Η κρίση «έφαγε» τα κέρδη των εισηγμένων

Κάθετη βουτιά κερδών- από 3 δισ. το πρώτο εξάμηνο του 2009 σε μόλις 1 δισ. ευρώ φέτος- αναμένεται να ανακοινώσουν αυτήν την εβδομάδα οι εταιρείες του Χρηματιστηρίου καθώς, όπως όλα δείχνουν, η οικονομική κρίση δεν αφήνει ανεπηρέαστο σχεδόν κανέναν κλάδο οικονομικής δραστηριότητας. Πρόκειται για μείωση κερδών που ξεπερνά το 65% και είναι από τις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί στην ιστορία του Χ.Α. Ακόμη πιο εντυπωσιακή εξάλλου είναι η βουτιά, αν η φετινή κερδοφορία για το πρώτο εξάμηνο συγκριθεί με αυτή που ανακοινώθηκε την αντίστοιχη περίοδο δύο χρόνια νωρίτερα: Τα καθαρά κέρδη των εισηγμένων τους πρώτους έξι μήνες του 2008 είχαν ανέλθει σε 5 δισ. ευρώ, γεγονός που κάνει τη μείωση στη διετία να ξεπερνά το 80%!

Για τρεις λόγους
Στη λήξη της προθεσμίας για την ανακοίνωση αποτελεσμάτων, την προσεχή Τρίτη 31 Αυγούστου, τα συνολικά καθαρά κέρδη των εισηγμένων εταιρειών του Χ.Α. αναμένεται να διαμορφωθούν από 1 δισ. ευρώ «με το ζόρι» έως 1,1 δισ. ευρώ «το πολύ», όπως έλεγαν χαρακτηριστικά στα «ΝΕΑ» στελέχη της χρηματιστηριακής αγοράς. Σύμφωνα με τον υπεύθυνο επενδυτικής στρατηγικής της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ, Μάνο Χατζηδάκη, που βλέπει τα κέρδη εξαμήνου περίπου στο 1 δισ. ευρώ, το δεύτερο τρίμηνο του 2010 ήταν το χειρότερο τρίμηνο στην ιστορία του Χ.Α. όσον αφορά τα αποτελέσματα. Αυτό οφείλεται σε τρεις βασικούς παράγοντες:

Πρώτον, στη μεγάλη κάμψη της ζήτησης προϊόντων και υπηρεσιών που έχει φέρει η ύφεση στην ελληνική οικονομία. Η μείωση μισθών, οι απώλειες θέσεων εργασίας και η ανασφάλεια που δημιουργείται έχουν οδηγήσει σε μείωση των δαπανών από τα νοικοκυριά και των επενδύσεων από τις εταιρείες. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι πιο δύσκολα βάζουν το χέρι στην τσέπη οι καταναλωτές και μετά τη διπλή αύξηση των ανώτατων συντελεστών του ΦΠΑ που διαμορφώνεται πλέον έως 23%.

Δεύτερον, στην έκτακτη εισφορά που κλήθηκαν να πληρώσουν και καλούνται ξανά να καταβάλουν οι επιχειρήσεις. Η έκτακτη εισφορά σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη «ροκάνισε» σχεδόν μισό δισεκατομμύριο (480 εκατ.) ευρώ από την κερδοφορία των επιχειρήσεων με προφανές αντίκτυπο στους ισολογισμούς τους.

Τρίτον, στη σημαντική μείωση κερδών από τις τράπεζες. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αποτελούν παραδοσιακά την ατμομηχανή των κερδών του ελληνικού χρηματιστηρίου. Τώρα όπως όλα δείχνουν, η μείωση κερδών των τραπεζών για το δεύτερο τρίμηνο (που συνυπολογίζεται με τα αποτελέσματα πρώτου τριμήνου για να βγουν οι ισολογισμοί εξαμήνου) αναμένεται να ξεπεράσει το 50%. Διεθνείς αναλυτές που επικαλείται το Βloomberg μάλιστα προβλέπουν μείωση κερδών των ελληνικών τραπεζών που θα φτάσει το 60% το δεύτερο φετινό τρίμηνο.

Οι τράπεζες όμως δεν είναι οι μόνες εταιρείες που δέχονται φέτος πλήγμα. Κορυφαίοι αναλυτές εγχώριων χρηματιστηριακών εταιρειών προβλέπουν ότι τις μεγαλύτερες προκλήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν εταιρείες οι οποίες έχουν οικονομικές συναλλαγές με το Δημόσιο όπως είναι οι κατασκευαστικές και οι εταιρείες πληροφορικής. Η αύξηση των φόρων και των τιμών στα καύσιμα επίσης έχει δημιουργήσει προκλήσεις και για τις μεταφορικές εταιρείες- όπως είναι οι αεροπορικές και οι ναυτιλιακές- ενώ μείωση κερδών παρουσιάζουν πολλές εταιρείες χονδρικού και λιανικού εμπορίου. Επίσης, πτώση στην κερδοφορία καταγράφεται και σε εταιρείες που παραδοσιακά πλήττονται τελευταίες από την κρίση, όπως είναι οι εταιρείες τροφίμων.

Στο «κόκκινο»
Πολλές εταιρείες, σημειώνει ο κ. Χατζηδάκης, δεν ανακοινώνουν πλέον μείωση κερδών αλλά μπαίνουν στο «κόκκινο» (καταγράφουν ζημιές). Αυτό συμβαίνει μεταξύ άλλων επειδή αυξάνουν ακόμη περισσότερο τις προβλέψεις τους για έξοδα (νέα έκτακτη εισφορά, ζημιές από δάνεια για τις τράπεζες κ.λπ.) και γενικά πάνε σε πιο συντηρητικές πολιτικές λειτουργίας, κατεβάζοντας ταχύτητα. Ενδεικτικό επίσης της ανησυχίας που υπάρχει σε διάφορους κλάδους είναι ότι αυτήν τη φορά η συντριπτική πλειονότητα των εισηγμένων (περισσότερες από 220) επέλεξε να εξαντλήσει την προθεσμία για τη δημοσιοποίηση των λογιστικών καταστάσεων. Ετσι τις τελευταίες μέρες του Αυγούστου πέφτουν βροχή οι σχετικές ανακοινώσεις.

Ζητείται ελπίδα
Καλύτερα αναμένεται ότι θα είναι τα αποτελέσματα των εταιρειών για το τρίτο τρίμηνο (το οποίο διανύουμε). Το τρίμηνο αυτό θεωρείται από τις χρηματιστηριακές εταιρείες «βαρόμετρο» για το πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση από εδώ και στο εξής. Καθοριστικός παράγοντας είναι η πολιτική που θα ακολουθήσουν οι εταιρείες, δηλαδή εάν θα συνεχίσουν να μειώνουν τα περιθώρια κέρδους για να διατηρήσουν το μερίδιό τους στην αγορά, καθώς η κοστολογική τους βάση θα εκτινάσσεται λόγω βραδέως κινούμενων αποθεμάτων, υψηλών φόρων και ακριβών καυσίμων. Ακόμη, κλειδί θα αποτελέσει η πολιτική που θα ακολουθήσουν οι τράπεζες όσον αφορά τη χορήγηση ρευστότητας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Εάν οι στρόφιγγες της ρευστότητας παραμείνουν κλειστές, τότε πολλές εταιρείες αναμένεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα όσον αφορά την κάλυψη ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών τους κ.λπ. και πιθανώς θα δούμε νέο κύκλο λουκέτων στην αγορά.

Τις μεγαλύτερες προκλήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν εταιρείες που έχουν οικονομικές συναλλαγές με το Δημόσιο, όπως είναι οι κατασκευαστικές και οι εταιρείες πληροφορικής