Σε πυρηνικό κλοιό η Ελλάδα

Πάνω από 2.640 τόνοι ραδιενεργών αποβλήτων παράγονται ετησίως σε ακτίνα 1.000 – 1.200 χιλιοµέτρων γύρω από την Ελλάδα µε προοπτική να φτάσουν τους 3.000 τόνους τον χρόνο έως το 2019. Αυτή είναι η πραγµατική εικόνα για την πυρηνική γειτονιά µας. Στον ίδιο περίπου «κύκλο» λειτουργούν 116 πυρηνικοί σταθµοί συνολικής ισχύος 103.000 MW – δηλαδή περίπου τη δεκαπλάσια ισχύ όλων των ενεργειακών εγκαταστάσεων της χώρας µας. Σε περίπτωση που συµπεριληφθούν ολόκληρη η Ευρώπη και η Ρωσία, ο αριθµός των αντιδραστήρων πλησιάζει τους 200 και η συνολική πυρηνική ισχύς αυξάνεται κατά 50%. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας, όσον αφορά τα στενά όρια της γειτονιάς µας, έχει προγραµµατιστεί η κατασκευή τεσσάρων σταθµών στην Τουρκία και δύο στη Ρουµανία, ενώ αναµένονται εξελίξεις για την κατασκευή ακόµα δύο πυρηνικών µονάδων στη Βουλγαρία. Επιπλέον, κατασκευή αντιδραστήρων ισχύος 10.000 MW έχει δροµολογηθεί στην υπόλοιπη Ευρώπη και τη Ρωσία. Μάλιστα, µόλις την Τετάρτη ο ρώσος πρόεδρος Ντµίτρι Μεντβέντεφ και ο τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν σε κοινή συνέντευξη Τύπου τόνισαν ότι επίκειται άµεσα να αρχίσει η υλοποίηση της συµφωνίας, την οποία είχαν υπογράψει τον περασµένο Μάιο για την κατασκευή του πυρηνικού σταθµού µε τέσσερις αντιδραστήρες στο Ακουγιού της Τουρκίας – σε απόσταση µόλις 25 χιλιοµέτρων από ενεργό σεισµικό ρήγµα. Η συµφωνία, ύψους 20 δισεκατοµµυρίων δολαρίων, έχει συναφθεί µε τη ρωσική εταιρεία Rosatom, την ίδια που ανέλαβε και την κατασκευή του πυρηνικού σταθµού στο Μπέλενε της Βουλγαρίας.

Σύµφωνα µε τα στοιχεία του ∆ιεθνούς Οργανισµού Ατοµικής Ενέργειας, την 1η Μαρτίου 2006 στη µονάδα 5 του Κοζλοντούι, που απέχει περίπου 230 χλµ. από τα ελληνικά σύνορα, σηµειώθηκε ένα περιστατικό, το οποίο απείλησε την ασφάλεια του σταθµού και της γύρω περιοχής: χαρακτηρίστηκε ως «βαθµίδας 2» στην επταβάθµια κλίµακα INES, αφορά δηλαδή «σηµαντική διάδοση µόλυνσης στην εγκατάσταση/υπερέκθεση εργαζοµένου». Το συγκεκριµένο γεγονός κρατήθηκε κρυφό για δύο µήνες, µέχρι που πρώην στέλεχος του σταθµού µίλησε για το γεγονός σε γερµανική εφηµερίδα. Το ίδιο καλοκαίρι αποκαλύφθηκε ολόκληρη η αλήθεια: ««Σε περίπτωση έκτακτης παύσης λειτουργίας µε απώλεια νερού ψύξης δεν θα ήταν εφικτό να σταµατήσει ο αντιδραστήρας γρήγορα, γεγονός που θα µπορούσε να οδηγήσει στο λιώσιµο του αντιδραστήρα λόγω υπερθέρµανσης», έγραφε για το συµβάν στη µονάδα 5 το επίσηµο έντυπο της ∆ιεθνούς Υπηρεσίας Πληροφόρησης για την Ενέργεια. Η τελευταία φορά που ετέθη θέµα για την επανεξέταση της ανάπτυξης πυρηνικής ενέργειας στη χώρα µας ήταν πέρυσι, όταν 11 επιστήµονες από τον χώρο της ενέργειας απέστειλαν επιστολή στην υπουργό ΠΕΚΑ Τίνα Μπιρµπίλη.

Στην επιστολή τους οι έλληνες επιστήµονες έγραφαν ότι η πυρηνική ενέργεια είναι η µόνη πηγή που µπορεί να συµβάλει ουσιαστικά στη λύση του ενεργειακού προβλήµατος σε συνδυασµό µε τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας. Επιπλέον ανέφεραν ότι είναι οικονοµικά ανταγωνίσιµη µε τα ορυκτά καύσιµα και φθηνότερη, αν υπολογισθεί το κόστος των εκποµπών διοξειδίου του άνθρακα. Για να στηρίξουν τις απόψεις τους επικαλούνταν µελέτη του ∆ιεθνούς Οργανισµού Ενέργειας, σύµφωνα µε την οποία το κόστος ηλεκτρισµού από πυρηνική ενέργεια στις 21 χώρες της µελέτης κυµαινόταν µεταξύ 0,02 και 0,08 δολάρια ανά κιλοβατώρα έναντι κόστους ΑΠΕ µεταξύ 0,1054 – 0,66 ευρώ.

Ο ΚΑΡΟΛΟΣ ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ. Αυστηρή γλώσσα χρησιµοποίησε ο Πρόεδρος της ∆ηµοκρατίας προς την Αγκυρα για τα σχέδιά της να κατασκευάσει πυρηνικό σταθµό απέναντι από τη Ρόδο µε δήλωσή του στην Τανάγρα, µε την ευκαιρία της επισηµοποίησης της λειτουργίας του νέου επίγειου σταθµού λήψης δορυφορικών εικόνων. Ο Κάρολος Παπούλιας ζήτησε την παρέµβαση της Ε.Ε. προκειµένου να σταµατήσει η Τουρκία το πρόγραµµα: «Είναι ακατανόητο αυτήν τη στιγµή, όταν έχουµε αυτήν την καταστροφή στην Ιαπωνία, η Τουρκία να θέλει να χτίσει σε σεισµογενή περιοχή τον δικό της πυρηνικό αντιδραστήρα».

Την 1η Μαρτίου 2006 στο Κοζλοντούι σηµειώθηκε περιστατικό, το οποίο απείλησε την ασφάλεια του σταθµού

∆εν είναι ασφαλής επιλογή για µια χώρα σεισµογενή
ΤΗΣ ΤΙΝΑΣ ΜΠΙΡΜΠΙΛΗ

ΓΙΑΤΙ «ΟΧΙ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΙΚΑ»; Τα τελευταία χρόνια προβλήθηκεέντονα διεθνώς ο ισχυρισµός ότι οιµελλοντικές ενεργειακές ανάγκες πρέπει να εξυπηρετηθούν από πυρηνικούς σταθµούς παραγωγής ενέργειας.

Η πυρηνική ενέργεια παρουσιάστηκε ως φτηνή, ασφαλής και φιλική προς το περιβάλλον λύση. Με αυτή τη θέση διαφωνήσαµε ριζικά. ∆εν είναι ακριβές ότι η πυρηνική ενέργεια είναι φτηνή. Απαιτεί επενδύσεις εντάσεως κεφαλαίου ενώ δεν έχει αποτιµηθεί το κόστος διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων και της απόσυρσης σταθµών.

Η τραγική εξέλιξη στην Ιαπωνία και ο διεθνής προβληµατισµός που ακολούθησε απέδειξε ότι τα πυρηνικά δεν είναι ασφαλή, ιδιαίτερα σε µια χώρα που είναι σεισµογενής. Τα ποσοστά ασφαλείας που προβάλλονται για τις πυρηνικές µονάδες δεν παίζουν κανένα ρόλο όταν προκύψει το πρόβληµα. Τότε η µόνη βεβαιότητα αφορά την αποτίµηση των καταστροφών.

Το επιχείρηµα, αφού έχουν οι γειτονικές µας χώρες γιατί όχι κι εµείς, δεν µπορεί να ισχύσει µε βάση τα παραπάνω. Η λογική του, αφού ο διπλανός µου έχει µεγάλο σπαθί ας αποκτήσω κι εγώ άλλο ένα µεγαλύτερο, δεν µας βρίσκει σύµφωνους. Ιδιαίτερα όταν το όπλο που κρατάµε είναι επικίνδυνο για µας τους ίδιους. Αντίθετα, η νέα ενεργειακή διπλωµατία µπορεί να στηριχθεί µόνο µε βάση τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, τα έξυπνα δίκτυα, την εξοικονόµηση, πηγές ενέργειας που είναι περισσότερο αποκεντρωµένες, που φέρνουν πιο κοντά την παραγωγή ενέργειας στην κατανάλωση και που κάνουν ασφαλή τη χρήση και τη διαχείρισή της.

Η Τίνα Μπιρµπίλη είναι υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής