Μετά τον Καντάφι, έρηµος

∆υσεπίλυτο αίνιγµα αποτελεί η επόµενη ηµέρα στη Λιβύη καθώς τα σενάρια διαδοχής του Μουαµάρ Καντάφι δίνουν και παίρνουν, ενώ ακόµα η κατάσταση παραµένει χαοτική. Αυτή τη στιγµή και έπειτα από τις εξελίξεις των τελευταίων ηµερών δεν υπάρχει προφανής διάδοχος ή κίνηµα αντιπολίτευσης που να µπορεί να αναλάβει την εξουσία ύστερα από τέσσερις δεκαετίες κατά τις οποίες ο Καντάφι κυβέρνησε µε σιδηρά πυγµή.

Σύµφωνα µε τους αναλυτές και τους διπλωµάτες,µέχρι πρόσφατα πιθανότεροι διάδοχοι του 68χρονου στρατηγού ήταν οι γιοι του, και κυρίως ο δευτερότοκος Σαΐφ αλ-Ισλάµ που χαρακτηρίζεται ως «µεταρρυθµιστής» και έχει επαφές µε τη ∆ύση. Οµως αυτό το σενάριο φαίνεται να αποµακρύνεται έπειτα από την εµφάνιση του Σαΐφ το βράδυ της περασµένης Κυριακής στην τηλεόραση, κατά την οποία κουνώντας το δάχτυλο προειδοποίησε τους Λίβυους για «εµφύλιο πόλεµο». Οπως εξηγεί ο αναλυτής Τσαρλς Γκάρντον, «ο Σαΐφ θεωρείτο ο πιο φιλοδυτικός και πιο φιλελεύθερος µέσα στην οικογένεια Καντάφι καθώς και εκείνος που είχε τη µεγαλύτερη επαφή µε τη νεολαία – και τα έκανε θάλασσα».

Καθώς όί ερίδες µεταξύ των επτά γιων του δεν περιορίζονται και αντίθετα κάποιες φορές τις υποδαυλίζει ο ίδιος ο Καντάφι, οι ειδικοί θεωρούν πως κανένας πλέον εξ αυτών δεν µπορεί να τον διαδεχθεί και ότι εάν ανατραπεί ο στρατηγός, όλη η οικογένεια και όσοι συσχετίσθηκαν µαζί του θα πρέπει να φύγουν. Από την άλλη οι Λίβυοι δεν έχουν δει ποτέ στην τηλεόραση και δεν γνωρίζουν κάποιον που ναµην έχει σχέσεις µε το καθεστώς, άρα δεν υπάρχει κάποιο πρόσωπο που να συµβολίζει την αντιπολίτευση στη χώρα. «Η Λιβύη είναι ιδιαίτερη περίπτωση», λέει ξένος διπλωµάτης που είχε υπηρετήσει στην Τρίπολη. «Σε άλλες χώρες όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία ή το Μπαχρέιν µπορείς να φτιάξεις σενάρια για το τι θα συµβεί µετά. Στη Λιβύη µπορείς να δεις µόνο χάος, αστάθεια και βία».

η ΑΝΑΛΗΨΗ της εξουσίας από τον στρατό δεν είναι πιθανή, καθώς ο Καντάφι επίτηδες τον είχε κρατήσει αδύναµο και συχνά χωρίς πυροµαχικά. Το καθεστώς προστατεύεται από ειδικά τάγµατα για τα οποία υπεύθυνος είναι ο γιος του Καµίς, όπως αυτό που επιτέθηκε στους εξεγερµένους στη Βεγγάζη. Από την άλλη κανείς δεν περιµένει να παίξουν σηµαντικό ρόλο την επόµενη ηµέρα οι ισλαµιστές, καθώς η Λιβυκή Ισλαµική Οµάδα Μάχης, που είχε σχέσεις µε την αλ-Κάιντα και είχε στείλει πολλούς νεαρούς άνδρες να πάρουν µέρος στους πολέµους στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, εξαρθρώθηκε και τα περισσότερα στελέχη και µέλη της βρίσκονται τώρα στη φυλακή. Τα τζαµιά παρακολουθούνται στενά και οποιαδήποτε «περίεργη» κίνηση ελέγχεται ώστε να µην εξελιχθεί σε κάτι ανησυχητικό.

Ολα αυτά δηµιουργούν προβληµατικά σενάρια για την επόµενη ηµέρα στη Λιβύη, µετά την πιθανή ανατροπή του συνταγµατάρχη Καντάφι και αναδεικνύουν τον ρόλο που µπορεί να παίξουν οι φυλές της χώρας, που είναι και η µοναδική δοµή που έχει διατηρηθεί τις τελευταίες δεκαετίες. Οµως οι φυλές αντιµάχονται µεταξύ τους µε ορισµένες από αυτές να έχουν ήδη εκφράσει την αντίθεσή τους στην παραµονή του Καντάφι στην εξουσία.

Εξαγριωµένοι οι επιχειρηµατίες

η κοινωνία

των πολιτών είναι ανύπαρκτη και ο επιχειρηµατικός τοµέας είναι ακόµα πολύ άγουρος και αδύναµος, αν και οι όποιοι επιχειρηµατίες είναι εξαγριωµένοι µε τη διαφθορά της οικογένειας Καντάφι και των προστατευοµένων της.

Σχέσεις οργής και ανταγωνισµού

Λίγες πίθανότητες υπάρχουν να συγκεντρώνεται αγαπηµένη η οικογένεια Καντάφι γύρω από ένα τραπέζι, καθώς οι σχέσεις µεταξύ των οκτώ παιδιών του είναι πολύ ανταγωνιστικές. Βέβαια τους τελευταίους µήνες, τα παιδιά του συµµάχησαν στην προσπάθεια να σκεπάσουν σκάνδαλα αντάξια «µιας λιβυκής σαπουνόπερας», λένε χαρακτηριστικά ξένοι διπλωµάτες, συµπεριλαµβανοµένης της υπερβολικής επίδειξης πλούτου, όπως το ιδιωτικό κονσέρτο που έδωσε η ντίβα της ποπ Μπιγιονσέ και για το οποίο πήρε ένα εκατοµµύριο δολάρια.

Η δυσαρέσκεια των Λίβυων για τη συµπεριφορά κάποιων από τα παιδιά του Καντάφι µπορεί να συνέβαλε στο ξέσπασµα των διαδηλώσεων. Οι διπλωµάτες της αµερικανικής πρεσβείας περιγράφουν σε απόρρητα έγγραφα που δηµοσιοποίησε το Wikileaks πως τα τέκνα του συνταγµατάρχη έχουν φτιάξει προσωπικές σφαίρες επιρροής.

Ο πρωτότοκος Μοχάµεντ, 40 ετών, έχει αναλάβει τις τηλεπικοινωνίες και είναι πρόεδρος της Ολυµπιακής Επιτροπής της χώρας, ενώ ο 36χρονος Μουατασίµ είναι σύµβουλος εθνικής ασφάλειας. Ο Χάνιµπαλ, 34 ετών, έχει επιρροή στη ναυτιλία και έχει εµπλακεί σε πολλούς ξυλοδαρµούς µεταξύ των οποίων και της µετέπειτα συζύγου του Αλίνε το 2009, σε ξενοδοχείο του Λονδίνου ενώ 30χρονος Χαµίς, που έχει εκπαιδευθεί στη Ρωσία, ηγείται επίλεκτης στρατιωτικής µονάδας. Η δικηγόρος κόρη Αΐσα, 33 ετών, είναι επικεφαλής µια ηµι-κυβερνητικής οργάνωσης, την αποκαλούν «Κλόντια Σίφερ της Βόρειας Αφρικής» και ο πατέρας της κάλεσε πριν από µερικά χρόνια τον Λάιονελ Ρίτσι να πετάξει στη Λιβύη για να παίξει στα γενέθλιά της. Μέχρι τώρα ο δευτερότοκος Σαΐφ αλ-Ισλάµ, που έχει σπουδάσει στο London School of Economics, ήταν εκείνος που προωθούσε οποιαδήποτε µεταρρύθµιση στη Λιβύη. Ηταν εκείνος που πλησίασε τις βρετανικές µυστικές υπηρεσίες το 2002, την περίοδο της αµερικανικής εισβολής στο Ιράκ και δήλωσε την πρόθεση του πατέρα του να σταµατήσει το πυρηνικό πρόγραµµα προκειµένου να βελτιωθούν οι σχέσεις µε τη ∆ύση.