«Στην εποχή µας είναι δύσκολο να σοκάρεις»

«Ζωγραφική στα ελληνικά σηµαίνει γράφω τη ζωή.
Και η ζωή εξακολουθεί να υπάρχει. Κάθε γενιά ερωτεύεται, κάνει παιδιά…
Αφού η ζωγραφική ακολουθεί λοιπόν αυτόν τον ρυθµό δεν σταµατά», λέει στα «ΝΕΑ» ο θεµελιωτής της arte povera
«Ο καλλιτέχνης είναι ο άνθρωπος της αρχαίας εποχής καιη καινούργια αντίληψη της ζωγραφικής δεν είναι παρά ηαρχαιότητα στοσήµερα.

Ο καλλιτέχνης ουσιαστικά δεν άλλαξε ποτέ», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιάννης Κουνέλλης, ο εικαστικός που είναι διεθνώς αναγνωρισµένος ως «ο οπτικός φιλόσοφος που χτίζει µία νέα αλφάβητο ετερόκλητωνυλικών» και στηνέα του δουλειά που παρουσιάζει στην Αθήνα τα έργα γίνονται κατευθείαν µε το παλτό και µε την κίνηση του σώµατος. Γι’ αυτό και σε κάθε έργο το αποτύπωµα είναι διαφορετικό. ∆εν υπάρχει πινέλο. ∆εν υπάρχουν περιθώρια για διορθώσεις.

Γιατί επέλεξε να ασχοληθεί µε το παλτό; «∆ιότι το παλτό δενείναι κάτι που το φοράς επειδή κρυώνεις. ∆εν παραπέµπει στον άνθρωπο γενικά, διότι ανθρώπους συναντάς και σε ένα ασιατικό νησί. Εµένα µου θυµίζει τα βιεννέζικα καφέ, όπου βλέπεις παντού παλτά και καπέλα. Μια εικόνα πουπαραπέµπει στη συζήτηση, τον διάλογο. Εξάλλου έχω και στο παρελθόν ασχοληθεί µε τα παλτά. Τα έχω εκθέσει µε ένα µολύβι, ένα βάρος στο µέσον. Και στη Νάπολι έχω κρεµάσει παλτά πάνω σε έναν χρυσό τοίχο. Τώρα έφτιαξα µονοτυπίες για να δώσω τοαποτύπωµα. Είναι ένας τρόπος για να φτιάχνω δραµατικά τον χώρο. Κι άλλωστε στηζωγραφική είναι όλα κυκλικά», εξηγεί.

Μπορούν όµως τασκούρα, σχεδόν αφηρηµένα, παλτά να µαγνητίσουν το βλέµµα, σε µια εποχή που η τέχνη σοκάρει και καταναλώνεται ως εµπορικό αγαθό; «Κι οι “∆εσποινίδες της Αβινιόν” ήταν ένα σοκ για την εποχή τους. ∆εν νοµίζω ότι το να δείξεις έναν βαλσαµωµένο καρχαρία µπορεί να προκαλέσει σοκ στη γενιά µου. Είναι δύσκολο πλέον να σοκάρεις. Μήπως οσυγκεκριµένος καλλιτέχνης – τον οποίο γνωρίζω – δεν ήθελε να σοκάρει αλλά να βρει έναν σηµερινό τρόπο να φτιάχνει εικόνες;», λέει ο Γιάννης Κουνέλλης.

Και θεωρεί πως για τα προβλήµατα της εποχής µας ευθύνεται η έλλειψη παραγωγής. «Για να υπάρχει παραγωγή πρέπει να υπάρχει και µια ιδέα µε τη δική της ηθική. Οταν υπάρχουν µόνο υπηρεσίες χωρίς παραγωγή, οπωσδήποτε αλλάζει η λογική, διότι η ηθική είναι δεµένη µε τη ζωγραφική. Κατά τη γνώµη µου, όλο αυτό είναι µια κακή ιδέα, διότι σας θυµίζω πως εγώ τα βλέπω όλα από το παράθυρο του εργαστηρίου µου. Ολα για µένα είναι ζωγραφική».

Υπάρχει λύση;
Χώρες όπως η Κίνα ή η Γερµανία έχουν αντίληψη της παραγωγής. Αλλες µεγάλες χώρες πουαγαπήσαµε όµως, όπως οι ΗνωµένεςΠολιτείες για παράδειγµα, δεν έχουν ιδέα για την παραγωγή σήµερα και δεν αποτελούν τίποτα άλλο παρά ένα χρηµατιστηριακό θέατρο. Οσο όµως υπάρχει η ιδέα της ζωγραφικής υπάρχει µέλλον.

Μήπως όµως έρθει η εποχή που η ζωγραφική δεν θα έχει τι να πει;

Το παρελθόν δείχνεικαι δεικνύει ότι υπάρχει εδώ και 5.000 χρόνια. Και να σας το πω αλλιώς. Μπορεί κάποιος να σταµατήσει να φτιάχνει ποιήµατα; Ζωγραφική στα ελληνικά σηµαίνει γράφω τη ζωή. Και η ζωή εξακολουθεί να υπάρχει. Κάθε γενιά ερωτεύεται, κάνει παιδιά… Αφού η ζωγραφική ακολουθεί λοιπόν αυτόν τον ρυθµό δεν σταµατά. Γεννηµένοςστον Πειραιάτο 1936 ο Γιάννης Κουνέλλης αποφασίζεινα εγκαταλείψει σεηλικία 20 ετών την Ελλάδα και να δοκιµάσει την τύχη του στη Σχολή Καλών Τεχνών της Ρώµης. Η πρώτη του έκθεση στην ιταλική πρωτεύουσα θεωρείται πως έθεσε τα θεµέλια για την εξέλιξη της arte povera στα τέλη της δεκαετίας του ‘60.

Ο καλλιτέχνης έχει πατρίδα;

Κάπουπρέπεινα γεννηθείς.∆εν φτάνει όµως αυτό.

Πρέπει και να µπορείς να διαλέξεις τονδρόµοσου.

Στην Ιταλία µε προσείλκυσε η Παναγία του Τιτσιάνο. Είναι δύσκολο νασκεφτείς τον φιλελευθερισµό χωρίς αυτό το έργο. Οχι ότι εδώ οι εικόνες δεν είναι ωραίες, αλλά δενέχουν την επαναστατική έντασητης Παναγίας του Τιτσιάνο.

Εσείς τελικά αισθάνεστε…
Ευρωπαίος. Γεννήθηκα εδώ και είµαι ιταλός υπήκοος.