Φαινόμενα

«Σαπούνι», αγάπη µου
Της Πόπης Διαµαντάκου diaman@dolnet.gr

Ανω – κάτω η εγχώρια τηλεόραση, αλλά το φιλοθέαµον ατάραχο εξακολουθεί να επιλέγει τα προγράµµατα στα οποία πάντα έδειχνε προτίµηση
Πρώην τηλεστάρ σε κρίση, εκποµπές σε κρίση, πρόσωπα σε αµφισβήτηση, «σκήπτρα» τάχα τηλεοπτικής βασιλείας αποδεικνύονται πλαστικά αποκριάτικα στολίδια, παραδίδοντας στη χλεύη εκείνους που τα κρατούν σφιχτά νοµίζοντας ότι οι τίτλοι που τους απονέµονται είναι εφ’ όρου ζωής. Μοιάζει να ‘χει γίνει µπάχαλο η ελληνική τηλεόραση. Κι όµως, το φιλοθέαµον ατάραχο εξακολουθεί να επιλέγει τα προγράµµατα στα οποία πάντα έδειχνε προτίµηση και ουδέποτε, εκτός από ακραίες περιπτώσεις και µόνο για µικρό χρονικό διάστηµα, εγκατέλειψε.

Για παράδειγµα καµία live εκποµπή δεν έφτασε την τηλεθέαση µιας καλής σαπουνόπερας, που παραµένει µακράν το δηµοφιλέστερο τηλεοπτικό πρόγραµµα. Με εξαίρεση την ξεχωριστή περίπτωση του λαζοπουλικού «Τσαντιριού», το οποίο αποτελούσε ένα εβδοµαδιαίο event, όπως και διάφοροι τελικοί διαγωνισµών µε κορυφαίο τον γιουροβιζιονικό, καµία κουτσοµπολίστικη, σκανδαλοθηρική εκποµπή, κανένα τατιαναίικο απογευµατινάδικο ή πρωινάδικο της Μενεγάκη και των Καραµεροχαριτάτων δεν πλησίασε καν την εµπορική απόδοση που έχουν για τις τηλεοπτικές επιχειρήσεις οι καλές σαπουνόπερες, αν υπολογίσουµε τη σύνθεση και το µέγεθος του κοινού σε σχέση µε την ώρα προβολής.

Και όχι µόνο. Μεγάλο και πιστό κοινό έχουν κατακτήσει παγκοσµίως οι αµερικανικές σειρές «νέας γενιάς» από το «Grey’s Αnatomy» και το «Desperate housewives» (αφήνουµε το εξαντληµένο πια µέχρι θλίψης «Sex and the city», προτιµότερο το «Lipstick jungle» της ιδίας σεναριογράφου), αλλά και το «Βrothers and sisters» µε την αειθαλή χαριτωµενιά της Σάλι Φιλντ να δίνει ιδιαίτερη λάµψη στον ρόλο της µάνας µιας πολύ σύγχρονης, αστικής αµερικανικής οικογένειας, το «Dirty sexy money» µε έναν εξαιρετικό Ντόναλντ Σάδερλαντ στον σαπουνοπερικό ρόλο του πανίσχυρου, ζάπλουτου και όχι αµέµπτου ηθικής πάτερ φαµίλια.

Και µπορεί καθεµία από τις ανωτέρω παραγωγές και πολλές ακόµη που οι φαν τους κατεβάζουν από το Ιντερνετ να είναι απαγορευτικά ακριβή για φτωχές τηλεοράσεις, όπως η εγχώρια, ωστόσο το σουξέ των «Μυστικών της Εδέµ» ή του «Η ζωή της άλλης» απέδειξαν ότι τίποτε δεν ικανοποιεί το τηλεοπτικό κοινό όσο ένα υπεραφρίζον «σαπούνι».

Ακόµη και το τουρκικό αφρόλουτρο «Χίλιες και µία νύχτες» που προβάλλεται σε θερινή επανάληψη καταφέρνει να συγκεντρώνει, σε ποιότητα και σύνθεση, κοινό πολυτιµότερο σε ένα κανάλι – άρα και στους διαφηµιστές – από ένα live ριαλιτζίδικο σαλονάκι, όπου «ξύνουν τα νυχάκια τους» µια χούφτα πανελτζούδες. Πάντα το κοινό θα προτιµάει το αυθεντικό και θα βαριέται γρήγορα και θανάσιµα εκείνους που προσπαθούν να το θαµπώσουν µε «καθρεφτάκια».

Πικρές οι τηλεοπτικές αλήθειες, κυρίως γιατί στη χώρα µας η άναρχη ανάπτυξη της τηλεόρασης διευκόλυνε την απόκρυψή τους, αλλά δεν µένουν πλέον στη σκιά. Μία από αυτές είναι ότι ακόµη και στα µεσηµεριανοαπογευµατινάδικα οι µοναδικές καλές στιγµές είναι τα αφιερώµατα που έχουν ετοιµάσει συνεργάτες για πρόσωπα της σοουµπίζνες, του θεάτρου, της µουσικής σκηνής, µε πλούσιο ρεπορτάζ και συνεντεύξεις, δηλαδή τα µόνα κοµµάτια που δεν είναι live και έχουν δηµοσιογραφική επεξεργασία.


Κι όµως, το φιλοθέαµον δεν ξεχνά

Οι αλλαγές των εποχών έχουν ήδη γίνει µε απόλυτη σαφήνεια διακριτές στην πρωινάδικη ενηµερωτική τηλεόραση. Εχει εξαφανιστεί εκείνη η αλλοτινή τακτική, για παράδειγµα υπουργών που προκειµένου να παραστήσουν ότι διοικούν το κράτος έκαναν παρεµβάσεις πότε στου Αυτιά, πότε στου Παπαδάκη, για να επιλύσουν αποσπασµατικά διάφορες φαντεζί, ατοµικές περιπτώσεις αναξιοπαθούντων πολιτών. Ουδείς τολµάει να το πράξει.

Θα τον πάρουν µε τις ντοµάτες οι πολίτες. Ιδίως στον τοµέα της Υγείας, όπου τα τροµακτικά ελλείµµατα αποδεικνύουν ότι παρεµβάσεις υπουργών παλαιότερα, για να βρεθεί ράντζο ή συσκευή οξυγόνου για τον έναν ή τον άλλον ασθενή on camera, ήταν µία από τις µεγαλύτερες φαρσοκωµωδίες που παίχτηκαν µε όρους τηλεθέασης εις βάρος των πολιτών. Μια συσκευή οξυγόνου βρισκόταν – και µερικά ψηφαλάκια για τον υπουργό – αλλά εκατοµµύρια πολιτών έµεναν χωρίς αξιόπιστο σύστηµα υγείας.

Ολα αυτά δεν σηµαίνουν ότι θα προβάλλονται µόνο σαπουνόπερες ούτε ότι δεν θα υπάρχουν ενηµερωτικές εκποµπές. Αλλά επειδή ουκ ολίγοι επιµένουν να ξεχνούν τραγικές ακρότητες στις οποίες έχει καταφύγει η τηλεόρασή µας – τι να πρωτοθυµηθούµε: την εκµετάλλευση της υπόθεσης Αλεξ που ουδέποτε διαλευκάνθηκε, την τραγική κατάληξη της Εφης Θώδη, το δάκρυ τάχα για τον χαµό του Σεργιανόπουλου, που έγινε άλλοθι για τη πιο φρικιαστική τηλεόραση; – το κοινό ούτε ξεχνά ούτε συγχωρεί ιδίως εκείνους που του θυµίζουν και τις δικές του «αµαρτίες».