Συνέντευξη

«Στη Σπιναλόγκα την πλήρωναν και αθώοι»
Του Χρήστου Ν.Ε. Ιερείδη

Από τον Οκτώβριο θα τον βλέπουµε ως ψαρά στην τηλεοπτική µεταφορά του βιβλίου της Χίσλοπ «Το νησί».
Ταυτόχρονα θα τον συναντάµε στα βιβλιοπωλεία:
«Τα φαινόµενα απατούν» είναι ο τίτλος της συλλογής διηγηµάτων του
Και συγγραφέας ο 53χρονος ηθοποιός; Ο Μάινας, ήρεµη δύναµη του θεάτρου, ούτε που τολµάει να το διανοηθεί. Δεν έχει καν την πρόθεση να διεκδικήσει τον τίτλο. «Το βιβλίο είναι µια σειρά διηγηµάτων και το µόνο που θα µπορούσε να πει κάποιος είναι πως λογοτεχνίζει. Η λογοτεχνία είναι σε ανώτερο βάθρο κι εγώ δεν είµαι καν στον αγωνιστικό στίβο. Είµαι όµως στο ταµείο και πληρώνω εισιτήριο ως θεατής».

Η σχέση του µε τη συγγραφή κειµένων άρχισε πριν από περίπου έξι χρόνια. Από µια εκποµπή λόγου στον ραδιοσταθµό Μελωδία για τρία χρόνια _ «Εµείς του ‘60 οι εκδροµείς», λεγόταν _ στην οποία έγραφε τα κείµενα. «Αυτό έφερε τυχαία τη συνεργασία µε το περιοδικό «Ηomme»». Ο,τι υπάρχει στο βιβλίο «Τα φαινόµενα απατούν» είναι σε µεγάλο βαθµό κείµενα που έχουν δηµοσιευθεί στο περιοδικό µαζί µε µερικά ακόµα που δεν έχουν δει το φως της δηµοσιότητας. «Τα περισσότερα έχουν ψήγµατα αλήθειας. Δεν ισχυρίζοµαι ότι είναι λογοτεχνικό βιβλίο. Αλλά είναι κάτι µεταξύ χρονογραφήµατος και ρουµπρίκας».

Σα να κλείνει το µάτι σε καθεµιά από τις ιστορίες του µέσα σε περίπου 700 λέξεις. Σκέψεις µε αφρό συναισθήµατος και µε µια εσάνς από το παρελθόν, για πρόσωπα, συνήθως χωρίς όνοµα _ σκόπιµα _, που «γράφουν» µικρές ιστορίες τους στον χρόνο που ταξιδεύει τον αναγνώστη. Ο χρόνος δεν δηλώνεται, µόνον οι εποχές, όµως έχεις την αίσθηση ότι όλα συµβαίνουν κάπου µεταξύ ‘70 και ‘80. «Ναι, γιατί ήταν δεκαετίες µε έντονες ζυµώσεις παντού στην πολιτική, το θέατρο, τον κινηµατογράφο».

Δεν είναι παρελθοντολόγος ούτε παρελθοντολάγνος, διευκρινίζει. «Το παρελθόν έχει αξία», λέει, «µόνον αν µπορεί να διαπεράσει το παρόν και να φθάσει στο µέλλον». Η αρχή των ιστοριών του δεν υποδηλώνει το τέλος τους. «Ετσι συµβαίνει και στη ζωή. Το µέλλον είναι άδηλο παρ’ όλο που η αρχή εµπεριέχει, εν σπέρµατι, το τέλος».

Εκτίθεστε, αλλά µε έναν άλλο τρόπο. Σας απασχόλησε αυτό;

Με κρατούσε το γεγονός ότι «γράφουν και οι πέτρες». Δεν πτοήθηκα γιατί το γράψιµο µού παρέχει την ευκολία να προσεγγίσω περισσότερο κόσµο, διατηρώντας παράλληλα και µια απόσταση, αν και ακούγεται οξύµωρο.

Δεν µε αφορούν οι βιωµατικές ιστορίες και δεν µε ενδιαφέρει να µε µάθει ο κόσµος µε άλλη ιδιότητα. Ηθοποιός είµαι, απλώς µ’ αρέσει να γράφω ιστορίες. Προτιµά τις παραβολές παρά τις προσωπικές αφηγήσεις. Ηρωες – στην πλειονότητά τους άνδρες – κάθε διηγήµατος µπορεί να είµαστε εµείς, εσείς, εγώ, οι άλλοι. Ο εκάστοτε αναγνώστης του. «Στις ιστορίες µου ήρωας µπορεί να είναι ο καθένας µας που θα µε παρασύρει στο ταξίδι του».

Δεν θέλει να προσφέρει µασηµένη τροφή. Το γράψιµό του έχει ελλειπτικότητα. Το ίδιο και το παίξιµό του. «Τα πράγµατα για µένα λειτουργούν υποδόρια. Προσπαθώ να µπω σιγά σιγά στον ρόλο ακολουθώντας περιφερειακές οδούς που θα µε φέρουν στον κάθε ρόλο. Λεπτοµέρειες που τις κάνω εµµονές. Στον Γιώργη τα πράγµατα είναι πιο καθαρά. Είναι ευανάγνωστος ο ρόλος µου στο «Νησί», διότι έχει το αβαντάζ της τραγικότητας».

Η ελλειπτικότητα είναι στοιχείο και του σεναρίου και της σκηνοθεσίας στη σειρά. «Υπάρχουν σκηνές που αφήνουν το περιθώριο στον θεατή να αναζητήσει απαντήσεις. Τα ερωτηµατικά δηµιουργούν ενδιαφέρον και επιτρέπουν στον θεατή να εισχωρήσει στους χαρακτήρες της ιστορίας».

Ο Στέλιος Μάινας υποδύεται στο «Νησί» του Μega, που σκηνοθετεί ο Θοδωρής Παπαδουλάκης (βασίζεται στο οµότιτλο µπεστ σέλερ της Βρετανίδας Βικτόρια Χίσλοπ, σε διασκευή σεναρίου Μιρέλλας Παπαοικονόµου), έναν ψαρά από την Πλάκα, το ψαροχώρι στον Κόλπο Μιραµπέλλου, που µε τη βάρκα του περνά τους χανσενικούς απέναντι στη Σπιναλόγκα. Η ζωή του γίνεται πιο τραγική όταν η αρρώστια πλήττει το σπίτι του. Και ο Γιώργης αναγκάζεται να περάσει απέναντι τη γυναίκα του και τη µεγάλη κόρη τους. «Η τραγικότητα αυτή κάνει τον ρόλο ενδιαφέροντα και πιο προσβάσιµο. Εχει “πιασίµατα” που λέµε εµείς στην τέχνη».

Ο Γιώργης του Μάινα µιλάει µε τις σιωπές και την καρτερία του ανθρώπου που «βιώνει µια τραγωδία και την υποµένει µε αξιοπρέπεια, πολύ χαρακτηριστική της κρητικής ψυχής». Σε όλο το έργο φοράει µια τραγιάσκα που δεν τη βγάζει από πάνω του. Ο Γιώργης κρύβει το βλέµµα του, ως ελάχιστη ένδειξη σεβασµού στο δράµα των ανθρώπων που µεταφέρει στο νησί. Εκείνος έχει την υγειά του. Το δράµα των άλλων είναι µεγαλύτερο από το δικό του. «Πρέπει να αφήνεις κενά στην τέχνη. Διότι τέχνη που τα λέει όλα δεν είναι τέχνη».

Στο «Νησί» αναδεικνύεται η κοινωνική διάσταση µιας ολόκληρης εποχής, πιστεύει ο Στέλιος Μάινας: «Επιχειρείται αναψηλάφηση ενός κοινωνικού αποκλεισµού, ενός είδους εξορίας. Για 50 χρόνια στη Σπιναλόγκα στέλνονταν οι κοινωνικά µη αποδεκτοί εξαιτίας µιας ασθένειας. Και την πλήρωναν και αθώοι».

ΙΝFΟ

«Το νησί» θα αρχίσει να προβάλλεται στο Μega µε την έναρξη της νέας τηλεοπτικής σεζόν

«Το σινεµά είναι ακριβό σπορ»

Ο Στέλιος Μάινας θα παραµείνει στην Ελούντα έως τον Δεκέµβριο, συµπληρώνοντας έναν ολόκληρο χρόνο παραµονής µε µικρά διαλείµµατα. Κι έπειτα; Τον περιµένει ο Γιώργος Τσεµπερόπουλος για να γυρίσει _ σε σενάριο Γιάννη Τσίρου, µαζί µε τους Δηµήτρη Καταλειφό, Μαρία Σκουλά, Νεφέλη Κουρή και Νεκτάριο Λουκιανό _ την κοινωνική δραµατική ταινία «Ο εχθρός µου», στην οποία ένας συνηθισµένος άνθρωπος έρχεται αντιµέτωπος µε τη «σκοτεινή» πλευρά του εαυτού του µε αφορµή τη διάρρηξη του σπιτιού του. Την ερχόµενη άνοιξη θα πρωταγωνιστήσει στην γκανγκστερική ταινία ελληνογερµανικής συµπαραγωγής «Τετάρτη 04:45» (προσωρινός τίτλος) του Αλέξη Αλεξίου, «µια διερεύνηση της βίας στην πόλη», όπως λέει.

Γιατί δεν γίνονται ταινίες µε προοπτική διεθνούς διανοµής;

Το θέµα είναι ότι δεν έρχονται ξένοι εδώ για να γυρίσουν ταινίες. Πρέπει να δηµιουργηθεί κλίµα ότι η Ελλάδα παίζει στο διεθνές παιχνίδι. Δεν πάσχουµε από εξαγωγή ταινιών. Συµπαραγωγές δεν υπάρχουν, όπως παλαιότερα. Χρειαζόµαστε νέο νόµο για την κινηµατογραφία. Χρειαζόµαστε και την ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία για να υπάρχει, πρέπει να δοθούν φοροαπαλλαγές. Γιατί το σινεµά είναι ακριβό σπορ.