Η γοητεία του ήταν η τροχοπέδη του

Με το αξεπέραστο παρουσιαστικό του και την αύρα ευγένειας που απέπνεε, εύκολα γοήτευε το κοινό. Οµως µε αφορµή αφιέρωµα του Βρετανικού Ινστιτούτου Κινηµατογράφου στη µνήµη του, που πραγµατοποιήθηκε στο λονδρέζικο Southbank Centre, αποκαλύπτεται πως «έπεσε θύµα της έµφυτης πραότητάς του και της γοητείας του», όπως υποστηρίζουν τώρα βρετανοί κριτικοί-µελετητές του έργου και της καριέρας του. Στη µακρόχρονη επαγγελµατική του πορεία µάλλον ελάχιστα εξελίχθηκε ως ηθοποιός. Βέβαια το κοινό, θεατρικό και κινηµατογραφικό, τον παρακολουθούσε σε κάθε ρόλο. Αλλά µετρηµένες ήταν οι φορές που ξέφυγε από την τυποποίησή του µε ρόλους πραγµατικά αξιοµνηµόνευτους. Ενας από αυτούς ήταν το 1977, όταν έκανε έναν αντιστάρ στην ταινία «Slap Shot»: τον Ρέτζι Ντάνλοπ, ένα βωµολόχο, µέθυσο προπονητή οµάδας χόκεϊ στον πάγο που παρέπαιε στην κατηγορία της. Ο Ντάνλοπ πόνταρε σε δυο αδέλφια, τα παιδιά της σφαλιάρας για την υπόλοιπη οµάδα, κάνοντας την ανατροπή. Με τον Ντάνλοπ, ο Νιούµαν έδωσε µία από τις συγκλονιστικότερες ερµηνείες της καριέρας του.

Η ταινία, όταν προβλήθηκε στη βρετανική τηλεόραση αρχές δεκαετίας του ‘80, προκάλεσε σκάνδαλο µε τις βωµολοχίες. Μάλιστα η «Daily Μail» έγραφε τότε πως ο Πολ Νιούµαν ήταν «ένα κινούµενο υβρεολόγιο».

Φαίνεται πάντως πως ο Πολ Νιούµαν δεν άντεχε το καλό παρουσιαστικό του και ότι για κάποιους ήταν το πρότυπο του καθωσπρέπει Αµερικανού. Από την άλλη, πώς να ξεφύγει από αυτό το πλαίσιο όταν είχε µια συµβατική παιδική και εφηβική ηλικία; «Η ποιότητά του οφείλεται στη σοβαρότητα µε την οποία δούλευε», θυµόταν ένας από τους δασκάλους του.

Ως νέος ηθοποιός ήταν αρκετά τυχερός. Συνόδευε µια φίλη του που ήθελε να την πάρουν στο περίφηµο Αctors Studio του Λι Στράσµπεργκ.

Δεν έγινε δεκτή, όµως πήραν τον Πολ Νιούµαν παρά το ότι δεν είχε κάνει αίτηση. Αργότερα έλεγε ότι όλα τα όφειλε σ’ αυτό.

«Ηταν πολύ σηµαντικό και µόνον να παρατηρώ την Τζέ ραλντιν Πέιτζ, την Κιµ Στάνλεϊ, τον Μάρλον Μπράντο. Είχα διαρκώς τ’ αυτιά µου τεντωµένα».

Στην αρχή της καριέρας του οι κριτικοί γνώριζαν ότι ο Νιούµαν έπαιρνε τους ρόλους που θα προορίζονταν για τον Τζέιµς Ντιν, αν ζούσε. Ο Νιούµαν ελάχιστα ευθυνόταν γι΄αυτό. Είχε τους ίδιους καθηγητές µε τους Τζέιµς Ντιν και Μάρλον Μπράντο. Αν και δεν ήταν γεννηµένος επαναστάτης, σύντοµα έµαθε να πείθει ότι είναι. Στη δύση της καριέρας του, στην υποκριτική τέχνη του Πολ Νιούµαν οι κριτικοί άρχισαν να διακρίνουν εκείνη την «αξιαγάπητη ποιότητα» που ήταν ευχή και κατάρα. Ηταν ένα τέχνασµα που εφήρµοσε στη σηµαντικότερη ίσως ερµηνεία του, στην «Ετυµηγορία» του Σίντνεϊ Λιούµετ, υποδυόµενος έναν ξεπεσµένο αλκοολικό δικηγόρο. Επιτέλους, δεν χρειαζόταν να επαναπαυθεί στη γοητεία του. Αν και ήταν υποψήφιος για Οσκαρ, η Αµερικανική Ακαδηµία Κινηµατογράφου επέλεξε τον Μπεν Κίνγκσλεϊ τότε, για το φιλµ «Γκάντι», και οι κριτικοί ήταν σίγουροι πως µεταξύ των δύο πλευρών υπέβοσκε µια κόντρα. Εν τέλει τον βράβευσαν – τέσσερα χρόνια µετά, το 1987 – για την ερµηνεία του στο «Χρώµα του χρήµατος»…