Μέτρα για δίκες – εξπρές

Νέοι θεσμοί, με δοκιμασμένη αποτελεσματικότητα σε δίκαια άλλων χωρών, εντάσσονται στο ελληνικό «οπλοστάσιο» με δύο νομοσχέδια με τα οποία το υπουργείο Δικαιοσύνης επιχειρεί να δώσει ώθηση στους βραδύτατους ρυθμούς απονομής δικαίου.

O υπουργός Δικαιοσύνης κ. Χάρης Καστανίδης έδωσε χθες μία πρώτη γεύση για τη δέσμη των μέτρων που θα περιλαμβάνονται στα δύο νέα νομοσχέδια με στόχο την επιτάχυνση της διοικητικής, αλλά και ποινικής δίκης που πολλές φορές, κατά ομολογία δικαστών, αγγίζει τα όρια της αρνησιδικίας.

Ειδικότερα, στην πρώτη δέσμη των νομοθετικών μέτρων περιλαμβάνονται η καθιέρωση της εξωδικαστικής διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές διαφορές ιδιωτικής φύσεως, καθώς και σειρά μέτρων για απευθείας εισαγωγή υποθέσεων μείζονος ενδιαφέροντος για το κοινωνικό σύνολο στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ώστε να δίνονται το ταχύτερο δυνατό λύσεις σε κρίσιμα νομικά ζητήματα που ανακύπτουν.

Στην ίδια τροχιά επιτάχυνσης απονομής της δικαιοσύνης κινείται και ο θεσμός της «πρότυπης δίκης», που μπορούν να ενεργοποιήσουν οι ενδιαφερόμενοι διάδικοι, οι δικαστές, οι δικηγορικοί σύλλογοι, αλλά και ο υπουργός προκειμένου να αντιμετωπίζονται, χωρίς να χρονίζουν, ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος. Ο ποινικός συμβιβασμός, όπως επεσήμανε ο κ. Καστανίδης αφορά αυστηρά διαφορές μεταξύ ιδιωτών και σε καμία περίπτωση το μέτρο δεν έχει επεκτατικό αποτέλεσμα για αδικήματα εις βάρος του Δημοσίου, καθώς για τέτοιες περιπτώσεις πρόσφατα θεσπίστηκαν διατάξεις που προβλέπουν την ευνοϊκή μεταχείριση όσων συνεργάζονται με τις αρχές.

Τα κυριότερα νέα μέτρα που περιλαμβάνονται στα προωθούμενα νομοσχέδια του υπουργείου Δικαιοσύνης προβλέπουν:

Ποινικό συμβιβασμό: Το μέτρο έχει εφαρμοστεί ήδη σε ΗΠΑ, Αγγλία και Ιταλία έχοντας συμβάλει αποφασιστικά από 60% έως 80% στην επίλυση διαφορών πριν φτάσουν στις δικαστικές αίθουσες. Ο συμβιβασμός αφορά ακόμα και κακουργήματα όπως απάτη, υπεξαίρεση, τοκογλυφία και διακεκριμένη κλοπή. Αναγκαία προϋπόθεση για την ολοκλήρωση του συμβιβασμού είναι η δήλωση του θύματος ότι έχει πλήρως ικανοποιηθεί από τον θύτη. Ετσι, όταν η υπόθεση φτάσει στο ακροατήριο οι δικαστές λαμβάνουν υπόψη υποχρεωτικά το πρακτικό συμβιβασμού τιμωρώντας τον δράστη με μειωμένη ποινή.

Επιπλέον, από κάθε ποινή προβλέπεται να απαλλάσσεται και ο υπαίτιος μίας σειράς πλημμεληματικών οικονομικών αδικημάτων, εφόσον ικανοποιήσει τον παθόντα μέχρι την έναρξη της δίκης πληρώνοντας το κεφάλαιο, αλλά και τους τόκους υπερημερίας.

Οι υποθέσεις γενικότερου ενδιαφέροντος προβλέπεται να εισάγονται απευθείας στο Συμβούλιο της Επικρατείας ώστε η έκδοση της απόφασης να αποτελεί βάση νομολογίας που θα ακολουθούν και τα άλλα διοικητικά δικαστήρια.

Σε περίπτωση που είναι ανοιχτές πολλές συναφείς υποθέσεις για τις οποίες ανακύπτει νέο νομικό ζήτημα, μπορούν σύμφωνα με τον θεσμό της «πρότυπης δίκης» να προσδιορίζονται κατά προτίμηση, και εντός τεσσάρων μηνών να έχει εκδοθεί και η απόφαση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με μία ακόμα ρύθμιση που αφορά κυρίως ζητήματα συνταγματικότητας ενός νόμου (π.χ. έκτακτη εισφορά, καταβολή επιδομάτων) η υπόθεση μπορεί κατά παρέκκλιση να κρίνεται απευθείας από το ΣτΕ.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΡΟΧΙΑ

επιτάχυνσης απονομής της δικαιοσύνης κινείται και ο θεσμός της «πρότυπης δίκης», που μπορούν να ενεργοποιήσουν οι διάδικοι

Αλλαγές και για διαφάνεια στη Δικαιοσύνη

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ αλλαγές με στόχο να θωρακίσει τη διαφάνεια στη Δικαιοσύνη και να περιοριστούν τα φαινόμενα ιεραρχικής προσταγής και ενδεχόμενης χειραγώγησης των δικαστών τους εκ μέρους των προϊσταμένων τους ετοιμάζει το υπουργείο Δικαιοσύνης.

Τα μέτρα που αναμένεται να ανακοινωθούν μετά το καλοκαίρι, όπως είπε χθες ο υπουργός Δικαιοσύνης Χ. Καστανίδης, θα περιλαμβάνουν μεταξύ των άλλων:

Καθιέρωση αντικειμενικών κριτηρίων για τις προαγωγές και τις μεταθέσεις των δικαστών.

Ανάθεση στους ίδιους τους δικαστές και τους εισαγγελείς του ρόλου να απαντούν και να ενημερώνουν την κοινή γνώμη για τις πράξεις και τις παραλείψεις των οργάνων τους.

Σχετικά με το ζήτημα της υπαγωγής των δικαστών στο ΙΚΑ, ο κ. Καστανίδης επισήμανε πως αφορά μόνο τους νεοπροσλαμβανόμενους μετά την 1-1-2011 δικαστές και είναι γενικό μέτρο, καθώς στο ίδιο Ταμείο θα υπάγονται χωρίς καμία εξαίρεση όλοι οι νέοι δημόσιοι υπάλληλοι.