Λίγο πριν την επέτειο – Λίγο πριν την πτώση

ή Ο νοσταλγικός µονόλογος της Μαργιέττας «Πότε έχουµε 29; Το Σάββατο; Ε, σαν τότε έπεσε η Πόλη. 29 Μαΐου του 1453» ρώταγε, ξαναρώταγε και απαντούσε µόνη της η Μαργιέττα. Τι την έπιασε φέτος;

«Ε πώς τι µ’ έπιασε, Σταµάτη µου; Και φέτος κοντά στην πτώση είµαστε. Λίγο πριν πέσουµε στον γκρεµό σαν τη Φωτεινή Σάντρη. Ή η Στέλλα Βιολάντη ήτανε; Οχι, η Φωτεινή, που γκρεµοτσακίστηκε στον “Κόκκινο Βράχο” διότι την αποπλάνεψε ο ξάδερφός της στην κουφάλα µιας ελιάς συγκεκριµένα. Ενώ η Στέλλα πάλι στη σοφίτα. Εκεί ξεψύχησε. Είπε: “Το κανατάκι µου και τη ρεζεντά µου”, ανέβηκε τις σκάλες αργά αργά όπως επιβάλλεται σε µιαν ετοιµοθάνατη και, ώσπου να πεις κύµινο, τέζα η ερωτοχτυπηµένη. Ενώ η Φωτεινή θυµάµαι ήταν άλλος άνθρωπος. Πιο φυσιολάτρης. Αποχαιρέτησε τον κόσµο στο ύπαιθρο, κοντά στη φύση. Και θυµάµαι – µικρή ήµουνα που διάβασα Ξενόπουλο, αλλά µου ‘χει εντυπωθεί, Σταµάτη µου – ακόµα θυµάµαι λοιπόν που, όπως λέει, έπεφτε από τον Κόκκινο τον Βράχο η Φωτεινή, κι όσο κράτησε αυτό το πέσιµο, αυτά τα λίγα δευτερόλεπτα, πέρασε λέει από µπροστά της σαν κινηµατογραφική ταινία όλη της η ζωή.

Το σινεµά βέβαια δεν είχε ευρεθεί τότε αλλά εγώ το εκφράζω έτσι, κάνω ένα πήδηµα στον χρόνο, για να γίνω πιο κατανοητή. Και τα είδε όλα η αυτόχειρας. Πώς ήτανε µωρό, πώς µεγάλωσε, τη µάνα της, την πιπίλα της, τον πατέρα της, την µπροστέλα της, τη θάλασσα µε τα τρεχαντήρια της, τον ουρανό µε τ’ άστρα, τον ξάδελφο, την ελιά µε την κουφάλα της, όλα.

Ετσι κι εµείς. Μ’ αυτήν την ελπίδα ζω. Τώρα που πέφτουµε στον γκρεµό, όπως πολύ σωστά µας διευκρίνισε ο κύριος Πρωθυπουργός, µέχρι να βρούµε πάτο να τα τινάξουµε, να ξαναζήσουµε για τελευταία φορά και εν τάχει όλη την περασµένη µας ζωή. Να ξαναζήσουµε τα γλέντια µας, τα φουσκωτά µας, τα αυθαίρετα, τα αδήλωτά µας, τις πισίνες µας στη Μύκονο δίπλα στο κύµα αχρείαστες να ‘ναι, τα Καρτιέ µε τη σέσουλα, τα σούσι – τέτοια ωµή ψαρίλα, χρόνια θα κάνω να βάλω στο στόµα µου -, τα µπουζουκάδικα µε τα ουίσκια που ανάβαµε στην µπάρα και φώναζε η τραγουδιάρα “Καίγεται το µ… µας καίγεται”, τα γκουρµέδικα που άνοιγε το ‘να µετά το άλλο και µας ταΐζανε στο στόµα τη φέτα-παγωτό, την µελιτζάνα βουτηγµένη στο υγρό άζωτο, κόκαλο το οπωροκηπευτικό, την ντοµάτα ζελέ µε σπόρια µαύρης αραπίνας σοκολάτας, τις σαρδέλες σε κανταΐφι, τον ταραµά σε γλυκό του κουταλιού µε εσάνς αγριονεροκάρδαµου και τα φύκια σε αφρό, να τα πληρώνουµε για µεταξωτές κορδέλες. Να ξαναζήσουµε τα χρόνια που ο Αλβανός ήτανε τζάµπα πράµα. Τους παίρναµε στα χωράφια µε την ντουζίνα, τους χώναµε σε κάτι παράγκες 2 µέτρα καµιά εικοσαριά νοµαταίους και µε το τέλος της συγκοµιδής, και λίγο πριν την πληρωµή, φωνάζαµε τον αστυφύλακα ατάκα στο Αλλοδαπών και πίσω ο Αλβανός από ‘κεί που ‘ρθε και απλήρωτος.

Τώρα σου λέει ο Αρντάν φεύγει από µόνος του, πάει Αλβανία που είναι πολύ καλύτερα από µας. Κατάλαβες; “Γίναν’ τα αγγειά µας θυµιατά και τα σκατά λιβάνι”. Το ίδιο και η Πολωνέζα της κυρίας Δρακοπούλου, πίσω στην Πολωνία, λέει, βασίλισσα, όχι εδώ που ξεσκάτωνε τον παππού κι έτρωγε και τη σφαλιάρα της. Αχ, ας ήτανε έτσι που πέφταµε να ξαναζούσαµε, έστω για µια στιγµή, τις µέρες που παίρναµε τα πάκα τα εκατοµµύρια ευρώ απ’ την Ευρώπη για δρόµους, έργα, καλλιέργειες κι εµείς τα κάναµε σπίτια, Καγιέν, φρουφρού, κλεψιές κι αρώµατα. Αχ, Σταµάτη µου, όπως λέει κι ένα παλιό τραγούδι:

“Πού ‘ν’ τα χρόνια που ξηγιόµαστε αλάνικα.

Και που δέναν’ τα σκυλιά µε τα λουκάάάάάνικα”;

Πού ‘ναι όλα αυτά, Σταµάτη µου;».

Πού να ‘ναι, Μαργιέττα µου; Εδώ είναι. Δεν φύγανε. Εδώ είναι, στον λαιµό µας, µε ένα σχοινί γερά δεµένα. Αυτά είναι που µας βαραίνουν, και που κάνουν πιο γρήγορη και αναπόφευκτη την Πτώση µας.

Αντίο, Μαργιέττα µου. Και εις άλλα µε υγεία.