Η βαρβαρότητα του αυταρχισµού

Οι σκηνές στο σχολειό της Σπιναλόγκας, µε την αυταρχική δασκάλα, ήταν από τις στιγµές που «γειώνουν» την ιστορία δίνοντάς της τις πραγµατικές διαστάσεις της σκληρότητας και της βίας που χαρακτηρίζουν όλες τις ανθρώπινες κοινωνίες
Μπορεί «Το Νησί» να προσφέρει στους θεατές την ευκολία της συγκίνησης. Να µοιάζει ότι υπηρετεί εκείνη την ανάγκη των συναισθηµατικών τηλεοπτικών κοινωνιών µας να ανακηρύσσουν θύµατα, ιδίως ασθενειών, σε σύγχρονους αγίους, που σηµαίνει απαλλαγµένους από οποιοδήποτε ελάττωµα και οποιοδήποτε στοιχείο βίας χαρακτηρίζει τους υποτιθέµενους υγιείς. Μια τακτική ηµιθεοποίησης του αδύναµου – ιδίως όταν µοιάζει πολύ µακρινός, σε παλιά εποχή –, η οποία απαγορεύει τη συνολική καταδίκη της σύγχρονης κοινωνίας για τον ρατσισµό και τη βία που εξακολουθούν να τη σφραγίζουν.

Κι όµως, οι σκηνές στο σχολειό της Σπιναλόγκας στο προχθεσινό επεισόδιο, µε τη σκοταδιστική εξουσία µιας δασκάλας να αναπαράγει όλη τη βία της κοινωνίας που εξόρισε την ίδια και τους γονείς των µαθητών της, ήταν από τις στιγµές που διασώζουν την αφήγηση (µυθιστορηµατική και τηλεοπτική) από τη µελό, σαπουνοπερική σχηµατοποίηση. Είναι το κοµµάτι που «γειώνει» την ιστορία, που τη διασώζει από τη διάλυση των σπουδαίων ανθρώπινων πτυχών της στους αφρούς της τηλεοπτικής συγκίνησης.

Γιατί, µε τη φόρα που έχουν πάρει διάφορες εκποµπές να εκµεταλλευτούν την επιτυχία της σειράς, θεωρώντας ότι το «µυστικό» της βρίσκεται στον «εξωτισµό» µιας ασθένειας που πλέον θεραπεύεται (άρα δεν είναι τροµακτική), της λέπρας και των ενετικών ερειπίων της Σπιναλόγκας, «Το Νησί» µοιάζει να χάνει το πραγµατικό νόηµά του.

Μια έξοχη Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου, αγνώριστη στον ρόλο της δασκάλας, µε τον µορφασµό της µοχθηρότητας να αλλοιώνει τα χαρακτηριστικά της, µαυροντυµένη απειλή για τις παιδικές ψυχές, όχι του ιού της λέπρας, αλλά του µακράν χειρότερου ιού του τρόµου απέναντι στο διαφορετικό, στον άλλον, τον διπλανό που εξ ορισµού θεωρείται εχθρός και διεκδικητής µιας υποτιθέµενης µικροεξουσίας. Θύτης και εντέλει θύµα η δασκάλα, όχι µιας µολυσµατικής ασθένειας, αλλά µιας µολυσµατικής βίας που κουβαλά σαν συστατικό της ύπαρξής της. Μισεί οτιδήποτε ζωντανό, ελπιδοφόρο, τη γνώση, τα παιδιά τα ίδια. Και ακριβώς επειδή είναι η δασκάλα, ο υποτιθέµενος «φορέας» του φωτός της γνώσης για τη µικρή κοινωνία των λεπρών, είναι ακόµη πιο ισχυροί οι συµβολισµοί που συµπυκνώνονται στον ρόλο και αφορούν τη βαρβαρότητα του αυταρχισµού και του θρησκόληπτου συντηρητισµού (µας θύµισε τους συµβολισµούς του Χάνεκε στη «Λευκή κορδέλα» για τη ρίζα του φασισµού).

Μήπως η σκηνή στη σκοτεινή τάξη του σχολειού της Σπιναλόγκας, όπου η δασκάλα δίνει τη βίτσα σε έναν από τους µαθητές για να τιµωρήσει αυτός τον µικρούλη Λεµονιά, τον διπλανό του, τον όµοιό του, τον φίλο και συµµαθητή του δεν µας θύµισε κάτι πολύ σύγχρονο, κάτι πολύ σηµερινό που αναπαράγεται εξευγενισµένο από µια δήθεν παιχνιδιάρικη τηλεόραση; Μήπως ο ίδιος ακριβώς κανόνας του αφανισµού του οµοίου δεν είναι αυτός που αποθεώνεται στα παντός είδους µπιγκµπραδεροπαίχνιδα και στα παντός είδους ριάλιτι, είτε µαγειρικής πανδαισίας, είτε µοντελικής αφασίας;


Ενας έρωτας που προκαλεί πολλά χαχανητά

Τι σου είναι του έρωτα η χαρά. Δεν κρύβεται. Κι αν έχεις και ραδιοφωνική εκποµπή, δεν βαστιέσαι να µην ανακοινώσεις το µέγα θαύµα. Τι άλλο να πεις; Αλλωστε τι είναι πιο σηµαντικό από τον ίδιο σου τον τηλεοπτικό εαυτό;

Και µετά αναλαµβάνουν τα πρωινοαπογευµατινάδικα, που στήνουν πανηγύρι πάνω στο χαµπέρι. Ξεκαρδίζονταν οι Σκορδαλιαγκαίοι και οι Φώτης και Μαρία αναπαράγοντας την εν λόγω ανακοίνωση που έκανε η «απλήπαρουσιάστρια» Ρούλα Κοροµηλά από τη ραδιοφωνική της εκποµπή. Τι ζόρι κι αυτό! Αλλες ανακοινώνουν τα διαζύγιά τους, άλλες κρατούν φλύαρη σιωπή για εγκυµοσύνη, γιατί να µη σπεύσουν και εκείνες που αγωνιούν µη χάσουν το τελευταίο τρένο της «απλής παρουσιάστριας» και να ανακοινώσουν ό,τι άλλο τους βρίσκεται;

Προκάλεσε δε τέτοια χαχανητά στα τηλεπάνελα η ανακοίνωση του έρωτα της «απλής παρουσιάστριας» που χαλάλι. Ιδίως εκείνη η γαργαλιστική «λεπτοµέρεια» περί cybersex που προφανώς άφηνε να υπονοηθεί η «απλή παρουσιάστρια» ότι επιδίδεται µε τον καλό της. Τέτοιες λεπτοµέρειες! Μάλλον η ίδια θεωρεί µεγάλη τιµή προς το πρόσωπό της αυτή την αντιµετώπιση. Είναι ακριβώς η συµπεριφορά που αρµόζει σε µια ώριµη κυρία µε µακρά τηλεοπτική ιστορία, στην οποία απαιτεί να υποκλίνονται οι πάντες. Τι να πει κανείς; Η κατρακύλα πια δεν βρίσκει πάτο.