ΜΑΤΙΕΣ Χωρίς «Βήµα»

Το πατρικό µου σπίτι ήταν ένα δωµάτιο όλο κι όλο στην οδό Φωκαίας 18, κάτω από την Πλατεία Κυριακού (Βικτωρίας). Το δωµάτιο αυτό, ένα από τα οκτώ της αυλής µας _ δωµάτιο και οικογένεια _ είχε ένα τραπέζι, τέσσερις καρέκλες, ένα κρεβάτι, δύο ράντζα, ένα µπαούλο, ένα νεροχύτη, µια µεγάλη ντουλάπα για τα ρούχα, ένα ντουλαπάκι για τα πιατικά, µια λεκάνη µε έναν τσίγκινο νεροχύτη και σε µια γωνιά, µια σκάφη.

Κάτω από τη µεγάλη ντουλάπα υπήρχαν χιλιάδες εφηµερίδες. Τις µάζευε ο πατέρας µου, τις τύλιγε σε ρολό και τις έδενε µε κερωµένο τσαγκαράδικο σπάγκο. Οι εφηµερίδες αυτές _ «Ελεύθερον Βήµα», πάντα _ ήταν ένα από τα τιµαλφή του σπιτιού. Κανείς δεν µπορούσε _ δεν επιτρεπόταν _ να τις αγγίξει. Ακόµη και στα χρόνια της γερµανικής Κατοχής όταν δεν είχαµε τίποτα για να ανάψουµε το µαγκάλι και να ζεσταθούµε, Γενάρη µήνα, ο πατέρας µου γυρνούσε όλη την Αθήνα για να βρει ξύλα, χαρτοκιβώτια, κουκουνάρια να τα κάψουµε και να µην ξεπαγιάσουµε. Το «Ελεύθερον Βήµα», όµως, στη θέση του! Με τον Βενιζέλο στην πρώτη σελίδα, σχεδόν µονίµως.

Στη γωνία Αχαρνών και Χέυδεν υπήρχε ένα περίπτερο.

Ο περιπτεράς κρεµούσε από ένα σπάγκο στον τοίχο το «Ελεύθερον Βήµα», την «Καθηµερινή» και τον «Αθλητισµό».

Ο πατέρας µου κάθε πρωί στεκόταν όρθιος εµπρός από το «Ελεύθερον Βήµα», διάβαζε τις ειδήσεις και το άρθρο κι έφευγε για τη δουλειά, ενηµερωµένος και ευχαριστηµένος. Αν είχε καιρό, το µεσηµέρι στο φαγητό εξηγούσε στη µητέρα µου, τον αδελφό µου και σ’ εµένα τι γράφει η εφηµερίδα και «πού το πάει η ∆εξιά».

Μεγάλωσα µε το «Ελεύθερον Βήµα» _ σε ρολό _ στο σπίτι µου και το «Ελεύθερον Βήµα» στον τοίχο της οδού Αχαρνών. Τότε ο δηµοσιογράφος ήταν πολύ αξιοσέβαστο πρόσωπο. Ευφυές, µορφωµένο, δυναµικό. Από τα διαβάσµατά µου, στο όρθιο, είχα µάθει πολλά ονόµατα δηµοσιογράφων και διανοούµενων συνεργατών: Κοτσαρίδας, Μούσης, Παλαιολόγος, Συριώτης, ∆ηµάκος, Φ. ∆ηµητριάδης, Ματζουράνης, Εξηντάρης, Θεοτοκάς, Τερζάκης, ∆ηµαράς, Παπανούτσος, Ευσταθιάδης, Σβολόπουλος, Κανελλόπουλος, Μαρσώ, Βανδώρος, Κάλλιστρος, Μαυράκης. Κάποτε, που µπήκα κι εγώ στο επάγγελµα, περπατούσα στον διάδροµο του «Βήµατος» _ ο τίτλος πλέον είχε κοντύνει _ έβλεπα εµπρός µου όλα αυτά τα πρόσωπα και µε έπιανε δέος.

Στο µεταξύ όλο και πλήθαινε το συντακτικό προσωπικό. Από το αποµονωµένο γραφείο του Λαµπράκη, αριστερά στο τέλος του διαδρόµου, περνούσαν κάθε µέρα καινούργιοι δηµοσιογράφοι: ο Ψυχάρης, ο Μαρίνος, ο Μπουσµπουρέλης, ο Καψής, ο Καµπάνης, ο Λινάρδος, ο Μπαρτζινόπουλος, ο Πάρλας και ένα σωρό άλλοι, που δεν µου έρχονται τώρα στον νου. Οι περισσότεροι από τους νέους, τόσο από το «Το βήµα» όσο και από «ΤΑ ΝΕΑ», είχαν φιλίες µεταξύ τους, οι οποίες ξεκινούσαν από το ρεπορτάζ. Οι περισσότεροι επίσης ήταν εργένηδες _ και εγώ ανάµεσά τους _ και έτρωγαν τα µεσηµέρια στην ταβέρνα «Κεντρικόν», όπου σύχναζαν ο Α. Παπανδρέου και ο Κ. Κουν. Ωραίες, αξέχαστες εποχές.

Τα τελευταία χρόνια ο ψιλικατζής της γειτονιάς µου πετούσε το «Το βήµα» και την «Καθηµερινή» στο γραµµατοκιβώτιο, κάθε πρωί στις οκτώ. Ετρεχα µε τις πιτζάµες, σαν πρεζόνι να πάρω τη δόση µου και από τις δύο εφηµερίδες. Οι ευαίσθητοι αναγνώστες _ και όσοι διαβάζουν αυτή τη στήλη είναι αποδεδειγµένα ευαίσθητοι _ θα νιώθουν πόσο δύσκολα αισθάνοµαι, πρωτογενώς, τώρα που δεν θα έχω το «Το βήµα» στα χέρια µου µόλις ξυπνάω…