Από τον Λευκό Οίκο στις φαβέλες

Ηταν πριν από δυο χρόνια στο Λονδίνο όταν ο αµερικανός πρόεδρος Μπαράκ Οµπάµα έσφιγγε µε θέρµη το χέρι του Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, τότε προέδρου της Βραζιλίας. «Αυτός είναι ο άνθρωπός µου» είχε πει τότε. «Μου αρέσει αυτός ο τύπος. Είναι ο πιο δηµοφιλής πολιτικός στον κόσµο».

Στην πρώτη επίσκεψή του στη Βραζιλία αυτό το Σαββατοκύριακο, ο αµερικανός πρόεδρος δενθαβρειτον «άνθρωπό του» αλλά την Ντίλµα Ρούσεφ, διάδοχοτου Λούλα, στην προεδρία, όµως θα επιδείξει την ίδια µάλλον θέρµη. Η Βραζιλία, έβδοµη µεγαλύτερη οικονοµία στον κόσµο, είναι σήµερα ένας από τους πιο σηµαντικούς εµπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Μετά τη συνάντησή του µε τη Ρούσεφ, το πρόγραµµα του Μπαράκ Οµπάµα περιελάµβανε µια µικρή περιοδεία στις φαβέλες, τις χαρακτηριστικέςπαραγκουπόλεις στο Ρίο ντε Ζανέιρο. Πουθενά δεν θα ήταν πιο εµφανής η µεταµόρφωση µιας χώρας που από το 1940 έως το 1995 είχε αναγκαστεί να αλλάξει οκτώ φορές το όνοµα του νοµίσµατός της εξαιτίας του υπερπληθωρισµού. Ασφαλώς η Βραζιλία παραµένει µια χώρα που ταλαιπωρείται από υψηλά ποσοστά διαφθοράς και εγκληµατικότητας. Στις φαβέλες, όµως, πολλά παιδιά έχουν αρχίσει να πηγαίνουν σχολείο, κρατικές υπηρεσίες και ακµαίες φιλανθρωπικές οργανώσεις δηµιουργούν δίκτυα υποδοµών. Εκεί που άλλοτε δεν υπήρχε ούτε καν πόσιµο νερό σήµερα υπάρχουν βιβλιοθήκεςµε 20.000 τόµους και θέατρα400 θέσεων. Οι έµποροι ναρκωτικών σχεδόν εξαφανίστηκαν έπειτα από µια δυναµική επέµβαση της αστυνοµίας από αέρος. Και δεν ήταν µόνο µια επιχείρηση – σκούπα για τα µάτια του κόσµου, όπως µαρτυρούν οι οδοκαθαριστές στους δρόµους των παραγκουπόλεων και τα περιπολικά στις εισόδους τους.

ΑΝ ΑΛΛΑΖΕΙ ΚΑΤΙ ακόµη και στις φαβέλες, η αισιοδοξία µπορεί να περισσεύει. Η οικονοµία της Βραζιλίας τρέχει µε φρενήρεις ρυθµούς ανάπτυξης, η ανεργία έχει πέσει στο ιστορικό χαµηλό του 6,1%. Μέρος αυτής της προόδου οφείλεται βεβαίως στο µπουµ των αναδυόµενων χωρών. Οπως έχει δηλώσει ο επιχειρηµατίας Ζοζέ Κάρλος Μάρτινς, «εµείς ξυπνάµε κάθε πρωί και ευχόµαστε να είναι καλά η Κίνα». Η Βραζιλία εξάγει στις ασιατικές αγορές σόγια, καφέ, ξυλεία, σίδηρο, χρυσό και ό,τι άλλο της έχει προσφέρει απλόχερα η φύση. Αντίθετα µε την Κίνα και την Ινδία, είναι ένας «σιτοβολώνας» του κόσµου που παράγει περισσότερα απ’ ό,τι καταναλώνει. Αλλά δεν ζει µόνο από τις πρώτες ύλες. Το βιοµηχανικό της κόσµηµα είναι η Embraer, η τρίτη δύναµη της αεροναυπηγικής στον κόσµο µετά την Boeing και την Airbus. ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ µε τις υπόλοιπες αναδυόµενες οικονοµίες δεν σταµατούν εκεί. Αντίθετα µε την Κίνα, η Βραζιλία γεφύρωσε το χάσµα ανάµεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς και µείωσε τις ανισότητες. Αυτό είναι το πραγµατικό θαύµα της Βραζιλίας και οφείλεται στην κοινωνική πολιτική του Λούλα. Ο πρώην πρόεδρος που αποχώρησε τον περασµένο Ιανουάριο µε ποσοστά δηµοτικότητας να ξεπερνούν το 85%, κατάφερε να ενσωµατώσει τα φτωχά στρώµατα στην οικονοµία. Εισήγαγε το κατώτατο εγγυηµένο εισόδηµα, µέτρο που έπεσε σαν µάννα εξ ουρανού για 25 εκατοµµύρια εργαζοµένους.

Το µέτρο της Bolsa Famillia συγκέντρωσε τον παγκόσµιο θαυµασµό.

Πρόκειται για ένα επίδοµα που παίρνουν οι µητέρες εφόσον τα παιδιά τους πηγαίνουν κανονικά στο σχολείο. Με αυτόν τον τρόπο δεν µειώθηκαν µόνο τα ποσοστά αναλφαβητισµού αλλά και παιδικής εργασίας. Ο Μπαράκ Οµπάµα δεν επισκέπτεται σήµερα µόνο τον τέταρτο µεγαλύτερο πιστωτή των ΗΠΑ αλλά και µια χώρα από την οποία θα µπορούσε να αντλήσει πολλά διδάγµατα.

Η Βραζιλία είναι ο τέταρτος µεγαλύτερος πιστωτής των ΗΠΑ

6,1%

Το ποσοστό ανεργίας στη Βραζιλία είναι πλέον µικρότερο, τόσο από αυτό των Ηπα όσο και της ε.ε.

«Πέρυσι θα τον πυροβολούσαν»

Η σχέση των Ηπα µε τη Βραζιλία απέκτησε ακόµη µεγαλύτερο ειδικό βάρος µετά την ανακάλυψη υποθαλάσσιων κοιτασµάτων πετρελαίου σε απόσταση 200 χιλιοµέτρων από τον κόλπο του Ρίο. Η εκµετάλλευσή τους θα καταστήσει τη Βραζιλία την τέταρτη ή πέµπτη ενεργειακή δύναµη παγκοσµίως. Ηταν ο ίδιος ο αµερικανός πρόεδρος που ζήτησε να συµπεριληφθεί στο πρόγραµµά του µια επίσκεψη στις φαβέλες του Ρίο. «Σήµερα µπορεί να πάει µε την ησυχία του» δηλώνει στην εφηµερίδα «λα Ρεπούµπλικα» ένας τοπικός ξεναγός. «πριν από έναν χρόνο θα είχαν πυροβολήσει ακόµη και τον πρόεδρο των Ηπα».