και ΝΑΤΟ. Εντύπωση δε προκαλεί ότι ήδη πριν από τις αραβικές εξεγέρσεις, οι δύοάνδρες περιέγραφαν «µια πολιτική επανάσταση που σαρώνει τον κόσµο», µια «παγκόσµια πολιτική αφύπνιση». Και καλούσαν τη χώρα τους να ξεπεράσει την κουλτούρα του φόβου και να προσαρµοστεί µε αυτοπεποίθηση στη µετατόπιση της παγκόσµιας εξουσίας ανατολικότερα. «Αυτό δεν σηµαίνει κατάρρευση της ∆ύσης, αλλά απώλεια της κυρίαρχης θέσης των τελευταίων 500 χρόνων». Λίγο είναι;


Γκρίζες ζώνες στη Βουλή

Εχουν τα Συντάγµατα εχθρούς;

Φυσικά και έχουν. Στην περίπτωση της νεώτερης Ελλάδας αρκετούς, αν και όχι φανερούς – οι διακηρυγµένοι εχθροί του Συντάγµατος ιστορικά ήταν λίγοι.Στο βιβλίο του «Το Σύνταγµα και οι εχθροί του», ο γνωστός καθηγητής Συνταγµατικού ∆ικαίου Νίκος Αλιβιζάτος προτείνει µια διαδροµή στις γκρίζες ζώνες της – κατά τα άλλα αξιοπρεπέστατης – συνταγµατικής µας ιστορίας, θέτοντας νέα, καίρια ερωτήµατα όπως: γιατί, ως κράτος, η Ελλάδα, ενώ αναγνώρισε αρκετά νωρίς τα ατοµικά δικαιώµατα του «µέσου» πολίτη, δεν σεβάστηκε ποτέ όσο θα έπρεπε τα δικαιώµατα των µειονοτήτων και των κάθε είδους «διαφορετικών»; Πώς φθάσαµε στο χείλος του γκρεµού το 2010, έπειτα από 30 και πλέον χρόνια «υποδειγµατικής» κοινοβουλευτικής λειτουργίας;


Φύση και αρχιτεκτονική
Ε.Φ.

Ο κατάλογος της ελληνικής συµµετοχής στη 12ηΜπιενάλε Αρχιτεκτονικήςτης Βενετίας αναφέρεταιστο θέµα των αγροτικών καλλιεργειών µε σύγχρονα δεδοµένα. Παράλληλα εξετάζει µε όρους αρχιτεκτονικής τη σύγχρονη σχέση µε το περιβάλλον. Η άποψη που επικρατεί στα κείµενα είναιη εξής: στην Ελλάδα της κρίσης, η λύση µπορεί να βρεθεί στο έδαφος. Και όπως η κιβωτός του Νώε διέσωσε τα έµβια όντα του πλανήτη, έτσι και η ελληνική ξύλινη κιβωτός (που εκτίθεται αυτές τις ηµέρες και στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς) µπορεί νααποθηκεύσει σπόρους γιακαλλιέργειες. Αλλά καινα στεγάσει και ένα κινητό καταφύγιο εξοπλισµένο µε κουζίνα για επερχόµενεςοικονοµικές καταιγίδες.

Τα κείµενα δίνουντροφή για το µυαλό. Από τιςσύγχρονες θεωρίεςαρχιτεκτονικού σχεδιασµού περί «σπόρου ιδεών» και τις δράσεις πολιτών µε φυτεύσεις στο τοπίο των πόλεων έως την ανθολογία λογοτεχνικών κειµένων για κήπους, βλάστηση, καρπούς και καλλιέργειες. Οι φωτογραφίες είναι απόλαυση στα µάτια. Με στιγµιότυπααπό αγορές ανταλλαγής σπόρων προορισµένων γιαβιολογικές – οργανικές καλλιέργειες. Με αεροφωτογραφίες καλλιεργηµένωνεκτάσεων, τις οποίες επεξεργάζεται ο αρχιτέκτονας Κώστας Μανωλίδης για να αποδώσει το κατακερµατισµένο αγροτικό τοπίο της χώρας περιγράφοντας τηδιάταξη των αγρών σαν ψηφίδες ξεφτισµένου µωσαϊκού, τις δαντελωτές υφάνσεις των ελαιοδένδρων, τα πέτρινα δίχτυα από ξερολιθιές και φράχτες.


Μεταµορφώσεις της οδύνης

Στην Ελλάδα έχουν αρχίσεινα σηµειώνονται «ενδηµικά» αυτοκτονίες και αυτοκτονικές συµπεριφορές, κατακόρυφη αύξηση ψυχιατρικών εγκλεισµών, καταθλίψεων, ψυχοσωµατικών εκδηλώσεων και εξάρτησης από ναρκωτικά, αλκοόλ και ψυχοφάρµακα, λέει η Φωτεινή Τσαλίκογλου. Στο βιβλίο της «Το µέλλον ανήκει στην έκπληξη», που περιέχει 34 σχόλια για την επικαιρότητα που δηµοσιεύτηκαν στα «ΝΕΑ» και το «Βήµα», περιγράφονται οι µεταµορφώσεις της οδύνης, οτρόµος στον περιβάλλοντακόσµο και µέσα µας. Το ψυχικό κόστος του ∆ΝΤ, τα φαινόµενα βίας, οι «περιττοί» πολίτες, ο κοινωνικός αποκλεισµός, το ανακάτεµα οργής και θλίψης αλλάκαι η σιωπή της ψυχολογίας, όπως και οι µηχανισµοί της απελπισίας που, όπως και άλλοτε, µπορούν και σήµερα να γεννήσουν «µεσσίες».