Κι όµως, η Κλεοπάτρα έπινε τα µαργαριτάρια της!
Ο πίνακας του Ζεράρ ντε Λερές,«Το Δείπνο της Κλεοπάτρας», απεικονίζει η σκηνή από τον µύθο που λέει πως ο Μάρκος Αντώνιος καλεσµένος σε δείπνο από την Κλεοπάτρα, εξέφρασε την έκ πληξη και τον θαυµασµό του, και εκείνη έβγαλε ένα µαργαριτάρι από το σκουλαρίκι της, το διέ λυσε µέσα στο ποτήρι µε το κρασί και το ήπιε δείχνοντας έτσι την αδιαφορία της στα πλούτη
Eίχε βάλει στοίχηµα να πιει το πιο ακριβό κοκτέιλ που υπήρχε στον κόσµο. Ηταν εποχές πολύ πριν από τα πανάκριβα είδη βότκας ή κάποιο ηµι-πολύτιµο ρούµι και η Κλεοπά τρα, βασίλισσα της Αιγύπτου, το είπε και το έκανε. Εφτιαξε ένα κοκτέιλ µε µαργαριτάρια και το ήπιε, σε ένα δείπνο µε πολλούς και εξέχοντες καλεσµένους. Ετσι λέει ο θρύλος, που µπορεί και να µην είναι µόνο θρύλος.
Πολλοί έχουν αµφισβητήσει πως η βασίλισσα της Αιγύπτου όντως ήπιε το ασυνήθιστο αυτό… µαρτί νι ξιδιού. Ωστόσο άλλοι µελετητές δεν το αποκλεί ουν, λαµβάνοντας υπόψη τα χηµικά πειράµατα που έκανε. «Υπάρχει συνήθως ένα µέρος αλήθειας σε αυτές τις ιστορίες» σηµειώνει η καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών, Προύντενς Τζόουνς, του Μοντκλέρ Πανεπιστηµίου στο Νιου Τζέρσεϊ.
Και στο τρέχον τεύχος της επιθεώρησης «Classical World» η Τζόουνς αναλύει την ιστορία. Κατά την οποία η Κλεοπάτρα κέρδισε ένα στοίχηµα που είχε βάλει µε τον Μάρκο Αντώνιο, πίνοντας το µαργα ριταρένιο κοκτέιλ της ώστε να υπερηφανεύεται ότι παρέθεσε το πιο ακριβό δείπνο. Δέκα εκατοµµύ ρια σηστέρτια! Τόσο έφτασε ο λογαριασµός µετά το κοκτέιλ. Αν µιλάµε για εκκεντρικότητες διαση µοτήτων…
Η Κλεοπάτρα ήξερε από δηλητήρια και γιατροσό φια. Αλλωστε, όπως είναι γνωστό, µε δηλητήριο φιδιού επέλεξε να αποχωρήσει από τον µάταιο τού το κόσµο, συνεπώς γιατί να µην είχε και ένα ενδι αφέρον για τη χηµεία; «Πιστεύω ότι στην αρχαιό τητα οι άνθρωποι είχαν πρακτικές γνώσεις γύρω από τη χηµεία», είπε η Τζόουνς στην εφηµερίδα «USΑ Τoday». Σε αρχαία ρωµαϊκά κείµενα, µάλι στα, υπάρχουν αναφορές για την παρασκευή λιπασµάτων και παρασιτοκτόνων. Τα µαργαριτάρια που είναι και αυτά παντοτινά στην αρχαιότητα ήταν πολύ δηµοφιλή και χρησιµοποιούνταν σε στολισµούς, όχι πολύ συχνά βέβαια, καθώς υπήρχαν µόνο τα φυσικά. Το να τα διαλύσεις και να κάνεις κοκτέιλ µε αυτά, µάλλον ήταν σπατάλη και υπερ βολή. Η άποψη της Τζόουνς είναι πως πολλοί µε λετητές αµφισβητούν την ιστορία επειδή µοιάζει απίστευτη, ενώ σε µια µετάφραση του 1940 σηµειώνεται «πως τέτοιο ξίδι δεν υπάρχει».
Και όµως. Ο Μ. Λ. Ούλµαν, από το Πανεπιστήµιο της Βόρειας Καρολίνας, έλεγε το 1957 ότι κάποια πειράµατα έδειχναν πως το ξίδι µπορεί πράγµατι να διαλύσει µαργαριτάρια από µη-φιλικό στο οξύ ανθρακικό ασβέστιο. Αλλά αυτά τα νέα δεν είχαν πολυκυκλοφορήσει, σηµειώνει η Τζόουνς, συγγραφέας του «Κλεοπάτρα: η ζωή και οι εποχές».
Η οποία επίσης άρχισε να κάνει τα δικά της πειρά µατα. Τι βρήκε; Οτι είναι πιθανό να υπάρξει αντί δραση αν τοποθετήσουµε µαργαριτάρια σε ξίδι. Βράζοντας το ξίδι, ή σπάζοντας τα µαργαριτάρια, ή και τα δύο, επιταχύνεται σηµαντικά η αντίδραση ίσως και σε χρόνο µικρότερο των 10 λεπτών. Αν η Κλεοπάτρα είχε ρίξει µέσα στο ξίδι το µαργα ριτάρι κατ ευθείαν από το σκουλαρίκι που φορούσε, δεν θα ήταν δυνατό να είχε πετύχει το αποτέ λεσµα που ήθελε. Μάλλον το είχε µουλιάσει µέσα στο ξίδι µια-δυο ηµέρες. Ή µπορεί η Κλεοπάτρα να ήπιε το κοκτέιλ µε το µαργαριτάρι εν µέρει διαλυ µένο, για να ευχαριστήσει τους καλεσµένους της δείχνοντάς τους ότι το είχε καταστρέψει. Ή ακόµη γιατί υπάρχει και αυτή η πιθανότητα ότι το είχε καλύψει µε την παλάµη της και είχε ξεγελάσει τον Αντώνιο. Οπως ξέρουµε, ανόητη δεν ήταν και η οικογένειά της κυβερνούσε ένα από τα µε γαλύτερα κέντρα του πολιτισµένου κόσµου για αι ώνες προτού φτάσουν εκεί οι Ρωµαίοι.












