[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ελλάδα χωρίς πυξίδα

Ο αµερικανός φιλόσοφος Τζον Ντιούι έλεγε χαρακτηριστικά, ότι η ψυχή της πολιτικής δεν είναι οι πράξεις αλλά οι συνέπειες που προκαλούνε. Ηθελε µε αυτήν την εκπληκτική τοποθέτηση να τονίσει την πρακτική διάσταση που έχει η πολιτική, πέ ρα από τα µεγάλα οράµατα και τις θεωρητι κές προσεγγίσεις.

Και αυτό είναι το µέγεθος που λείπει από τη σύγχρονη καταχρεωµένη Ελλάδα, η οποία ακόµη και µπροστά στο χείλος µιας επικείµενης καταστροφής αντιδρά παρανοϊκά, µεταµο ντέρνα και σπασµωδικά!

Γιατί τα λέω αυτά; Γιατί τα µέτρα που επιβλήθηκαν στην ελληνική κυβέρνηση χαρακτηρίζονται µεν από µια νεοφιλελεύθερη βαρβαρότητα, αφού η άµεση εξοικονόµηση διενεργείται πάλι από τους µισθω τούς και τους συνταξιούχους, δηλαδή τους πιο φτωχούς, αλλά το ερώτηµα είναι άλλο:

Είχαµε ως κρατική οντότητα τη δυνατό τητα να δανειστούµε από αλλού τα 9,5 δισ.

ευρώ που χρειαζόµαστε άµεσα για να εξυ πηρετήσουµε το απίστευτο χρέος µας ή τα άλλα 130 δισ. που έχουµε ανάγκη µέχρι το 2014 («Εconomist», «Cracks in the masonry», 6/5/2010);

Είναι σίγουρο ότι οι άθλιες παγκόσµιες αγορές των κερδοσκόπων (που παρέµειναν άθλιες γιατί η ανάπηρη Ευρώπη της Μέρκελ και του Μπαρόζο δεν έκανε µέχρι τώρα τίποτε για να τις αλλάξει) δεν θα µας δάνειζαν.

Εποµένως τι θα έπρεπε να κάνουµε; Να δηλώσουµε στάση πληρωµών και να κλείσουµε τα σύνορά µας, όπως έκανε κάποτε το Εκουαδόρ (πράγµα αδιανόητο για µια ευρωπαϊκή χώρα); Ο νοµπελίστας οικονοµολόγος Κrugman ανιχνεύει και κάποιες άλλες λύσεις: Οι έλληνες εργαζόµενοι να αποδεχθούν ακόµη πιο αδίστακτες περικοπές στους µισθούς τους για να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της οι κονοµίας.

Ή η πλούσια Γερµανία να παίξει απέναντι στην Ελλάδα τον ρόλο που παίζει η Ουάσιγκτον απέναντι στην καταχρεωµένη Καλιφόρνια, προσφέροντας µεγαλύτερη οικονοµική βο ήθεια (Κrugman, «Α Μoney Τoo Far», «ΝΥ Τimes», 7/5/2010).

Και οι δύο λύσεις κινούνται στον χώρο του φαντασιακού και ιδίως µάλιστα η τελευταία, ενόψει µιας φασιστοειδούς κουλτούρας που επωάζεται σε κάποια τµήµατα της Γερµανίας και µιλάει επικίνδυνα για την υπεροχή αυτού του λαού απέναντι στους άλλους!

Και εποµένως το φρικτό δίληµµα στη συγκεκριµένη ιστορική στιγµή εξακολουθεί να είναι ή η χρεοκοπία ή η αποδοχή των άδι κων µέτρων.

Και ο µεν αρχηγός της αξιωµατικής αντιπολίτευσης απέρριψε τα σκληρά µέτρα, γιατί µπορούν να µας ρίξουν σε µια βαθιά ύφεση – και αυτό είναι αληθές – αλλά ο ίδιος δεν πρότεινε καµιά πειστική εναλλα κτική λύση και θέλησε µακιαβελικά και φροντίζοντας για την προσωπική του καριέρα να πάρει πόντους από την έντονη δυσαρέσκεια που υπάρχει στην κοινή γνώµη.

Τα δε κόµµατα της παραδοσιακής Αριστεράς αναζήτησαν αδιέξοδα ένα άλλο σύστηµα καταµερισµού εργασίας, πέρα από το ευρωπα ϊκό και το καπιταλιστικό, το οποίο δεν υπάρχει, ενώ ταυτόχρονα δεν ανέφεραν τίποτε για το πώς θα εξυπηρετήσουµε το τεράστιο χρέος µας!

Οµως ενώ το δίληµµα χρεοκοπία ή σκλη ρά µέτρα είναι µάλλον πραγµατικό, η κοινωνία δυσφορεί τροµακτικά, γιατί οι συµβολι σµοί που εκπέµπονται είναι εντελώς αρνητικοί: οι φτωχοί την πληρώνουν πάλι, ενώ κανένας επαγγελµατίας της πολιτικής δεν τιµωρήθηκε ποτέ για τη διαφθορά του, από την υπόθεση του Χρηµατιστηρίου µέχρι τα οµόλογα.

Η ιαχή «κλέφτες» που φώναζαν τις προάλλες οι διαδηλωτές µπροστά στη Βουλή φανερώνει ένα καταρρέον πολιτικό σύστηµα.

Επιπλέον, δεν υπάρχει η αίσθηση ότι και οι ισχυροί πληρώνουν την κρίση, όπως οι τράπεζες ή ακόµη και οι µεγαλογιατροί ή οι µε γαλοδικηγόροι!

Αν ο Παπανδρέου λοιπόν δεν ανατρέψει αυτές τις λογικές, τότε θα έχει αποτύχει!

Και βεβαίως όλοι πρέπει να αντιληφθού µε ότι το ασύστολο ατοµικιστικό πάρτι της κατανάλωσης των δύο προηγούµενων δεκαετιών µε τον υπερδανεισµό και τα πολυτελή αυτοκίνητα έχει τελειώσει οριστικά και αυτό σηµαίνει ότι πρέπει να αλλάξουµε γρήγορα και τους εαυτούς µας, «γιατί πήραµε τη ζωή µας λάθος!».

Ποιο είναι το συµπέρασµα; Το δίληµµα ή χρεοκοπία ή σκληρά µέτρα είναι πραγµατικό, αλλά η κοινωνία δεν θα το αποδεχθεί αν δεν πληρώσουν την κρίση και αυτοί που έφεραν τη χώρα σε αυτό το άθλιο κατάντηµα!

ΚΑΤΑΡΡΕΟΝ ΣΥΣΤΗΜΑ

Η ιαχή «κλέφτες» που φώναζαν οι διαδηλωτές µπροστά στη Βουλή φανερώνει ένα καταρρέον πολιτικό σύστηµα

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νοµικής Σχολής στο ΑΠΘ.