«Η βία πρέπει να είναι ενοχλητική»

Ο σεναριογράφος που έδωσε τις «σηµαίες των προγόνων» στον Κλιντ Ιστγουντ και αναβίωσε τον Τζέιµς Μποντ, ο σκηνοθέτης του βραβευµένου µε δύο Οσκαρ «Crash» µιλάει στα «ΝΕΑ» για τις ακρότητες του Χόλιγουντ
Είναι το χαµηλό προφίλ του Πολ Χάγκις που τον κρατά µακριά από την αντίληψη του κινηµατογραφικού κοινού. Ως σεναριογράφος όµως αναβίωσε τον Τζέιµς Μποντ µε το «Casino Royal» και χάρισε στον Κλιντ Ιστγουντ το δεύτερό του Οσκαρ σκηνοθεσίας, γράφοντας γι’ αυτόν το «Million Dollar Baby» (όπως και τα «Σηµαίες των προγόνων µας» και «Γράµµατα από την Ιβο Τζίµα» – την αριστουργηµατική διλογία του για τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο). Επίσης έχει και ο ίδιος στην τσέπη του ένα Οσκαρ καλύτερης ταινίας και ένα Οσκαρ σεναρίου για το «Crash». Και τώρα δοκιµάζει τις δυνάµεις του στο θρίλερ µε τις «Τρεις επόµενες µέρες» και πρωταγωνιστή τον Ράσελ Κρόου σε µια από τις καλύτερες στιγµές του. Τον συναντώ στη σουίτα ενός ξενοδοχείου στο λονδρέζικο Σόχο. Το µάτι µου πέφτει πάνω σ’ ένα πακέτο τσιγάρα, στο τραπέζι του δωµατίου. Ο Χάγκις καπνίζει. Αρχίζουµε την κουβέντα.

Αληθεύουν οι φήµες που θέλουν τον Ράσελ Κρόου εξαιρετικά «δύσκολο» στο γύρισµα;

Η αλήθεια είναι ότι ανησυχούσα κι εγώ!

Ολοι σ’ αυτή τη δουλειά έχουµε ακούσει απίθανες ιστορίες για τη συµπεριφορά του απέναντι – κυρίως – στους σκηνοθέτες.

Αλλά στην πραγµατικότητα είναι ένας εξαιρετικά αφοσιωµένος επαγγελµατίας. Τα πήγαµε µια χαρά και υπήρχε ένας αµοιβαίος σεβασµός από την αρχή. Τον εµπιστευόµουν απόλυτα – και µ’ εµπιστευόταν κι αυτός. Υπήρχαν και αρκετές έντονες, βίαιες σκηνές, αρκετά απαιτητικές. ∆ουλέψαµε σκληρά.

Πώς αντιµετωπίζετε τη βία σε µια ιστορία;

Πιστεύω ότι η βία πρέπει να είναι ενοχλητική. Πρέπει να σε σοκάρει. Και όχι χάριν εντυπωσιασµού, αλλά επειδή… αυτή είναι η φύση της. Με ενοχλεί η γραφική µορφή της. Η ακραία µορφή της – όλα αυτά τα θεαµατικά ξεκοιλιάσµατα. Αλλά αυτό που µε ενοχλεί περισσότερο είναι το να µη βλέπω τις συνέπειες αυτής της βίας. Να µη δίνω δεκάρα για τους ανθρώπους που πεθαίνουν. Και αυτή είναι µια αντίληψη που µαστίζει την Αµερική. Κανείς δεν νοιάζεται για τους ανθρώπους που πεθαίνουν στο Ιράκ, µας απασχολεί ο προϋπολογισµός της επιχείρησης, τα λεφτά που ρίχνουµε, τα όπλα που χρησιµοποιούµε, αλλά δεν βλέπω κανέναν τηλεοπτικό ρεπόρτερ εκεί έξω να κάνει ένα αφιέρωµα στους ανθρώπους που πεθαίνουν εκεί.

Πόσο δύσκολο είναι να κάνει κανείς τις ταινίες που πραγµατικά θέλει στο Χόλιγουντ;

Πολύ! Και, ξέρετε, υπάρχουν πολλοί τρόποι που ένα στούντιο µπορεί να κάνει «ζηµιά» στην ταινία σου, αν το θέλει. Σκηνοθέτησα την «Κοιλάδα του Ηλά» πριν από κάποια χρόνια, και απαίτησα το final cut από το στούντιο. Μου το έδωσαν, αλλά δεν προώθησαν καθόλου το φιλµ. Ελάχιστοι το είδαν στις Ηνωµένες Πολιτείες, ευτυχώς περισσότεροι το πέτυχαν στην Ευρώπη. Βέβαια αν η ταινία είχε κοστίσει 200 εκατοµµύρια, θα µου έπαιρναν το φιλµ και θα το έκοβαν κατά βούληση. Θα πρόσθεταν εφέ, θα το άλλαζαν εντελώς αν ήθελαν!

Ή να το κάνουν τρισδιάστατο! Τι τρέλα είναι πάλι αυτή;

Είναι εντελώς παράλογο! Και έχουν επενδύσει τόσα λεφτά! Ο κόσµος θα το βαρεθεί πολύ γρήγορα και θα χτυπάνε το κεφάλι τους στον τοίχο. Λες και το 3D από µόνο του θα κάνει τη διαφορά. Τι να το κάνεις αν δεν υπάρχει ένας καλλιτέχνης πίσω από την κάµερα; Σκέψου τι θα έκανε µε το 3D ο Ταρκόφσκι ή ο Κιούµπρικ! Και δες τι βλέπουµε τώρα…

Περνάµε και οικονοµική κρίση, το απαιτητικό (και δη το ακριβό) σινεµά δεν έχει και τόσες ευκαιρίες πια.

Το σινεµά γίνεται λιγότερο τέχνη στην εποχή της οικονοµικής κρίσης. Συµβαίνει αυτό που συνέβη και τη δεκαετία του 1930. Και όπως σε κάθε περίοδο κρίσεως, η αβεβαιότητα των χρηµατοδοτών αντιµετωπίζεται µε κάτι δοκιµασµένο. Είναι πιο δύσκολο να κάνεις ένα θρίλερ ή ένα δράµα για ενήλικες και πιο σίγουρο να κάνεις µια µεγάλη ταινία µε εφήβους που συµπεριφέρονται σαν ενήλικες. Η εποχή που διανύουµε, είτε αυτή µας αρέσει, είτε όχι, αντικατοπτρίζεται στο σινεµά.


«Μασάνε και φτύνουν την ψυχή σου για πλάκα»

Ο Πολ Χάγκις έχει δουλέψει πολύ και στην τηλεόραση. Στο «Crash» του υπάρχει µια σκηνή όπου ένας τηλεοπτικός παραγωγός λέει στον σκηνοθέτη του ότι ο αφροαµερικανός ήρωας µιας σκηνής δεν είναι «αρκετά µαύρος».

«Εχω δει και χειρότερα», λέει. «Εχω δει λευκούς παραγωγούς να κάνουν ρατσιστικά καλαµπούρια σε αφροαµερικανό σκηνοθέτη και καλά λόγω άνεσης και “απελευθέρωσης” από τον βραχνά της πολιτικής ορθότητας. Και φυσικά ο άνθρωπος δεν είπε τίποτα, γιατί εκείνη την ώρα προφανώς έπρεπε να σκεφτεί την οικογένειά του – δεν είναι εποχές αυτές για να ψάχνεις για δουλειά. Οι άλλοι όµως… στην κοσµάρα τους. Υπάρχουν τύποι στο Χόλιγουντ που µπορούν να µασήσουν και να φτύσουν την ψυχή σου για πλάκα…».