«Ο πολιτισµός είναι ανάγκη, όχι πολυτέλεια»

Με καλλιτεχνικά γεγονότα και άνοιγµα στο αθηναϊκό κοινό πραγµατοποιεί η Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών του Ωνασείου τα εγκαίνιά της, διάρκειας τεσσάρων ηµερών
ΟΜιχαήλ Μαρµαρινός, η Καµεράτα – Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, η Ορχήστρα των Χρωµάτων, ο Γιάννης Μανταφούνης, η οµάδα Bijoux de Kant, ο θίασος Κανιγκούντα, οι Adlibdances, ο Σταύρος Γασπαράτος, οι Eva and theApples, η οµάδα Yelp, οι Medea Electronique είναι οι καλλιτέχνες που θα πλαισιώσουν τα εγκαίνια της Στέγης Γραµµάτων και Τεχνών του Ιδρύµατος Ωνάση, του νέου χώρου πολιτισµού στη ΛεωφόροΣυγγρού 107-109.

Τα εγκαίνια είναι διάρκειας τεσσάρων ηµερών – απόψε θα είναι παρών και ο Πρόεδρος της ∆ηµοκρατίας –, 7, 8, 11 και 12 ∆εκεµβρίου. Στις 13 ∆εκεµβρίου ξεκινάει και ο κύκλος γραµµάτων «Λέξεις και Σκέψεις», µε την εναρκτήρια εκδήλωση να φέρει τον τίτλο «Γιατί οι τέχνες και τα γράµµατα δεν είναι πολυτέλεια σε εποχή κρίσης» και µε οµιλητές, στο πρώτο τραπέζι που ξεκινάει στις 17.00, τους Βασίλη Καραποστόλη, Παναγή Παναγιωτόπουλο, Μίλτο Πεχλιβάνο, Εύα Στεφανή, Ερση Σωτηροπούλου και, στο δεύτερο τραπέζι που ξεκινάει στις 19.30, τους Ρόντρικ Μπίτον, Γιώργη Γιατροµανωλάκη, Νίκο Θέµελη, Αναστάσιο-Ιωάννη Μεταξά. «Θεωρούµε ότι ειδικά σε περίοδο κρίσης, δηλαδή σε µια περίοδο που ευτελίζονται οι αξίες και οι θεσµοί, οι υγιείς δυνάµεις του τόπου πρέπει να προστατεύουν το µόνο πράγµα που έχει αποµείνει όρθιο: τον πολιτισµό µας»,λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Ιδρύµατος Ωνάση Αντώνης Παπαδηµητρίου. «∆εν πρόκειται για πολυτέλεια αλλά για ανάγκη. Εξάλλου, ευρύτερα και πιο µακροχρόνια, θεωρούµε ότι η παιδεία και ο πολιτισµός είναι από τις καλύτερες επενδύσεις που µπορεί να κάνει µια χώρα».

Ο πρόεδρος του Ιδρύµατος επισηµαίνει ότι, παρά την άνθηση των χώρων πολιτισµού τα τελευταία χρόνια και την παρουσία σηµαντικών πολιτιστικών ιδρυµάτων στη χώρα, υφίσταται ακόµα ένα κενό που η Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών θα προσπαθήσει να καλύψει. «Οπως το αντιλαµβανόµαστε, το κενό αυτό αφορά την παραγωγή και ενίσχυση του σύγχρονου ελληνικού πολιτισµού ως κύριου στόχου µας», εξηγεί. «Φυσικά και τα άλλα ιδρύµατα οπωσδήποτε άµεσα και έµµεσα υποστηρίζουν και τον στόχο αυτόν. Εµείς όµως τον έχουµε ως κύριο και πρωταρχικό µας στόχο».

Στην ερώτηση αν υπάρχει µια ευδιάκριτη ελληνικότητα στον σύγχρονο πολιτισµό, ο Αντώνης Παπαδηµητρίου λέει ότι η συζήτηση για την ύπαρξή της στην τέχνη «είναι παλιά και ζωηρή» και ότι, κατά τη γνώµη του, η ελληνικότητα υπάρχει, «αλλού πολύ ευδιάκριτη, όπως π.χ. στον Μόραλη, τον Καπράλο, τον Θεοδωράκη, τον Χατζιδάκι, και αλλού όχι και τόσο, όπως στον Γκίκα και τον Ξενάκη. ∆εν έχει όµως αυτό τόσο σηµασία», λέει.

«Αυτό που έχει σηµασία δεν είναι η εθνική καταγωγή, όσο η πολιτισµική καταγωγή του καλλιτέχνη. Αν δηλαδή εµπνέεται, επηρεάζεται ή κατευθύνεται από την “ελληνικότητα”. Μια ελληνικότητα που βέβαια δεν ανήκει µόνο σε µας αλλά είναι κοινή πολιτισµική κληρονοµιά της ανθρωπότητας. Ετσι µπορεί ένας ιάπωνας ή ένας νοτιοαφρικανός σκηνοθέτης να παράγουν έργα εξίσου ελληνικά όσο και ο Κουν», καταλήγει.

Το ∆ιοικητικό Συµβούλιο του Ιδρύµατος Ωνάση πρέπει να ερµηνεύει και να συγκεκριµενοποιεί, κάθε φορά, τη βούληση του ίδιου του Αριστοτέλη Ωνάση.

«Ο Αριστοτέλης Ωνάσης εξέφρασε τη βούλησή τουτο 1973 και πέθανε το 1975», λέει ο σηµερινός πρόεδρος του Ιδρύµατος. «Η βούληση αυτή εκφράστηκε µέσα από τη διαθήκη του κατ’ ανάγκην µε ευρύτατες κατευθυντήριες γραµµές προς τους εκτελεστές της διαθήκης του και το πρώτο ∆.Σ. του Ιδρύµατος. Εποµένως ο Ωνάσης άφησε µεγάλη ελευθερία στο ∆.Σ. του Ιδρύµατος. Είναι προφανές ότι δεσµευόµαστε από τις κατευθυντήριες του Ωνάση, αλλά είναι αναµφίβολο ότι πρέπει να τις εξειδικεύσουµε και ερµηνεύσουµε µε βάση τις κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες της εποχής µας. Αυτό θα ήθελε, είµαι βέβαιος, και ο ίδιος ο Ωνάσης».

INFO

Σήµερα και αύριο για την παρουσία στα εγκαίνια απαιτείται ατοµική πρόσκληση.
Στις 11 και 12 Δεκεµβρίου η Στέγη θα είναι ανοιχτή στο κοινό, µε δελτία εισόδου δίωρης παραµονής που διανέµονται από το περιοδικό «Αθηνόραµα» και τους ραδιοφωνικούς σταθµούς Κόσµος, Τρίτο Πρόγραµµα, Δεύτερο Πρόγραµµα, Εν Λευκώ και Best Radio. Πληροφορίες στην ιστοσελίδα http://www.sgt.gr.

Σκέψεις, λέξεις, συζητήσεις

Το πρόγραµµα «Λέξεις και σκέψεις» περιλαµβάνει, στις 17 ∆εκεµβρίου, εκδήλωση για τα 2.500 χρόνια από τη Μάχη του Μαραθώνα στην οποία θα µιλήσουν και ιρανοί διανοούµενοι ενώ τον Ιανουάριο θα πραγµατοποιηθούν τέσσερις συζητήσεις: «Σύγχρονο αστικό τοπίο και αρχαιότητες: Μια σχέση σε ένταση» είναι η πρώτη (10/1), µε οµιλητές τις Ντόρα Γαλάνη (πρόεδρο της Εταιρείας Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων), Ελεάνα Γιαλούρη (κοινωνική ανθρωπολόγο στο Πάντειο), Ελένη Μπαστέα (καθηγήτρια Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήµιο του New Mexicο).

Θα ακολουθήσει (12/1) η συζήτηση «Κοσµοπολίτικες κουλτούρες. Πραγµατικότητα ή ου τοπία;» µε οµιλητές τον καθηγητή Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο CityUniversity της Νέας Υόρκης Αντρέ Ασιµάν, µε καταγωγή από την Αλεξάνδρεια, και τον κωνσταντινουπολίτικης καταγωγής συγγραφέα Πέτρο Μάρκαρη.

Στις 19/1 θα πραγµατοποιηθεί η συζήτηση «Οι πολιτισµικές ρίζες της κρίσης: Τα σηµάδια που αγνοήσαµε» µε οµιλητές τους πανεπιστηµιακούς Βάσω Κιντή, Αντώνη Λιάκο και Γιάννη Σταυρακάκη. Στις 26/1 θασυζητηθεί το θέµα «Ο άνθρωπος φτιάχνει ζωή: το συνθετικό κύτταρο ή ο Αδάµ του 21ου αιώνα», µε βασικό οµιλητή τον Εντοάρντο Μποντσινέλι, καθηγητή Βιολογίας και Γενετικής στην Ιταλία.

Οι εκδηλώσεις αυτού του κύκλου θα συνεχιστούν µέχρι τον Μάιο. Στο πλαίσιό του θα συµµετάσχουν, σε ποικίλες συζητήσεις, έλληνες και ξένοι επιστήµονες και διανοούµενοι, µεταξύ των άλλων οι Πάολο Φλόρες ντ’ Αρκαϊς (Πανεπιστήµιο La Sapienza της Ρώµης), Αβισάι Μαργκαλίτ (Princeton), Τόµας Σκάνλον (Harvard), Νάντια Ουρµπινάτι (Columbia), ∆ηµήτρης Νανόπουλος, Χάγκεν Φλάισερ, Χριστίνα Κουλούρη, Ρενάτα Λαβανίνι, Νταϊάνα Χάας, Μιχάλης Πιερής,Σταύρος Τσακυράκης, Φιλήµων Παιονίδης, Θάνος Βερέµης, ∆ηµήτρης Ψυχογιός, Γκούβεν Ιντσιρλίογλου (xurban collective), Αλέν Τρανουά, Μορίς Ατιά, Στέλιος Βιρβιδάκης, Γιώργος Σταϊνχάουερ.