ΜΑΤΙΕΣ Μετά 52 έτη

Συµπληρώνω αύριο 52 χρόνια συνεχούς εργασίας στα «ΝΕΑ». Την 1η Μαρτίου 1959 που προσλήφθηκα, µόλις είχα απολυθεί από τον στρατό. Τώρα, έχω δυο παιδιά και δυο εγγόνια και εκατοντάδες χιλιάδες από χειρόγραφα πίσω µου. Χειρόγραφα, που πολλά έγιναν βιβλία. Υπενθυµίζω τους τίτλους τους:

«Επαρχίες της Αθήνας», «Η Τουρκία χωρίς φερετζέ», «Το βρώµικο ‘89», «Ζω από περιέργεια», «∆ώδεκα πόντους και µισό», «Ματιές», «Μάγκες πιάστε τα γιοφύρια».

Το ’59, διευθυντής ήταν ο Κώστας Νίτσος. Μέγας δηµοσιογράφος. Αρχισυντάκτης και αργότερα διευθυντής σύνταξης ο Χρήστος Πασαλάρης.

Για ένα διάστηµα, αρκετά µεγάλο, µαζί του και ο Βάσος Βαρίκας. Σήµερα, διευθυντές σύνταξης είναι ο γιος µου ο Νότης και ο Στέφανος Τζανάκης. Μετά τον Νίτσο, διηύθυναν την εφηµερίδα, για λίγο, ο Χρήστος Λαµπράκης και ο Γ. Μανιατάκος και ακολούθησαν, για πολύ καιρό, ο Γιάννης Καψής, ο Λέων Καραπαναγιώτης και ο Παντελής Καψής.

Τώρα, επικεφαλής είναι ο Χρήστος Μεµής… αρχαίος συνάδελφος, αλλά όχι αρχαιότερος εµού, που είµαι… Καπνικαρέα!

Λίγοι δηµοσιογράφοι στην Ελλάδα έχουν τη δική µου, τεράστια θητεία στην ίδια εφηµερίδα. Τα µάτια µου είδαν πολλά. Πιο πολλά απ’ όσα είδε ο Οδυσσέας. Κυβερνήσεις µε πλαστές πλειοψηφίες, εκλογές βίας και νοθείας, αποστασία, δικτατορία, µεταπολίτευση, διώξιµο του βασιλιά, «κατεψυγµένους» πρωθυπουργούς. Ευτυχώς, µετά το ’74, η κατάσταση είναι οµαλή. Καραµανλής, Ράλλης, Α. Παπανδρέου, Μητσοτάκης, Αντρέας, Σηµίτης, Κώστας Καραµανλής, Γιώργος Παπανδρέου.

Ησύχασε, επιτέλους, αυτή η χώρα που τράβηξε πάρα πολλά – και τραβάει – από τους πολιτικούς πρωτίστως. Οι οποίοι, όµως, κράτησαν γερά το τιµόνι της δηµοκρατίας.

Γυρίζοντας προς τα πίσω, θυµάµαι πόσο δύσκολα ήταν τα χρόνια της δηµοσιογραφίας, τον καιρό που άνοιγα κι εγώ περπατησιά. Μικροί µισθοί, καθυστερήσεις στην καταβολή τους, πληρωµή µε «διατακτικές» για την αγορά τροφίµων, πανίσχυρο συνδικάτο τυπογράφων, που ήταν κράτος εν κράτει. Ο Λαµπράκης, οφείλω να το πω, µισθοδοτούσε τους συντάκτες κάθε 1η του µηνός και προκαταβολικά, ενώ σε άλλες εφηµερίδες το µηνιάτικο δινόταν µε δόσεις (κάθε 10 µέρες). ∆ύσκολες ήταν και οι συνθήκες δουλειάς.

Εγώ από το 1963 ώς το 1975 δούλευα νύχτα.

Αρχιζα στις 11.00 – ήµουν στην «ύλη», µαζί µε τον Τζεφρόνη, τον Ιερείδη, τον Κιλλεκίδη, τον Φακίνο και την αγαπηµένη όλων µας Λίνα Αλεξίου – και έφευγα στις 6 το πρωί! Και δουλειά, όχι αστεία! Κοίταζα όλα τα χειρόγραφα της πρώτης σελίδας, έβαζα τους τίτλους, εκτός του κεντρικού, σε δέκα τουλάχιστον κείµενα, έγραφα τη στήλη µου («Απροσδόκητα του 24ωρου») και µετά τιτλοφορούσα τα βασικά θέµατα της τελευταίας σελίδας. Κι αυτό σήµαινε, εκτός από – φυσικά – διάβασµα, κόψιµο των κοµµατιών, µεγάλωµα, αν χρειαζόταν, βελτίωση της διατύπωσης κ.λπ.

Και ολ’ αυτά, καπνίζοντας συνεχώς και πίνοντας αβέρτα καφέδες! Πώς, λοιπόν, να µη µε εκδικηθεί το σώµα µου, µε εµφράγµατα, ανευρύσµατα, µικροεγκεφαλικά, οσφυαλγίες, µυαλγίες και διάφορα άλλα… εµπριµέ; Και δεν ήταν µόνο αυτά. Είχα και τα τραγούδια (καθηµερινή, τρίωρη, επίπονη δουλειά), τα βιβλία, τα θεατρικά έργα, τις συνεργασίες για τον κινηµατογράφο, τις επαφές µε τους δισκάδες και τα στούντιο.

Παρ’ όλ’ αυτά, νοµίζω ότι οι σηµερινοί δηµοσιογράφοι, εκτός της ανασφάλειας – ο κλάδος µας δοκιµάζεται σκληρά – που αισθάνονται, εργάζονται σκληρότερα και από εµάς. Οι περισσότεροι µετέχουν, κάθε λίγο και λιγάκι, σε πολύωρες συσκέψεις, δεδοµένου ότι το πολιτικό και οικονοµικό τοπίο διαρκώς αλλάζει και φέρνει τη χώρα ενώπιον κινδύνων, που επί δεκαετίες δεν την απειλούσαν.