Το Οσκαρ που δεν θέλουν να απονείµουν

Περιπλέκεται και πάει από το κακό στο χειρότερο η υπόθεση «τιµητικό Οσκαρ στον Ζαν Λικ Γκοντάρ». Η απροθυµία του κορυφαίου σκηνοθέτη της νουβέλ βαγκ να παραστεί στην επόµενη τελετή των Οσκαρ και να παραλάβει το αγαλµατίδιο – γιατί όπως έχει πει στο παρελθόν, «το να µην εµφανιστώ είναι ένας δικός µου τρόπος κριτικής» – έδωσε αφορµές να ξαναθυµηθούν κάποιοι ορισµένες ακραίες απόψεις του.

Αυτό είχε ως αποτέλεσµα να µη βρίσκεται καλλιτέχνης που να θέλει να παρουσιάσει το συγκεκριµένο Οσκαρ. Ολο τον προηγούµενο µήνα, ο ισραηλινός Τύπος δηµοσίευε άρθρα – µεταξύ αυτών και ένα πρωτοσέλιδο που έλεγε «είναι ο Γκοντάρ αντισηµίτης;» – για µια παλιά, ξεχασµένη συζήτηση αν ο 79χρονος σκηνοθέτης είναι ορκισµένος αντισιωνιστής και υποστηρικτής των Παλαιστινίων.

Το θέµα αυτό ρίχνει βαριά σκιά στα πλάνα των διοργανωτών να τον τιµήσουν, ενώ κάποιοι όπως ο παραγωγός της τελετής απονοµής των Οσκαρ Σίντνεϊ Γκάνις γίνονται αποδέκτες ερωτηµάτων αν πρέπει τελικά να τον τιµήσουν.

Μια από τις πιο ακραίες δηµοσιοποιηµένες απόψεις του γάλλου σκηνοθέτη εµφανίζεται στη βιογραφία του Ρίτσαρντ Μπρόντι (2008) «Εverything is cinema:

Τhe Working Life of Jean Luc Godard» και προέρχεται από µια συνέντευξη του 1985, όπου λέει ότι όλη η κινηµατογραφική βιοµηχανία εξυπηρετεί συµφέροντα των Εβραίων. «Εκείνο που βρίσκω ενδιαφέρον στον κινηµατογράφο», έλεγε, «είναι ότι υπάρχει εκ των προτέρων η αίσθηση του χρέους. Ο πραγµατικός κινηµατογραφικός παραγωγός είναι η εικόνα του Εβραίου της Κεντρικής Ευρώπης».

Ερµηνεύοντας τις απόψεις αυτές ο Μπρόντι αποδίδει τη «σκληρή αντισηµιτική στάση του Γκοντάρ» στα παιδικά του χρόνια στη ρηµαγµένη από τον πόλεµο Ευρώπη και σε µια δική του ερµηνεία της Παλαιάς Διαθήκης, σύµφωνα µε την οποία κατηγορεί τον Μωυσή ότι παρουσίασε ως γραπτές εντολές του Θεού ένα απλό κείµενο. Και σιγά σιγά έρχονται τα… µηνύµατα από καλλιτέχνες που φαίνεται να το ξανασκέφτονται αν θα πατήσουν στα φετινά βραβεία. Ο Σπίλµπεργκ π.χ. µήνυσε µέσω εκπροσώπου του ότι «δεν έχει αποφασίσει αν θα παραστεί, αλλά αυτό δεν έχει σχέση µε τη βράβευση του Γκοντάρ».

Ωστόσο το χάσµα µεταξύ Ακαδηµίας και Γκοντάρ φαίνεται να έχει βαθύτερες ρίζες. Οπως το έθεσε ο Φιλ Αλντεν Ρόµπινσον, κάποτε αντιπρόεδρος της Ακαδηµίας, «ο Γκοντάρ άγγιξε τη γενιά που η ψήφος της παίζει ρόλο σήµερα στην Ακαδηµία. Η παλαιότερη γενιά δεν του είχε την ίδια εκτίµηση»…