Το τέταρτο κουδούνι

«Σίλβια και Τεντ» είναι ο προσωρινός τίτλος της παράστασης που σχεδιάζει η Ασπα Τοµπούλη (φωτογραφία) για τον Μάρτιο στο καινούργιο θέατρο «Ολβιο», στο Γκάζι. Η ποιήτρια Σίλβια Πλαθ κι ο σύντροφός της στη ζωή και στην τέχνη, σύζυγός της και πατέρας των δυο παιδιών της, επίσης ποιητής, Τεντ Χιουζ είναι τα δυο πρόσωπα της σύνθεσης που ετοίµασε η ίδια µε στόχο µια διαδραστική περφόρµανς η οποία θα στηρίζεται πάνω σε κείµενα και των δυο ποιητών, σε βίντεο και µουσική.

Η Σίλβια Πλαθ κι ο Τεντ Χιουζ, τους οποίους θα ερµηνεύσουν δυο πολύ καλοί ηθοποιοί, η Μαρία Ζορµπά κι ο Γιάννης Στάνκογλου, δυο απ’ τα µυθικά πρόσωπα του 20ού αιώνα, ποιητές βαθιά αφοσιωµένοι στην τέχνη τους, άνθρωποι που έζησαν ένα θυελλώδες πάθος, παντρεύτηκαν, έκαναν δυο παιδιά και χώρισαν ύστερα από µια πολύ δύσκολη προσωπική σχέση, «ξανασυναντιούνται» στην παράσταση µετά την αυτοκτονία της καταθλιπτικής Πλαθ – στα τριάντα της, το 1963 – µέσα απ’ την ποιητική τους δηµιουργία. Μετά το θάνατό της, µέσα από ποιήµατά του, ο Χιουζ αρχίζει ένα διάλογο µε την Πλαθ ως πρόσωπο και µε την Πλαθ ως ποιήτρια ανατρέχοντας σε συγκεκριµένα γεγονότα της σχέσης τους και προσπαθώντας να εξηγήσει την τραγική κατάληξή της, τις ενοχές – ακόµα του επιρρίπτονται ευθύνες για την αυτοκτονία της Πλαθ – και τον πόνο που του προκάλεσε. (Ας σηµειωθεί πως κι ο γιος τους Νίκολας Χιουζ που η µητέρα του άφησε µωρό, µε κληρονοµικότητα στην κατάθλιψη, αυτοκτόνησε το 2009).

Σαράντα εφτά χρόνια µετά την τραγική αυτοκτονία της Πλαθ και δώδεκα µετά τον θάνατο (1998) του Χιουζ, η ποίηση και οι προσωπικότητές τους, ασυµβίβαστες, δηµιουργικές και αντιφατικές, εξακολουθούν προφανώς να γοητεύουν, να µαγνητίζουν και να απασχολούν.

Ο σκηνικός χώρος και τα κοστούµια της παράστασης θα ’ναι της Κλερ Μπρέισγουελ και η σύνθεση ήχων του ∆ηµήτρη Ιατρόπουλου.

Χαρακτηριστικό είναι πως η Ασπα Τοµπούλη άρχισε την καριέρα της ως σκηνοθέτρια τη σεζόν 1993-1994 – η παράσταση παίχτηκε και την επόµενη – στον Εξώστη του τότε «Εµπρός» µε το έργο «Γράµµατα στο σπίτι µου» της Ρόουζ Γκόλντενµπεργκ, που ακριβώς στην αλληλογραφία της Σίλβια Πλαθ µε την µητέρα της Ορέλια στηρίζεται.

Θα τριτώσει! «Γλάρος» του Αντόν Τσέχωφ – σ’ επανάληψη – απ’ τους «Pequod» σε σκηνοθεσία ∆ηµήτρη Ξανθόπουλου, «Γλάρος» µε σκηνοθέτη τον Γιάννη Μόρτζο και στο καινούργιο «∆ιάχρονο Θέατρο» της Μαίρης Βιδάλη, στην Αθήνα – σας τα ’γραφα.

Και τώρα διαβάζω πως «Γλάρο» ετοιµάζει για µέσα Ιανουαρίου και το ∆ΗΠΕΘΕ Καβάλας στο εκεί θέατρο «Αντιγόνη Βαλάκου». Σε σκηνοθεσία του καλλιτεχνικού διευθυντή του Θοδωρή Αµπαζή (φωτογραφία στη διπλανή δεξιά στήλη)

µε Αρκάντινα την ∆ανάη Σαριδάκη, Τρεπλιόφ τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη, Μαρία Σαββίδου, Κωνσταντίνο Καλλιβρετάκη, ∆έσποινα Παπάζογλου κι άλλους.

Και – πού ξέρετε; – η σεζόν ακόµα στην αρχή της είναι… Το ήλπιζα. Και το περίµενα.

Αφότου είδα – κι άκουσα… –, εκεί στο υπόγειο του Ιδρύµατος «Μιχάλης Κακογιάννης», στο πλαίσιο του 1ου – κι όχι 10ου όπως γράφτηκε στο «Τέταρτο Κουδούνι», στις 11 Νοεµβρίου… – Low Budjet Festival που οργανώνει η καλή πολιτιστική ιστοσελίδα www. tosπrto.

gr του Λάκη Λαζόπουλου και της Αννας Βλαβιανού, το κεφάλαιο «Από το φίφτυ φίφτυ στον έρωτα», του έξοχου «∆ιπλού βιβλίου» του ∆ηµήτρη Χατζή, καθόλου «θεατροποιηµένο», απ’ τους «Pequod», ήτοι τον ∆ηµήτρη Ξανθόπουλο και την Αγγελική Παπαθεµελή, αυτοσκηνοθετηµένους – µια εξαίρετη δουλειά. Ηλπιζα πως αυτή η δουλειά θα ’χει συνέχεια. Και µαθαίνω, ενθουσιασµένος, πως θα ’χει. Τα παιδιά συζητούν να δουλέψουν πάνω σ’ ολόκληρο «Το διπλό βιβλίο».

Η ώρα της ∆ικαίωσης και της Επανόδου του ∆ηµήτρη Χατζή κάτι µου λέει πως φτάνει. Μήπως το Φεστιβάλ Αθηνών, που τείνει ευήκοον ους σε κάτι τέτοια, θα πρέπει να σκεφτεί ένα δίπτυχο Χατζή; Με «Το διπλό βιβλίο» των «Pequod» και «Το φονικό της Ιζαµπέλας Μόλναρ» που η ∆έσποινα Γκάτζιου µε το «Πρόχειρο Θέατρό» της – άλλοι σκεπτόµενοι νέοι του θεάτρου µας αυτοί – επίσης ετοιµάζει;

Την χαριτωµένη – κι αρκε τά τολµηρή… – κωµωδία (1970) των Αµερικανών Ρον Κλαρκ – Σαµ Μπόµπρικ «Norman, is that you?» – ένα ζευγάρι µεσήλικων Εβραίων µε προβλήµατα στη σχέση τους ανακαλύπτουν πως ο γιος τους είναι οµοφυλόφιλος και πως διατηρεί µάλιστα σχέση µ’ έναν άλλο άντρα, ιδέα µε την οποία, τελικά, µετά την αποτυχηµένη προσπάθειά του πατέρα να φέρει το γιο στον «ορθό» δρόµο µε τη µεσολάβηση µιας πόρνης, συµφιλιώνονται – ανέβασε χτες, σε µετάφρασή του και µε τον τίτλο «Τρελή συγκατοίκηση», ο – καλός ηθοποιός – Φώτης Σπύρος (φωτογραφία) – κρατώντας και το ρόλο του Μπεν Τσάµπερς, του πατέρα – στο φρέσκο – µόλις περσινό – και κοµψότατο, απ’ ό,τι µου λένε, «Μικρό Θέατρο» της Λάρισας που δηµιούργησε ο ∆ηµήτρης Καράτζιος. Μαζί του, ∆ηµήτρης Βογιατζής, ∆ηµήτρης Μαχαίρας, Μάχη Μακρίδου, Μαρκέλα Παπαρίζου.

Το έργο, που το 1976 έγινε και ταινία απ’ τον Τζορτζ Σλάτερ µε την εβραϊκή οικογένεια να µετατρέπεται σε αφροαµερικανική, πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 1983 απ’ το θίασο Κώστα Ρηγόπουλου – Κάκιας Αναλυτή στο «Αθηνά» µε τον τίτλο «Η δικιά µας» σε σκηνοθεσία Πέτρου Λεωκράτη – µεγάλη επιτυχία έκανε τότε στην παράσταση ο Γιώργος Κωνσταντής. Το 2000 – 2001 το ανέβασε στο θέατρο «Μέλι» µε τον τίτλο «Κόκκινο βελούδο, στεγνό καθάρισµα» ο Γιώργος Θεοδοσιάδης ενώ το 2007 – 2008 το παρουσίασε στο θέατρο «Γκλόρια» και µε τον τίτλο «Σ’ αγαπώ µε τα ροζ» – κάθε φορά και µ’ άλλον τίτλο ανεβαίνει! – η Μαρία Αλιφέρη σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Λιακόπουλου.

Αναρωτιέµαι: αν αυτός που βλέπετε (φωτογραφία) δεν είναι ο Λάκης Λαζόπουλος, µακιγιαρισµένος για τις ανάγκες κάποιου ρόλου, τότε ποιος είναι; Ελάτε, όµως, που είναι ο Αϊνστάιν! Απίστευτο αλλά αληθινό. Η φωτογραφία είναι απ’ το εξώφυλλο του βιβλίου του Walter Isaacson «Αϊνστάιν. Η ζωή του και το σύµπαν» που ’χουν κυκλοφορήσει οι Εκδόσεις «Μοντέρνοι Καιροί». Μήπως πρέπει ο Λαζόπουλος να βρει ανάλογο έργο, να τον υποδυθεί, τελικά, τον Αϊνστάιν;
Προ 50ετίας

Απόψε στις 8.30 το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει το έργο του Ευγενίου Ο’ Νηλ «Τα εκατοµµύρια του Μάρκο Πόλο» κατά µετάφρασι Ι. Βαλαωρίτου, σκηνοθεσίαν Αλ. Σολοµού και µε σκηνογραφίες και κοστούµια Γ. Βακαλό. Λαµβάνουν µέρος οι Θάνος Κωτσόπουλος, Αντιγόνη Βαλάκου, Λυκ. Καλλέργης. Παντ. Ζερβός, Τάκης Γαλανός, Άρης Βλαχόπουλος και άλλοι.

15 ∆εκεµβρίου 1960.

Ο θεατρικός συνεργάτης των «ΝΕΩΝ» γράφει τα εξής: Για τα εκατόχρονα του Τσέχωφ, το Θέατρο Τέχνης ανέβασε χθες «Θείο Βάνια». Απλή ευκαιρία. Γιατί, ο Κάρολος Κουν (φωτογραφία)

πιστεύει στον Τσέχωφ.

Το οµολογεί εγγράφως:

Ο,τι καλύτερο µπορώ να δώσω είναι Τσέχωφ. Κι έχει δίκηο. Μόνο που, αυτή τη φορά, δεν πέτυχε απολύτως. Ηχθεσινή παράστασις ήταν πεσµένη. Είχε κάτι φτιαχτό. ∆εν είχε γνήσιο ύφος. Ούτε σύγκρισις µε τον «Θείο Βάνια», που ανέβασε ο ίδιος το 53 στο Εθνικό.

Φταίει, ίσως, το σηµερινό υλικό του: Τονεζηµίωσε, πρωτίστως, η παλαιά «µις» Αλεξάνδρα Λαδικού.

∆εν τον βοήθησε ο ∆ηµήτρης Παπαµιχα- ήλ. Ανησυχαστικά τυποποιηµένη η Καπελλαρή.

Ούτε κι ο ίδιος στις καλές του.

Ελπιδοφόρα, η εµφάνισις της Έφης Ροδίτη.

* 9 ∆εκεµβρίου 1960.