[ ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ ] Νέα ανοίγµατα συνόρων

Οι τουριστικοί οδηγοί της Βουλγαρίας σε στέλνουν πρώτα πρώτα στα µοναστήρια, που θεωρούνται τα σούπερ µνηµεία της χώρας. Προσωπικά θα ψήφιζα ασυζητητί τα αστικά κτίρια της Φιλιππούπολης (Πλόβντιβ τη λένε στα βουλγαρικά, την έµαθα επιτέλους), αλλά οι λαοί ψάχνουν διαρκώς τις ρίζες τους σε βάθος και τα µοναστήρια µε το κάποιο µυστήριο που τα καλύπτει φαίνεται να προσφέρονται. Ετσι σαν φιλότιµη τουρίστρια ακολουθώ τον οδηγό κι αφού περάσω µια διπλή σειρά εµπορικούς πάγκους σαν αυτή που ζώνει πλέον όλους τους διάσηµους ναούς κι ευτυχώς δεν υπάρχει πια θυµωµένος Χριστός να τους διώχνει, φτάνω σε ένα από αυτά, χωµένο στις πλαγιές της ωραιότατης Ροδόπης, που είναι από αυτήν τη µεριά πιο άγρια και µε αρκετά χειρότερους δρόµους. Κι εδώ ο οδηγός προσφέρει µια τροµερά µπερδεµένη ιστορία του βουλγαρικού κινήµατος, που προσπαθούσε να χειραφετηθεί από την ελληνόφωνη βυζαντινή και µετέπειτα απλώς πατριαρχική πνευµατική κυριαρχία, την οποία παρακολουθεί κανείς και στους τοίχους. Οι παλιές τοιχογραφίες έχουν ελληνικές επιγραφές, οι νεώτερες κυριλλικές. Εµείς στο σχολείο έχουµε µάθει την ιστορία αυτή από την άλλη µεριά, και χρειάζεται κάποια ψυχραιµία να διαβάζεις τη δώθε άποψη. Ας είναι καλά ο τουρισµός, αυτή η σύγχρονη πίστη µε τα δικά της προσκυνήµατα, που απαλύνει τις έχθρες και µας οδηγεί ειρηνικά να αγαπάµε αλλήλους, όσο ταξιδεύουµε και περνάµε δρόµους καινούργιους, καινούργια ανοίγµατα. Σαν αυτόν στα ωραία βουνά της Ροδόπης που διαβαίνουµε φορτωµένοι µε τα µέλια, τα ξυλόγλυπτα και τα κεραµικά µας σουβενίρ, πάνω στην κορυφογραµµή.

Ανοιξε µόλις το Γενάρη, κι ο δρόµος είναι ολοκαίνουργιος ένθεν και ένθεν. Τσίλικος αλλά στενός, γιατί όσο να’ ναι, τόσες προκαταλήψεις και τόση αποµόνωση δεν ξεπερνιούνται εύκολα. Κάθε στιγµή χρειάζεται τέσσερα µάτια στις επικίνδυνες στροφές ανάµεσα στο Ζλάτογκραντ και τις Θέρµες.