Η αξία που δεν χάνεται ποτέ

Ο Τσβάιχ δεν κατέχει περίοπτη θέση στον λογοτεχνικό κανόνα του εικοστού αιώνα.

Αν και οι βιογραφίες του- έχω διαβάσει τον Μπαλζάκ και τη Μαρία Αντουανέτα – έχουν ένα λογοτεχνικό έρμα που λείπει από τις σύγχρονες βιογραφίες όπου οι ήρωες διαχέονται σε μια πληθώρα πληροφοριών διαθέσιμες πλέον στον καθένα. Ηξερε όμως να φτιάχνει ήρωες, και το κυριότερο, ήξερε να βρίσκει τα νήματα που τους συνδέουν με τον «Παλαιό Πολιτισμό», αυτόν τον πολιτισμό της Γηραιάς Ηπείρου που επιβιώνει στις στάχτες της απαξίωσής του.

Νομίζω ότι μέσα σ΄ αυτόν τον ορίζοντα αποκτούν και την πραγματική τους σημασία αυτές οι δύο αριστοτεχνικές νουβέλες , στην απολογία δηλαδή αυτού του «Παλαιού Πολιτισμού» που οικοδομήθηκε γύρω από τη μονομανία της δημιουργίας και τη μοναδική αξία του έργου. Τη μοναδική αξία που δεν χάνεται ακόμη κι όταν το ίδιο το έργο δεν υπάρχει πια μπροστά στα μάτια σου, όπως στην περίπτωση του τυφλού συλλέκτη της «Αόρατης συλλογής».

Ενας «Παλαιός Πολιτισμός» με τον οποίον η παγκοσμιοποιημένη οικουμένη θεωρεί ότι έχει ξεμπερδέψει οριστικά παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι χωρίς αυτόν και τις αξίες του ενδέχεται η λέξη «πολιτισμός» να διαγραφεί οριστικά και διά παντός από το λεξιλόγιό μας.

Πολύ καλή η μετάφραση της Μαρίας Τοπάλη και εξαιρετική η έκδοση της Αγρας με τα συνοδευτικά και άκρως διαφωτιστικά για τον Τσβάιχ και την εποχή του κείμενα.