Ο ποιητής της σκαπάνης

Δεν µπορώ ακόµη να συνηθίσω την ιδέα της απώλειας του Γιάννη Σακελλαράκη. Πρυτανεύει πάντα και, τελευταία, γιγαντώνεται η εικόνα του, η αργή και στοχαστική φωνή του στις συναντήσεις µας, που η αρχή και το τέλος τους χωρίζουν πενήντα πέντε ολόκληρα χρόνια. Η πρώτη µας συνάντηση ήταν το 1955, όταν ο Μαρινάτος έφερε στο πανεπιστήµιο τον απολυµένο από το Εθνικό ∆ηµήτρη Ροντήρη για να ανεβάσει µε φοιτητές «Ορέστεια». ∆έκα τουλάχιστον σπουδαίοι σήµερα αρχαιολόγοι και µερικοί φιλόλογοι απαρτίζαµε τον ανδρικό Χορό του «Αγαµέµνονα». Αρρώστια στα µάτια του Ροντήρη, διέκοψαν µετά µήνες δοκιµών την απόπειρα. Εκτοτε συναντούσα συχνά τον Σακελλαράκη και την έξοχη Εφη Σαπουνά-Σακελλαράκη, σύντροφο ζωής και επιστήµης, σε συνέδρια, συσκέψεις, θεατρικές αίθουσες (φανατικός του θεάτρου και σινεφίλ). Η τελευταία µας συνάντηση ήταν στο ίδιο πάνελ, στις καταθέσεις που έγιναν για το φιλµ του Αγγελόπουλου «Η σκόνη του χρόνου».

Βαθύς στοχαστής, ποιητής της σκαπάνης, οξυδερκής ανασκαφέας, τεκµηριωµένος, τολµηρός και πρωτοπόρος ερευνητής. Πρόσθεσε στη γενναία αρχαιολογική µας εποποιία ραψωδίες, επωδούς, µπαλάντες και σονέτα ερευνητικής ποιητικότητας. ∆εν υπερβάλλω. Ο,τι διέκρινε τον επιστήµονα Σακελλαράκη ήταν τα πλάνα βάθους που ανακάλυπτες στις µελέτες του. Για κείνον, ένα εύρηµα, ένα θραύσµα, ένα οστούν, ένα χρηστικό αγγείο, ένας αιµατοράντιστος βωµός, ένα πιθάρι µε κατάλοιπα κριθής ή σίτου ήταν η ευκαιρία για να αφηγηθεί ένα ζωντανό παρελθόν, µια πάλλουσα πνοή ζωής, µια ανθρώπινη σχέση αγάπης ή µίσους, µια δεξίωση νεκρών και ζωντανών, µια κοινωνία συγκινήσεων, πόθων, ορέξεων και επιχειρηµάτων. Εφερε στο φως της αγαπηµένης του κρητικής γης µνηµεία µε εκπλήσσουσες νέες πληροφορίες και ήθη, έθιµα, ιδέες, αξίες άδηλες έως τότε.

Εκείνο που τον διέκρινε ήταν η συνεχής και αξεδίψαστη περιέργεια, η αµφιβολία για κάθε γνώση και η απόρριψη κάθε αυθεντίας. Γνωρίζω πως οι άλλοι τον θεωρούσαν αλαζόνα, αποµονωτικό και παράξενο και δεν αντιλαµβάνονταν πως τον αποµάκρυνε από τον σάλο της αγοράς η έπαρση των βεβαιοτήτων και η ύβρις των αυθεντιών.