[ Δρόµοι]

Η αλλαγή…
… ήταν πάντα µια γλυκόηχη και γοητευτική λέξη στην πολιτική. Και όχι µόνο από τότε που γνωρίσαµε τον Οµπάµα. «Θα αλλάξουµε», «Θα τα αλλάξουµε όλα» (αλλά ποτέ «Θα σας αλλάξουµε τα φώτα»). Μέχρι τις εκλογές, οι υποψήφιοι των κοµµάτων εξουσίας υιοθετούν συνθηµατολογία τουλάχιστον ισάξια µε εκείνη που πριν από δύο αιώνες είχε παρακινήσει τα πλήθη στην κατάληψη της Βαστίλλης. Μετά τις εκλογές, περιπίπτουν στη γνώριµη καθεστωτική αδράνεια. Κι αυτό είναι κάτι που δεν θα πρέπει να εκπλήττει κανέναν.

Οσο κι αν οι πολιτικοί…
… των κοµµάτων εξουσίας σιγοντάρουν τις πιο µύχιες ελπίδες των ψηφοφόρων ξελογιάζοντάς τους µε την πλανεύτρα λέξη, η αλήθεια είναι πως τα πολιτικά συστήµατα του δυτικού κόσµου είναι σχεδιασµένα έτσι που να αποτρέπουν κάθε σεισµική αλλαγή. Επιτρέπουν µονάχα σταδιακές αλλαγές. Και πάντως όχι τις επαναστατικές αλλαγές που υπόσχονται κάθε τόσο ανέξοδα οι καθεστωτικοί πολιτικοί. Οσο κι αν είναι αυτά τα συστήµατα αναποτελεσµατικά, όσο κι αν είναι διεφθαρµένα, έχουν προβλέψει ώστε να είναι αδύνατη η ανατροπή από το εσωτερικό τους. Χρειάζονται σταθερότητα για τη διαιώνισή τους. Οχι πως η αλλαγή είναι από µόνη της κακή. Είναι απαραίτητο να προσαρµόζεται µια χώρα στις ιδιοτροπίες της Ιστορίας και στις εξελίξεις.

Οµως, ηαρχιτεκτονική του συστήµατος είναιτέτοια ώστε να την κρατά σταθερή. «Κάθε φορά στις εκλογές, οι πολιτικοί πασχίζουν να µας πείσουν πως πρόκειται για ζήτηµα ζωής ή θανάτου, πως έχουµε να επιλέξουµε ανάµεσα στον Τζέκιλ και τον Χάιντ», γράφει στην εφηµερίδα «Μπόστον Γκλόουµπ» µε αφορµή τις πρόσφατες αµερικανικέςεκλογές ο Ελβιν Λιµ, καθηγητής Πολιτικών Επιστηµών στο Πανεπιστήµιο Γουέσλιαν. «Και θέλουν να µας κάνουν να ξεχάσουµε πως η µοναδική αλλαγήπου συµβαίνει κάθε φορά µε τιςεκλογές είναι η αλλαγή του πολιτικού προσωπικού που πιάνει τα πόστα των θεσµών, τους οποίους έχει δηµιουργήσει το Σύνταγµα».

Οχι πως λείπουν…
… σήµερα οι αντίπαλοι του συστήµατος. Βλέπουµε τέτοιους παντού, να καταγγέλλουν τις υπερβολές του, να γράφουν µπεστ σέλερ για τις ρυπογόνες βιοµηχανίες, λίβελλους για τους διεφθαρµένους τραπεζίτες, εκθέσεις για την παιδική εργασία. Οµως καλούνται να καταπολεµήσουν αυτές τις υπερβολές µόνο εντός του πλαισίου του συστήµατος. «Η µεταρρύθµιση του καπιταλισµού είναι αποδεκτή, όχι όµως και η αµφισβήτηση των θεσµικών µηχανισµών του», έγραφε ο φιλόσοφος Σλαβόι Ζίζεκ.

Αυτοί οι µηχανισµοί παραµένουν οι ιερές αγελάδες που ελάχιστοι τολµούν να θίξουν. Γι’ αυτό, ο Ραλφ Μίλιµπαντ, ο πατέρας του νυν αρχηγού των Βρετανών Εργατικών, προειδοποιούσε στα 1970: «Ενα κύµα προσδοκιών και λαϊκών ελπίδων εκδηλώνεται ύστερα από εκλογικές νίκες της Αριστεράς, επειδή αυτές οι νίκες ερµηνεύονται συχνά (εντελώς εσφαλµένα) ως ουσιαστική απώλεια της εξουσίας των κυρίαρχων τάξεων».

Η Ιστορία…
… όµως έχει δείξει πως ποτέ δεν υπήρξε κυρίαρχη τάξη που να εγκατέλειψε οικειοθελώς την εξουσία, έλεγε η γερµανίδα ΚλάραΤσέτκιν, πενήντα χρόνια πριν από τον Ραλφ Μίλιµπαντ. Χρειάζεται πάντα και λίγο «σπρώξιµο» γι’ αυτό.