Λατέρνα, στούντιο και φιλότιµο

Αν το στούντιο είναι ο ναός του τραγουδιού, ο ηχολήπτης έχει τη θέση του ιερέα. Και ένας τέτοιος είναι ο Γιάννης Παπαϊωάννου. Και συνοψίζει τη µακρά πορεία του στον ήχο – και στο θρυλικό εργοστάσιο της Columbia – στο βιβλίο «Πίσω απ’ το τζάµι». Ο Γιάννης Παπαϊωάννου έγινε αρχικά βοηθός ηχολήπτη ύστερα από πρόταση του γενικού διευθυντή του εργοστασίου Αρεταίου και του ηχολήπτη Κανελλόπουλου.

Βρέθηκε πίσω από το τζάµι ως βοηθός όλων των ηχοληπτών τότε, του Στέλιου Γιαννακόπουλου, του Γιώργου Κωνσταντόπουλου, που είχαν αντίστοιχα βοηθούς τον Παυσανία Μακρή και τον Τάκη Φιλιππίδη. Εστηνε την ορχήστρα στις αίθουσες, έβαζε τα µικρόφωνα, τις καρέκλες, τα ακουστικά, τα παραβάν και µετά στο κοντρόλ φόρτωνε µε ταινίες τα µαγνητόφωνα και έγραφε στην κονσόλα σε ποια µικροφωνική είσοδο είναι το κάθε µουσικό όργανο.

Γρήγορα ήλθε η δική του εµπλοκή µε τον ήχο, τα µικρά και µεγάλα µυστικά του και τους τρόπους που γράφονταν οι δίσκοι, τα ντουέτα, οι δεύτερες φωνές και οι ορχήστρες.

Είναι η µουσική µία και παίζεται το ίδιο καλά µαζί ή χωρίς τον τραγουδιστή; «Τα πράγµατα δεν είναι έτσι.

Τα αποτελέσµατα τα βλέπουµε τώρα που παίζει ένας ένας, άντε στην καλύτερη περίπτωση τρεις µαζί, και ξέρει ο κιθαρίστας, ο πιανίστας, ο µπουζουκτσής ότι εκτός από τα ακόρντα, τις εισαγωγές και τις απαντήσεις υπάρχει και µία µελωδία στο τραγούδι µε κάποια λόγια τα οποία όµως δεν τα έχουµε γράψει ακόµα, άρα δεν µπορεί να σχολιάσει πάνω στη φωνή ο µουσικός. Εκτελεί το κοµµάτι του άψογα τεχνικά, αλλά χωρίς καµία επαφή µε τους άλλους. Ερχονται µετά ο συνθέτης, ο παραγωγός και ο ηχολήπτης και σκηνοθετούν το τραγούδι. Κόβουν από δω, ράβουν από κει και βγαίνει το αποτέλεσµα», λέει ο Γιάννης Παπαϊωάννου.

Και συµπληρώνει: «Το καλοκαίρι του 1971 βάζουµε στην Columbia το µαγνητόφωνο µε τα 8 κανάλια. Στην αρχή, οι µουσικοί της ορχήστρας έπαιζαν όλοι µαζί αλλά σε διαφορετικά κανάλια, σιγά σιγά όµως αραίωναν οι µουσικοί και πλήθαιναν τα play back».

«Η ηχοληψία µπορεί να βελτιώσει ή να καταστρέψει ένα έργο», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιώργος Κοντογιάννης, εκδότης του περιοδικού «Λαϊκό Τραγούδι». Και έτσι είναι, αφού ο ηχολήπτης είχε πάντα θέση συνδηµιουργού στη δισκογραφία. Οπως παραδέχεται και η Χαρούλα Αλεξίου στο βιβλίο, «το πίσω απ’ το τζάµι στην ουσία δεν υπάρχει ούτε µπροστά απ’ το τζάµι γιατί όλη σου η προσοχή είναι, ερµηνεύοντας το τραγούδι, να δεις το βλέµµα του ηχολήπτη, την αντίδρασή του».

INFO

Γιάννης Παπαϊωάννου, «Πίσω από το τζάµι», Εκδ. Θαλασσί, σελ.
176, τιµή: 16 ευρώ