Το τέταρτο κουδούνι

Το, σύµφωνα µε όλα τα στοιχεία που υπάρχουν, άπαιχτο στην Ελλάδα έργο του Νόελ Κάουαρντ «Ο καλύτερος τρόπος να ζεις» («Design for Living») του 1932 θα παρουσιαστεί τον επόµενο χειµώνα στην Β΄ Σκηνή του «Από Μηχανής Θεάτρου», την οποία για πρώτη φορά θα χρησιµοποιήσει η Εταιρεία Θεάτρου «Συν – Επί» που ’χει αναλάβει από πέρσι το θέατρο. Σε µετάφραση και σκηνοθεσία Αντώνη Γαλέου (φωτογραφία).

Ενα ερωτικό τρίγωνο µε διαρκείς παλινδροµήσεις – θέµα προσφιλές του άγγλου συγγραφέα (1899 – 1973) ο οποίος δέσποσε για πολλές δεκαετίες στη βρετανική και στην αµερικάνικη σκηνή αλλά και στη διεθνή κοσµική ζωή… – είναι ο άξονας της κωµωδίας του: η Γκίλντα, διακοσµήτρια εσωτερικών χώρων, ο Οτο, ζωγράφος, και ο Λίο, θεατρικός συγγραφέας, έτσι κι αλλιώς φίλοι στενοί, οι τρεις αλληλοεξαρτώµενες πλευρές του µε τέταρτο παράγοντα τον έµπορο έργων τέχνης Ερνεστ που ’χει αδυναµία και στους τρεις.

Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε στο Κλίβελαντ του Οχάιο και στη συνέχεια στην Νέα Υόρκη, στο Μπρόντγουέι, το 1933 µε το συγγραφέα – ηθοποιό, που υπέγραφε και τη σκηνοθεσία, στο ρόλο του Λίο, Γκίλντα την Λιν Φοντέν και Οτο τον Αλφρεντ Λαντ ενώ αµέσως, την ίδια χρονιά, µεταφέρθηκε στον κινηµατογράφο απ’ τον Ερνστ Λιούµπιτς µε Φρέντρικ Μαρτς, Γκάρι Κούπερ και Μίριαµ Χόπκινς. Στο Λονδίνο, λόγω προβληµάτων µε τη λογοκρισία, ανέβηκε µόλις το 1939.

Στην παράσταση του «Από Μηχανής» (πρεµιέρα 21 Νοεµβρίου) θα πρωταγωνιστήσουν Φαίη Ξυλά, Νέστωρ Κοψιδάς – που ανέλαβε και τη µουσική επιµέλεια –, Δηµήτρης Μακαλιάς και Κωνσταντίνος Γαβαλάς. Τα σκηνικά και τα κοστούµια του Νίκου Αναγνωστόπουλου κι οι φωτισµοί του Νίκου Βλασσόπουλου.

Η Κεντρική Σκηνή θ’ ανοίξει, όπως σας έχω γράψει, µε τους «Εξόριστους» του Τζέιµς Τζόις σε σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη στις 5 Νοεµβρίου και θα συνεχίσει, όπως επίσης σας έγραψα, µε το άπαιχτο στην Ελλάδα «Οταν εµείς οι νεκροί ξυπνήσουµε» του Χένρικ Ιψεν σε σκηνοθεσία του Λιθουανού Γκίνταρας Βάρνας (πρεµιέρα 25 Φεβρουαρίου).

Οταν πρωτοβγήκε στο «Θέατρο Τέχνης» – απόφοιτος 1996 της δραµατικής σχολής του – η Αννα Κουτσαφτίκη µού άφηνε µια αίσθηση ψυχρής τελειότητας. Αψογη αλλά, οµολογώ, δε µε συγκινούσε. Τα τελευταία χρόνια έχω εντελώς αναθεωρήσει τη γνώµη µου αυτή. Μ’ έχει απόλυτα κερδίσει. Βλέπω πια µια πλήρη ηθοποιό. Που µόνο «ψυχρή» δε θα µπορούσα να τη χαρακτηρίσω – το αντίθετο, ένα ταµπεραµέντο τροµερό! Ωριµη, µεστή – αν και στη νέα ακόµα γενιά του θεάτρου µας κατατάσσεται – µε τσαγανό, µε γκάµα απ’ τη σπαρταριστή κωµωδία έως την τραγωδία, µε απίστευτη φωνάρα, µε πολύ καλή κίνηση, µε χιούµορ, απ’ τον ένα ρόλο στον άλλο όλο και καλύτερη, έτοιµη να µας κάνει µεγάλες εκπλήξεις.

Φέτος, στην οµάδα του «Συνεργείου», τη θαύµασα πρώτα στο «Shoot / Get Τreasure / Repeat» του Μαρκ Ρέιβεν χιλ, τώρα στο δυνατό εξάπτυχο «Κόντρα στην πρόοδο» του Εστέβα Σολέρ, µια πολύ ενθαρρυντική συνένωση δυνάµεων τεσσάρων ταλαντούχων νέων σκηνοθετών που ’χουν ήδη δώσει ελπιδοφόρα σηµάδια. Απ’ το ξέφρενο τάνγκο «Ηistoria de un Αmor», που απολαυστικά τραγουδάει και χορεύει µε τον Δηµήτρη Μυλωνά, έως τον – ένθετο απ’ τη σκηνοθεσία – µονόλογο της Νύφης του λορκικού «Ματωµένου γάµου» σκίζει. Θεατρίνα!

Κάποτε το Γεγονός ήταν η επιστροφή της Κυβέλης – έτσι, σκέτο – στη σκηνή. Τώρα το Γεγονός είναι η επιστροφή της Ρούλας (φωτογραφία) – έτσι, σκέτο – στην ΤιΒί. Αρχίζω να αµφισβητώ τη θεωρία του Δαρβίνου περί της εξέλιξης των ειδών… Η οποία συγκεκριµένη επιστροφή στη µικρή οθόνη, µε τους – εις µάτην – σφιγµένους κορσέδες τι µου θύµισε, λέτε;

Ενα παραλειπόµενο που ’χω διαβάσει – νοµίζω η Ελένη Χαλκούση το ’χει γράψει – για τον περίφηµο, επί δεκαετίες ενδυµατολόγο του Εθνικού Θεάτρου Αντωνάκη Φωκά. Ετοίµαζε, λέει, τα κοστούµια πρωταγωνίστριας ευτραφούς που φιλοδοξούσε όµως να δείχνει στο κοινό της συλφίς και τον είχε τρελάνει: «Σφίξε το κορσάζ», της το ’σφιγγε, της πεταγόταν το στοµάχι. «Σφίξε τον κορσέ στο στοµάχι», της τον έσφιγγε, της πεταγόταν η κοιλιά. «Σφίξε τον κορσέ στην κοιλιά», της τον έσφιγγε, της πεταγόταν η περιφέρεια… Οπότε απηύδησε ο ανεκτικός Φωκάς απ’ την γκρίνια και τις απαιτήσεις και εξανέστη: «Κυρία µου, αδύνατον! Ολ’ αυτά δεν εξαφανίζονται, µε-τατο-πί-ζο-νται».

Παρουσίαση του «Κυµβελίνου» του Σαίξπηρ, που θα παιζότανε, λέει, εκείνο το βράδυ απ’ τη θεσσαλονικιώτικη Πειραµατική Σκηνή της «Τέχνης» στο «Θέατρο Τέχνης» της Φρυνίχου ενώ είχε ήδη παιχτεί Τετάρ τη, οχτώ µέρες πριν, άκουγα την περασµένη Πέµπτη στην καθηµερινή «Ατζέντα της Εβδοµάδας» – όπου καθόλου δε σπανίζουν τα λάθη, ακόµα και στα ονόµατα καλλιτεχνών… Πού;

Μα στο αφύλαχτο µαντρί που ’χει καταντήσει το Τρίτο Πρόγραµµα της ΕΡΑ.

Οπου διάφοροι αλωνίζουν, νιαουρίζουν, κροταλίζουν τις µασέλες τους on air, µιλούν µε σουρντίνα στη φωνή ως εξ οργασµού δονούµενοι, αλλάζουν εντελώς αυθαίρετα το περιεχόµενο των εκποµπών τους, αδίστακτα παρουσιάζουν συγγενείς και φίλους, τα CD κολλάνε, η µετάδοση σταµατάει και το παίρνουν είδηση έπειτα από κανένα πεντάλεπτο – πλήρης διάλυση µέσα στην οποία χαντακώνονται κι οι πέντε-δέκα άξιοι άνθρωποι που Ξέρουν και που επιµένουν να µην καταφεύγουν στο ανεξέλεγκτο, σκανδαλώδες πια, άρπα-κόλλα. Θα τρίζουν τα κόκαλα του Χατζιδάκι (φωτογραφία)…

Ολος ο κόσµος, µια σκηνή…Κι έτσι ξαφνικά, όπως θα µπαίνει η άνοιξη, µια και καλή θα σε ξεγράψω, µου φαίνεται, θέατρό µου… Διότι ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ, δε µου φτάνει ο χρόνος πια να σε παρακολουθήσω.

Ε(θνικό)ΚΕ(ντρο)ΘΕ(άτρου)Χ(ορού) ήταν και πάει… Κρίµα, γιατί, όταν ξεκίνησε, όλοι ελπίσαµε σε καλύτερες µέρες για το ελληνικό θέατρο. Κρίµα, γιατί στους κόλπους του δεν έλειπαν κάποιοι άνθρωποι ικανοί να σχεδιάσουν το µέλλον του. Οπως ο Βασίλης Παπαβασιλείου (φωτογραφία). Το ’φαγαν οι µωροφιλοδοξίες κάποιων «κεφαλών» που νόµισαν πως βρήκαν την ευκαιρία να πιάσουν τον Πάπα ξέρετε από πού…
Προ 50ετίας

Ο θεατρικός συνεργάτης των «ΝΕΩΝ» γράφει τα εξής: Παρήγορο: Το Εθνικό επετέλεσε ένα χρέος προς την νεοελληνική θεατρική παράδοσι. Ανέβασε χθες Ξενόπουλο. Μικρής πνοής, αλλά πάντοτε µαστορικό, το Θέατρό του. Απλώς συµπαθητικοί, οι πασίγνωστοι «Φοιτηταί» του. Παράστασις συνηθισµένη, χωρίς τίποτε ιδιαίτερο. Ξεχώρισαν ο Γαλανός, ο Νέζερ, ο Βλαχόπουλος. Ανυπόφορες οι δυο φίλες. Ωραίο το δεύτερο σκηνικό του Κλώνη. Και κάτι απαράδεκτο: Η εµφάνισις «κλάκας» στο Εθνικό! – 6 Μαΐου 1960.

Εγνώσθη ότι η εκλεκτή ηθοποιός Σµάρω Στεφανίδου έκλεισε συµφωνία µε τον Δηµήτρη Χορν και θα αποτελέση βασικό στέλεχος του θιάσου που θα στεγασθή τον ερχόµενο χειµώνα στο «Κεντρικό» – 11 Μαΐου 1960. Η διασκεδαστική κωµωδία «Τόπο στα νιάτα», που απετέλεσε την µεγαλύτερη επιτυχία της εφετεινής χειµερινής σαιζόν, εισήλθε στον 8ο µήνα των παραστάσεών της στο θέατρο «Κώστα Μουσούρη». Το έργο, στο οποίο τους κεντρικούς ήρωες ενσαρκώνουν ο Κώστας Μουσούρης και η Αλίκη Βουγιουκλάκη (φωτογραφία), παρηκολούθησαν µέχρι σήµερα άνω των 150.000 θεαταί – 7 Μαΐου 1960.