Ενας Aγγλος ακούει Βαµβακάρη

Ηταν 1963, όλη η Ελλάδα άκουγε Χατζιδάκι και Θεοδωράκη και ο 27χρονος Τσαρλς Χάουαρντ µπήκε σε έναδισκάδικοτης Σταδίου µε σκοπό να ανακαλύψει τη µουσική τους. Η πωλήτρια του αντιπρότεινε ένα 45άρι του Τσιτσάνη, µε τον Μπιθικώτση στο τραγούδι, που τελικά «ήταν o “Σακαφλιάς”» λέει µε βρετανική προφορά. Αυτή η εµπειρία, και ακόµα µία στο Ναύπλιο λίγα χρόνια πριν, όταν ο Χάουαρντ είδε για πρώτη φορά να χορεύουν ζεϊµπέκικο, ήταν το έναυσµα για να αρχίσει τη µελέτη για το ρεµπέτικο. Που θα περιλάµβανε εξερευνητικές βουτιές στα έργα των Βαµβακάρη, Εσκενάζυ, Μπαλτά, Σωφρονίου, Χατζηχρήστου και άλλων. «Κάποιοι µπορεί να πιστεύουν ότι ως Βρετανός δεν καταλαβαίνω απόλυτα τα ρεµπέτικα. Ακόµα και όσοι ζουν στη ζούγκλα όµως µπορούν να απολαύσουν τον Μότσαρτ. Ούτε χρειάζεται να είσαι Γερµανός για να καταλάβεις τον Μπετόβεν» λέει και θυµάται ότι αρκετές συλλογές όπως αυτές που έχει εκδώσει ο ίδιος ή άλλοι µελετητές θα έµεναν στην αφάνεια χωρίς την πρωτοβουλία τους. Με σπουδές ηθοποιίας στο Λονδίνο και µια πρόταση από τον Μιχάλη Κακογιάννη να υποδυθεί έναν νεαρό στην «Ερόικα», ήρθε τελικά στην Αθήνα το 1959 για να τον βοηθήσει αφού η ταινία είχε καθυστερήσει και ο Χάουαρντ ήταν πια µεγάλος για τον ρόλο. Η χώρα θυµόταν ακόµα πεντακάθαρα τον Εµφύλιο και ο Χάουαρντ ακόµα να ξεχάσει «µια αφίσα µε έναν αντάρτη να κόβει το κεφάλι ενός παιδιού και το σλόγκαν “αυτό είναι ο κοµµουνισµός”». Του άρεσε όµως που «πολλά σπίτια είχαν ακόµα πηγάδια και αυλές» και µαζί µε τη γυναίκα του αποφάσισαν να µείνουν µόνιµα. Σήµερα είναι ζωγράφος, κατοικεί επτά µήνες στην Κηφισιά και πέντε στην Κωνσταντινούπολη – «που µαζί µε την Αθήνα ίσως αποτελούν τις δύο όψεις του ιδίου νοµίσµατος, αν και το κέντρο της πρώτης είναι πιο όµορφο» – και δεν σκέφτεται να επιστρέψει στον αγγλικό τρόπο ζωής. «Εχουν πλέον πολλούς κανόνες» λέει. «Ακόµα και τα σκουπίδια πρέπει να τα βάλεις στο σωστό κουτί».