Οι 90 μέρες που θα αλλάξουν τον τραπεζικό χάρτη

Ριζικές ανατροπές στον τραπεζικό χάρτη της χώρας φέρνει το φετινό καλοκαίρι, το οποίο στο μέτωπο εξαγορών και συγχωνεύσεων προβλέπεται καυτό. Ηδη οι τραπεζίτες πραγματοποιούν έναν πρώτο διερευνητικό κύκλο επαφών και «όλοι μιλάνε με όλους», όπως λέει στο «Χρήμα» επικεφαλής μεγάλης ελληνικής τράπεζας, αν και επισήμως ακόμα και οι επαφές διαψεύδονται κατηγορηματικά. Τα πρώτα σενάρια συγχωνεύσεων όμως έχουν αρχίσει να συζητούνται στην αγορά και εκτιμάται από τραπεζικές πηγές πως από τον Ιούλιο οι επαφές θα πάρουν φωτιά.

Κυβέρνηση και Τράπεζα της Ελλάδος έχουν διατυπώσει προτροπές για συνένωση δυνάμεων και οι τραπεζίτες διαβλέπουν ότι οι συγχωνεύσεις αποτελούν μονόδρομο για τρεις βασικούς λόγους.

Ο πρώτος αφορά τον κίνδυνο αρρυθμιών στην εφαρμογή του μνημονίου που έχει συνυπογραφεί από την κυβέρνηση και την τρόικα, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν την καθυστέρηση επαναφοράς της διατραπεζικής αγοράς σε συνθήκες τέτοιες ώστε να μπορούν οι ελληνικές τράπεζες να δανειστούν χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. «Μέχρι τώρα ο καθένας κοιτούσε πώς θα κρατήσει το μαγαζί του και πώς θα ανταποκριθεί καλύτερα στα προβλήματα ρευστότητας. Από το φθινόπωρο όμως έρχονται ακόμα πιο δύσκολες εποχές, ιδίως αν προκύψουν αστοχίες είτε στην εφαρμογή του μνημονίου είτε στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, κάτι που σημαίνει ότι οι αγορές δεν θα ανοίξουν ξανά στις αρχές του 2011», λέει κορυφαίος τραπεζίτης. «Σε αυτή την περίπτωση, θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι και ισχυρότεροι για να αντέξουμε τις πιέσεις», προσθέτει.

Ο δεύτερος λόγος αφορά τα αυστηρά stress test, δηλαδή τα τεστ αντοχής σε ακραίες συνθήκες, τα οποία θα εφαρμόζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα για όλες τις τράπεζες η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως επίσης προβλέπεται στο μνημόνιο- στο πλαίσιο του μηχανισμού χρηματοδοτικής στήριξης των τραπεζών- σε συνδυασμό με την προοπτική επιβολής των κανόνων της Βασιλείας ΙΙΙ που θέτει ακόμα υψηλότερες απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας.

Ο τρίτος λόγος συνδέεται με αυτή καθεαυτή την κρίση, την ύφεση στην ελληνική οικονομία και την αύξηση της ανεργίας, από την οποία μοιραία προκαλείται αύξηση των καθυστερήσεων κατά την εξόφλησης δανείων επηρεάζοντας καταλυτικά τους τραπεζικούς ισολογισμούς. Ηδη το πρώτο τρίμηνο του 2010, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα που ανακοίνωσαν οι τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες, τα λεγόμενα «κόκκινα» δάνεια άγγιξαν τα 14,7 δισ. ευρώ σε ένα σύνολο δανείων 222 δισ. ευρώ. Παρά τις ευνοϊκές ρυθμίσεις προς τους πελάτες τους για συρρίκνωση των δόσεων και συγκέντρωση οφειλών με χαμηλότερα επιτόκια, η Εθνική εμφανίζει δάνεια σε καθυστέρηση 5,1 δισ. ευρώ (σε σύνολο 73 δισ. ευρώ), η Αlpha 3,3 δισ. ευρώ (σε σύνολο 58 δισ. ευρώ), η Εurobank 4,2 δισ. ευρώ (σε σύνολο 58 δισ. ευρώ) και η Πειραιώς 2,1 δισ. ευρώ (σε σύνολο 38 δισ. ευρώ). Μάλιστα, για το σύνολο του 2010, πηγές της Τραπέζης της Ελλάδος δεν αποκλείουν εκτίναξη των δανείων σε καθυστέρηση για όλες τις τράπεζες ακόμα και στο 12% του συνόλου, ή κοντά στα 30 δισ. ευρώ.

Σενάρια για τραπεζικά «ζευγάρια»
Με οδηγό αυτές τις παραμέτρους ανησυχίας, προβάδισμα κινήσεων στην τραπεζική σκακιέρα έχουν οι ισχυροί του χώρου. Εθνική, Αlpha, Εurobank και Πειραιώς αναζητούν τις συνεργασίες που θα τις ισχυροποιήσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό, ενώ δυναμικά στο παιχνίδι εξαγορών και συγχωνεύσεων εκτιμάται πως θα μπει και η Τράπεζα Κύπρου που αποτελεί το μεγαλύτερο και ισχυρότερο συγκρότημα της Μεγαλονήσου. Μάλιστα, στην αγορά δεν λείπουν τα σενάρια που θέλουν Εθνική και Κύπρου να φλερτάρουν, ενώ η Εθνική ακούγεται και στα άλλα δύο σενάρια συνένωσης με την Αlpha και λιγότερο με την Πειραιώς.

Μεγάλος πρωταγωνιστής φέρεται και η Εurobank, για την οποία το ιδανικό σενάριο της αγοράς τη θέλει να συμπλέει με την Αlpha, ενώ εναλλακτικά κυκλοφόρησε και το ενδεχόμενο σύμπραξης με την Εμπορική. Για την Εμπορική, από την άλλη, φλερτ εκτιμάται πως υπάρχει με τη Γενική λόγω της κοινής γαλλικής προέλευσης των μητρικών τους Credit Αgricole και Societe General. «Αφού κάτσει η μπίλια στις μεγάλες, τότε ενδεχομένως θα μπορούσε να παίξει και το ενδεχόμενο προσάρτησης σε κάποιο τραπεζικό άρμα και για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο», λέει κορυφαίος τραπεζίτης. Κανένα από τα προαναφερόμενα σενάρια δεν επιβεβαιώνεται προς το παρόν από τις εμπλεκόμενες τράπεζες.

Εθνική, Αlpha, Εurobank και Πειραιώς αναζητούν συνεργασίες που θα τις ισχυροποιήσουν, ενώ δυναμικά στο παιχνίδι εκτιμάται πως θα μπει και η Τράπεζα Κύπρου

«Αγκάθια» η βουτιά του Χρηματιστηρίου και η επικάλυψη δικτύων

Ουσιαστικό πρόβλημα στην προσπάθεια επιτάχυνσης των κινήσεων αποτελεί η βουτιά του Χρηματιστηρίου ακόμα και κάτω από τις 1.500 μονάδες, που έχει προκαλέσει κατρακύλα των αποτιμήσεων των τραπεζών, άρα και ιδιαιτέρως χαμηλές τιμές διαπραγμάτευσης. Με τον τραπεζικό δείκτη να έχει υποχωρήσει κατά περίπου 48% τους τελευταίους έξι μήνες, την πρώτη τετράδα των κεφαλαιοποιήσεων συνθέτουν η Εθνική (5,8 δισ. ευρώ), η Αlpha (2,35 δισ. ευρώ), η Εurobank (2,03 δισ. ευρώ) και η Τράπεζα Κύπρου (1,92 δισ. ευρώ), η Εμπορική και η Πειραιώς ακολουθούν στην πέμπτη και την έκτη θέση.

Πλεονάζον προσωπικό
Σοβαρό πρόβλημα φαίνεται να αποτελεί και η αλληλοεπικάλυψη δικτύων, που μοιραία θα προκαλέσει- σε περίπτωση συγχωνεύσεων- κλείσιμο καταστημάτων, με αποτέλεσμα τη «δημιουργία πλεονάσματος προσωπικού». «Οι εποχές δεν σηκώνουν απολύσεις εργαζομένων» λέει κορυφαίος τραπεζίτης, ο οποίος εκτιμά πως σε αυτή την περίπτωση θα εφαρμοστούν προγράμματα εθελουσίας εξόδου για εργαζομένους που είναι κοντά στη συνταξιοδότηση, γεγονός που θα προκαλέσει όμως επιπλέον κόστος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως προκύπτει από τις τριμηνιαίες οικονομικές καταστάσεις των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών, μόνο στην Ελλάδα η Εθνική διαθέτει 575 καταστήματα, η Αlpha 431 καταστήματα, η Εurobank 493 καταστήματα και σημεία πώλησης, ενώ το συνολικό δίκτυο της Πειραιώς στη χώρα φτάνει τα 359 καταστήματα.

Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι συνέργειες του εξωτερικού, που θα ισχυροποιήσουν τη διεθνή θέση των ελληνικών τραπεζών.