Υποµένουν καρτερικά την καταστροφή

Σε περισσότερους από 10.000 υπολογίζονται οι νεκροί από τον σεισµό και το τσουνάµι, αλλά οι Ιάπωνες αποδέχονται πως ήταν κάτι αναπόφευκτο.

Οι νεκροί από τον σεισµό και το τσουνάµι πουέπληξαν την Παρασκευή την Ιαπωνία υπολογιζόταν χθες ότι θα ξεπεράσουν τους 10.000 καιοι ζηµιές θα φτάσουν τα δεκάδες δισ. δολάρια. Μετά το τσουνάµι, οι Αρχές της επαρχίας Μιγιάγκι δεν έχουν νέα από 10.000 κατοίκους της πόλης Μιναµισανρίκου – σχεδόν τα δύο τρίτα του πληθυσµού της. Ο πρωθυπουργός Ναότο Καν δήλωσε πως πρόκειται για τη µεγαλύτερη κρίση που έχει αντιµετωπίσει η χώρα από το τέλος του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου.

Το κυρίαρχο συναίσθηµα στην Ιαπωνία είναι η εγκαρτέρηση, µεταδίδουν ξένοι ανταποκριτές. «Shikata ga nai», «δεν µπορούµε να κάνουµε τίποτε», λένε οι Ιάπωνες που µοιάζει να έχουν αποδεχθεί πως ηκαταστροφή ήταν κάτι αναπόφευκτο.

Μπορείς ασφαλώς να προετοιµαστείς, είναι σηµαντικό να έχεις λάβει µέτρα, τελικά όµως αυτό που είναι να συµβεί θα συµβεί. Και ξέρουν πως µια καταστροφή µπορεί να ξανασυµβεί, οπουδήποτε και οποτεδήποτε. «∆εν ξέρουµε πότε θα γίνει», λέει ο 52χρονος Μασατόσι Μασούντα από τη νοτιοδυτική πόλη Καγκοσίµα, που ήταν µεν µακριά από την τελευταία καταστροφή, τον ανησυχεί όµως η δράση δύο γειτονικών ηφαιστείων, του Σακουρατζίµα και του Σινµοεντάκε. «Ανησυχούµε για το τι θα συµβεί, αλλά ό,τι και να συµβεί δεν θα είναι έκπληξη».

Παρά την υπερσύγχρονη υποδοµή της Ιαπωνίας, ο σεισµός (το µέγεθος του οποίου «αναβαθµίστηκε» χθες από τις ιαπωνικές αρχές στους 9 βαθµούς) και τα τσουνάµι έχουν επιφέρει χάος στην καθηµερινή ζωή των πολιτών. Περισσότεροι από 250 µετασεισµοί έχουν καταγραφεί και 30 από αυτούς ήταν µεγέθους άνω των 6 βαθµών. Η ιαπωνική µετεωρολογική υπηρεσία ανακοίνωσε χθες ότι τις τρεις επόµενες ηµέρες υπάρχουν 70% πιθανότητες να σηµειωθεί µετασεισµός 7 βαθµών.

Στις προσπάθειες διάσωσης µετέχουν 100.000 στρατιώτες – περίπου το 40% των ιαπωνικών ενόπλων δυνάµεων. Ωστόσο εκατοντάδες χιλιάδες πεινασµένοι άνθρωποι συνωστίζονταν χθες σε σκοτεινά κέντρα έκτακτης ανάγκης, στα οποία δεν είχαν ακόµη καταφέρει να φτάσουν σωστικά συνεργεία, χωρίς βοήθεια και χωρίς ηλεκτρικό. Από την Παρασκευή που χτύπησε ο σεισµός µέχρι και χθες, η υδροδότηση είχε διακοπεί σε τουλάχιστον 1,4 εκατ. νοικοκυριά, ενώ περίπου 1,9 εκατ. είναι χωρίς ηλεκτρικό. Ο αντιδήµαρχος του Τόκιο ανακοίνωσε πως στην περιοχή της καταστροφής στέλνονται τρόφιµα (κράκερ, στιγµιαίο ρύζι και συµπυκνω µένο γάλα), καθώς και 384.000 κουβέρτες και 9.000 φορητές τουαλέτες. Φαίνεται όµως ότι και το Τόκιο αντιµετωπίζει προβλήµατα µε τις προµήθειες. «Το Σάββατο είχαµε προβλήµατα µε το νερό», είπε στο BBC βρετανός φοιτητής που σπουδάζει στην ιαπωνική πρωτεύουσα. «∆υσκολευόµαστε επίσης να βρούµεβασικά αγαθά όπως ψωµί και την Κυριακή τα προβλήµατα συνεχίστηκαν. Πήγα σε 10-15 καταστήµατα και δεν είχαν πουθενά ψωµί. Ο κόσµος αποθηκεύει τρόφιµα. Ανησυχούν για τα προβλήµατα µε τα πυρηνικά, τις διακοπές του ρεύµατος. Πιστεύουν ότι τα καταστήµατα θα κλείσουν».

Οι ξένοι πολίτες καλούνται από τις χώρες τους να φύγουν απότο Τόκιο, εξαιτίας του κινδύνου νέων σεισµών και της αβεβαιότητα για την κατάσταση στα πυρηνικά εργοστάσια. Η γαλλική πρεσβεία επισήµανε στον ιστότοπό τηςότι «οι επόµενες τρεις – τέσσερις ηµέρες είναι κρίσιµες» καθώς υπάρχει κίνδυνος να εκραγεί κάποιος από τους αντιδραστήρες που παρουσιάζουν προβλήµατα και να απελευθερώσει ραδιενεργό νέφος, «το οποίο µπορεί να φτάσει στο Τόκιο µέσα σε λίγες ώρες, ανάλογα µε την κατεύθυνση και την ταχύτητα των ανέµων».

Ο πρωθυπουργός Ναότο Καν δέχθηκε επικρίσεις ότι η κυβέρνησή του αντέδρασε υπερβολικά αργά στην έκρηξη στον πυρηνικό σταθµό της Φουκουσίµα, η οποία έγινε µετά τον σεισµό. Η κυβέρνηση χρειάστηκε πέντε ολόκληρες ώρες για να δώσει τις πρώτες πληροφορίες για την έκρηξη, η οποία είχε προκαλέσει τη µεγαλύτερη ανησυχία στον τοπικό πληθυσµό, υπογράµµισε η εφηµερίδα «Γιοµιούρι». Η κεντροαριστερή «Ασάχι Σιµπούν» επέκρινε την αργοπορία των Αρχών να επεκτείνουν την περίµετρο ασφαλείας γύρω από τον πυρηνικό σταθµό διατάσσοντας την αποµάκρυνση του πληθυσµού.

Χθες ο Ναότο Καν προειδοποίησε ότι η κατάσταση στον πυρηνικό σταθµό της Φουκουσίµα παραµένει κρίσιµη, υπογράµµισε όµως ότι η πυρηνική κρίση που αντιµετωπίζει η χώρα δεν έχει οµοιότητες µε την καταστροφή του Τσερνόµπιλ το 1986, επειδή «έχει διαφύγει ραδιενέργεια στην ατµόσφαιρα, δεν υπάρχουνόµως αναφορές για υψηλά ποσοστά»,όπως είχε συµβεί στο Τσερνόµπιλ.

Γαντζώθηκε από τη σκεπή και τον πήρε το τσουνάµι

Σε µία από τις σπάνιες καλές ειδήσεις από το µέτωπο της καταστροφής, το ιαπωνικό υπουργείο άµυνας ανακοίνωσε πως ένα σκάφος του πολεµικού Ναυτικού διέσωσε χθες, σε απόσταση 15 χιλιοµέτρων από τη βορειοανατολική ακτή της Ιαπωνίας, έναν 60χρονο Ιάπωνα ο οποίος πέρασε δύο ηµέρες γαντζωµένος από ένα κοµµάτι της σκεπής του σπιτιού του που παρέσυρε το τσουνάµι. ο Χιρόµιτσου Σινκαουά εντοπίσθηκε από ένα αντιτορπιλικό στα ανοικτά της Φουκουσίµα (στη φωτογραφία, χαιρετάει µέλη του πληρώµατος του αντιτορπιλικού που τον πλησιάζουν µε µια σωστική λέµβο). Ηταν κάτοικος της Μιναµισόµα, µιας από τις πόλεις που επλήγησαν περισσότερο από το τσουνάµι και αφηγήθηκε στους ανθρώπους που τον έσωσαν: «άρχισα να τρέχω µόλις έµαθα ότι έρχεται το τσουνάµι. Γύρισα όµως πίσω για να πάρω κάτι από το σπίτι µου και µε παρέσυρε. Γαντζώθηκα από ένα κοµµάτι της σκεπής και αυτό είναι που µε έσωσε». Η γυναίκα του δεν τα κατάφερε.

Φουντώνουν οι φόβοι για την ιαπωνική οικονοµία
ΡΕΠΟΡΤΆΖ: ΓΙΏΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΚΡΙΣΙΜΟ ΤΕΣΤ καλούνται να περάσουν σήµερα τα διεθνή χρηµατιστήρια, καθώς και οι αγορές ενέργειας και συναλλάγµατος µετά τις δραµατικές εξελίξεις στην Ιαπωνία, ενώ φουντώνουν οι φόβοι ότι οι µεγάλες καταστροφές θα επηρεάσουν αρνητικά την ιαπωνική οικονοµία και τις επιχειρήσεις, τουλάχιστον το αµέσως επόµενο διάστηµα. Μεσοπρόθεσµα ωστόσο υπάρχει συγκρατηµένη αισιοδοξία ότι η χώρα – η δεύτερη µεγαλύτερη οικονοµία στον πλανήτη µετά τις ΗΠΑ –θα καταφέρει να βάλει ξανά εµπρός την ατµοµηχανή της ανάπτυξης.

Η αντιµετώπιση των προκλήσεων στις αγορές φαίνεται ότι µέχρι στιγµής γίνεται µε οργανωµένο σχέδιο. Η Τράπεζα της Ιαπωνίας υποσχέθηκε πως θα ρίξει στο σύστηµα όση ρευστότητα χρειαστεί προκειµένου οι τράπεζες να έχουν απεριόριστη πρόσβαση σε ρευστό, κατ’ επέκταση και οι πολίτες της χώρας. Επίσης οι αρµόδιες εποπτικές αρχές έβαλαν στο µικροσκόπιο κάθε είδους συναλλαγή σε µετοχές, ιδιαίτερα σε ανοικτές πωλήσεις για να αποφευχθούν φαινόµενα κερδοσκοπίας κατά την πρώτη ηµέρα λειτουργίας του δείκτη Nikkei στο Χρηµατιστήριο τουΤόκιο µετά τον µεγάλο σεισµό.

Η πορεία του Nikkei αλλά και εν γένει των δεικτών των ασιατικών χρηµατιστηριακών αγορών αναµενόταν ότι θα έδιναν τον τόνο και στις λοιπές αγορές σήµεραστην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Η προσοχή των επενδυτών επικεντρώνεταικυρίως σε µετοχές ασφαλιστικών εταιρειών, αυτοκινητοβιοµηχανιών και άλλων µεγάλων επιχειρήσεων. Πιο σύνθετες είναι οι εξελίξεις στην αγορά ενέργειας, ιδιαίτερα του πετρελαίου και των στερεών καυσίµων (λιγνίτης κ.λπ.), όπου οι αναλυτές περιµένουν έντονες διακυµάνσεις. Αµέσως µετά τον σεισµό οι τιµές του πετρελαίου πραγµατοποίησαν βουτιά 3% επειδή οι επενδυτές θεώρησαν ότι οι καταστροφές στην Ιαπωνίασηµαίνουν αυτόµατα και µείωση της ζήτησης. Καθώς όµως η ανοικοδόµηση θα αρχίσει, η ζήτηση αναµένεται όχι µόνο να αποκατασταθεί αλλά και να αυξηθεί οδηγώντας σε πιθανή νέα αύξηση των τιµών.

Τεράστιο είναι το ερωτηµατικό για τον ρυθµό ανάπτυξης της ιαπωνικής οικονοµίας, που ήταν πέρυσι 3,9%. Αναλυτές του Ρόιτερς και των «Φαϊνάνσιαλ Τάιµς» ανέφεραν ότι έπειτα από τέτοια καταστροφή από φυσικά φαινόµενα, τους πρώτους µήνες η ανάπτυξη δέχεται πλήγµα. Στη συνέχεια, αναµένεται η Ιαπωνία να βάλει ξανά εµπρός τις µηχανές της ανάπτυξης επιτυγχάνοντας καλύτερες επιδόσεις.