Ο καλύτερος φίλος του κυρ Γιάννη

Ο νέος δήµαρχος Θεσσαλονίκης βρίσκεται στον αντίποδα των θέσεων που κηρύσσει όπου βρεθεί (και από άµβωνος της ΕΤ3 κάθε Κυριακή) ο επίσκοπος της «συµβασιλευούσης». Προεκλογικά,ο Παναγιώτατος υπο
σχέθηκε ότι, όσο ζει, ο Γιάννης Μπουτάρης δεν θα δει δηµαρχία. Μετεκλογικά, η ζωή συνεχίζεται – και η δηµαρχία άλλαξε χέρια.Θα καταφέρουν οι δυο άνδρες να συµβιώσουν;

«ΟΑνθιµος; Να ζήσει χίλιαχρόνια. Η Θεσσαλονίκη τού οφείλει τη µεγάλη αλλαγή στη δηµοτική αρχή». Η εκ πρώτης όψεως παράδοξη αυτήεκτίµηση γίνεται από στέλεχοςτης δηµοτικής παράταξης του Γιάννη Μπουτάρη. Ως γνωστόν, πριναπό τιςεκλογές, ο Μπουτάρης είχε αποκαλέσει τον µητροπολίτη «µουτζαχεντίν» που «κηρύσσει το µίσος». Εκείνος εκνευρίστηκεκαι, όταντην εποµένη τον συνάντησε στην εκκλησία, την ώρα της τυπικής χειραψίας, τράβηξε το χέρι του και του είπε: «Οσο ζωεγώ, η Εκκλησία δεν θα σου επιτρέψει να δεις τη δηµαρχία». Σύµφωνα µε το στέλεχος της παράταξης, ήταν η κρίσιµη δήλωση που αναζωογόνησε ένα εγχείρηµα το οποίο όλοι πίστευαν ότι δεν είχε περιθώριο επιτυχίας, η δήλωση που συσπείρωσε αρκετούς ψηφοφόρους, ιδίως της Αριστεράς αλλά και του ΠΑΣΟΚ, που είτε θα απείχαν από τις εκλογές ή θα ψήφιζαν άλλο συνδυασµόστον πρώτο γύρο, λευκό στον δεύτερο.

Τηλεοπτικό κήρυγµα. Είναι παράδοξο να αφιερώνει κανείς την πολιτική νίκητου σε έναπρόσωπο που προσπάθησε να τηναποτρέψει. Αλλά στην επικράτεια του Θεσσαλονίκης Ανθιµου τα παράδοξα περισσεύουν. Και περισσότερο παράδοξο απ’ όλα, ότι η ΕΤ3, το τοπικό κανάλι τηςκρατικής τηλεόρασης, κάθε Κυριακή στέλνει συνεργείο όπου έχει προγραµµατιστεί λειτουργία, την αναµεταδίδει και, µαζί, αναµεταδίδει και το κήρυγµα του µητροπολίτη. Πολύ συχνά, αν και ξεκινά µε την ανάλυση της τρέχουσαςευαγγελικής περικοπής, τελειώνει µε επικρίσεις και προτροπέςγια τη διόρθωση της εξωτερικής πολιτικής. Ο Ανθιµος έχει πάθος µε τα λεγόµενα«εθνικά θέµατα»– µε τοΣκοπιανό, τα ελληνοτουρκικά, τησχέση µε την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Είναι ένα πάθος παλιό. Χρονολογείται από τα χρόνια της δικτατορίας, όταν κυριαρχούσε τοσύνθηµα «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» κι εκείνος, από τα έντυπα της Αδελφότητος Θεολόγων ο Σωτήρ όπου εργαζόταν ως διορθωτής, βρέθηκε συντάκτης στη «Φωνή Κυρίου», το τετρασέλιδο free press που µοιραζόταν δωρεάν στους ναούς. Μάλιστα, το 1971, µεσούσης της δικτατορίας, του ανετέθη η ευθύνη για τον εορτασµό των 150 χρόνων από την Επανάσταση του 1821. Ητανη χρονιά κατά την οποία τα παιδιά στα σχολεία τραγουδούσαν το εθνεγερτικό θούριο «του ‘21 η εποχή, εικοσιµιά τ’ Απρίλη», που περιέκλειε και το πλαίσιο του εορτασµού. Σε παλαιότερη συνέντευξη του γράφοντος µε τον Ανθιµο,για τον «Ταχυδρόµο», απάντησε σχετικά ότι «συνέπεσε η επετηρίς αυτή να είναι στη διάρκεια της επταετίας». Προφανώς, συνέπεσε και η πρώτη φωτογραφία του από εκείνα τα χρόνια, όπου σε πρώτο πλάνο κρατά έναν δίσκο µε ψαλίδι, το οποίο έχει λάβει ο δικτάτορας Παπαδόπουλος για να κόψει την κορδέλα κάποιων εγκαινίων.

Γεννηµένος στη Σαλµώνη, πρώην Κούκουρα, ένα χωριό κοντά στον Πύργο Ηλείας,ο µικρός ∆ιονύσιος Ρουσσάς (όπως είναι το κοσµικό του όνοµα) ήταν επιµελής µαθητής και κατάφερε να σπουδάσει στη Φιλοσοφική, σε στενήσυνάφεια µε την Εκκλησία. Στη δικτατορία ανελίχθη εντός της Εκκλησίας, το τέλος τηςτον βρήκε επίσκοπο στην Αλεξανδρούπολη – διορίστηκε λίγες µέρες πριναπό το πραξικόπηµα στην Κύπρο και την τουρκική εισβολή. Ολόκληρη η ζωή του εκεί έχει καταγραφεί σε µια πολυτελή έκδοση µε τίτλο «Τριάντα χρόνια στον Εβρο (1974-2004)»(Εκδ. Ευλογία, 2007).Είναι µια έκδοση γεµάτη φωτογραφίες εκκλησιών, θρησκευτικών τελετών και παρελάσεων, στοεξώφυλλο τηςοποίας δεσπόζουν έναςτσολιάς, µια ελληνική σηµαία και µια προκατασκευασµένη εκκλησία. Στην έκδοση υπάρχει µνεία να δηµοσιευθούν πολλές φωτογραφίες του δεσπότη µε πολλούς πολιτικούς και στο τέλος, ως επίµετρο, δηµοσιεύονται και µερικά κείµενα, πάνταγια τα «εθνικά θέµατα». Σεένα απ’αυτά, που έχει εκφωνήσει το 1993, µε τίτλο «Ανησυχίες για τηνΘράκη», γράφει:

«Ολα στη Θράκη διαλαλούν Ελλάδα. Το ωργανωµένο Κράτος, ο ελληνικός Στρατόςµε το ∆’ Σώµα Στρατού και δυο Μεραρχίες, υποστηριζόµενες από Ταξιαρχίες,τα καράβια µαςστο Αιγαίοµε αεροπλανοφόρο την Λήµνο, η ακµάζουσα ορθόδοξη Εκκλησία…» κ.λπ. Η Ελλάδα ως φαντασίωση στρατώνα. Κι η Αλεξανδρούπολη ως υποκατάστατο τηςΚωνσταντινούπολης, «της ανείπωτης δόξας του ελληνισµού». Παρά τους ύµνους που αναπέµπει, ωστόσο, ο Ανθιµος δεν έχει πρόβληµα ναγίνει «από Αλεξανδρουπόλεως», να την κάνει δηλαδή και, µολονότι σύµφωνα µε το Ιερόν Πηδάλιον έχει νυµφευθεί τη µητρόπολή του, να πάρει διαζύγιο για να κατέλθει στη Θεσσαλονίκη. ∆εν είναι απλώς µετάθεση από το ∆’ στο Γ’ Σώµα Στρατού. Η «συµβασιλεύουσα» είναι πιο κοντά στα κέντρα αποφάσεων και στην κεντρική εξουσία και προσφέρει τον τιµητικό τίτλο του Παναγιώτατου εντός των ορίων της(εκτός, οι ορθόδοξοι τον προσφωνούν απλώς Σεβασµιώτατο). Επίσης είχε γιακαιρό δήµαρχο, νοµάρχη και µια περιρρέουσα ατµόσφαιρα πουεπέτρεπαν στην εθνική ιδεολογία να µονοπωλεί την ταυτότητα της πόλης. Εγινε αµέσως αποδεκτός από τις αρχές. «Με την προϋπηρεσία που είχα για τα εθνικά θέµατα τηςΘράκης, ξεκινήσαµε µαζί το Μακεδονικόν», αφηγείται στηνπροαναφερθείσα συνέντευξη. «Και η πρώτηδηµόσια νύξις ήτανενώπιον του Πρωθυπουργού στην Εκθεση Θεσσαλονίκης, όταν είπαµερικά σταράτα µωραΐτικα και λακωνικά».

«Ή ταν ή επί τας». Τι είχε πει τότε, µιλώντας σχεδόν µία ώρα, ενώπιον του αιφνιδιασµένουΚώστα Καραµανλή; «Οπου υπάρχει όνοµα Μακεδονία εκεί είναι και Ελλάς και όπου υπάρχει Ελλάδα εκεί είναι και Μακεδονία. Μπροστά σε τέτοια θέµατα εθνικής υπάρξεως και σωτηρίας της πατρίδος ισχύει ο λακωνικός λόγοςτων Σπαρτιατών για όλους µας: ή τανή επί τας!» Εθνικισµός; Ο ίδιος απαντά: «Εάν εθνικισµός είναι να αγαπώτην πατρίδα µου και νααγωνίζοµαι για την πατρίδα µου χωρίςνα αµφισβητώ των άλλων ταδικαιώµατα, δεν µε πειράζει και αν µε λένε εθνικιστή». Κι ύστερα ήρθε ο Γιάννης Μπουτάρης.

ΕΙΠΕ

Ηταν πάρα πολύ καλή η σχέσις µου µε τον Χριστόδουλο. Ηµεθα σύµφωνοι σε µερικά θέµατα, όπως η φιλοπατρία, το ενδιαφέρον για τα εθνικά µας θέµατα…

ΕΙΠAN ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ

Πιστεύω ότι ο Ανθιµος δεν είναι κακός άνθρωπος, έχει ορισµένες αντιλήψεις

Γιάννης Μπουτάρης