[Πρόσωπα ] Η αποκατάσταση του µεταρρυθµιστή

Την περασµένη εβδοµάδα, ένα άρθρο του πρωθυπουργού Ουέν Τζιαµπάο στη «Λαϊκή Ηµερησία» προκάλεσε αίσθηση. Ο κινέζος πρωθυπουργός απέτισε σε αυτό φόρο τιµής στον εκλιπόντα µεταρρυθµιστή Χου Γιαοµπάνγκ.

Γενικός γραµµατέας του Κινεζικού Κοµµουνιστικού Κόµµατος από το 1982 και υπέρµαχος των µεταρρυθµίσεων, ο Χου ήταν ένα από τα πιο ανοικτά και φιλελεύθερα πνεύµατα της κινεζικής ηγεσίας κατά την περίοδο του «ανοίγµατος» που άρχισε ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ. Στην πραγµατικότητα, ήταν τόσο ανοικτό πνεύµα ώστε το 1987… παύθηκε από τη θέση του και διασώθηκε µόνο χάρη στην αυτοκριτική του.

Τώρα το άρθρο του Ουέν που συνέπεσε µε την 21η επέτειο του θανάτου του, στις 15 Απριλίου 1989, µοιάζει να αποκαθιστά τον Χου. Ο θάνατός του είχε προκαλέσει κύµα συγκίνησης µεταξύ των µεταρρυθµιστών διανοουµέ νων και των φοιτητών και έδωσε το έναυσµα για τις φοιτητικές διαµαρτυρίες που κορυφώθηκαν µε την κατάληψη της πλατείας Τιενανµέν, τη µάταιη προσπάθεια του γενικού γραµµατέα Ζάο Ζιγιάνγκ να βρει µια αναίµακτη λύση, την καθαίρεσή του και τη σφαγή της 4ης Ιουνίου.

Είναι η πρώτη φορά που ένας κινέζος ηγέτης εκφράζει δηµόσια την επιδοκιµασία του για τον Χου µετά τον θάνατό του. Στο άρθρο του µε τον τίτλο «Αναµνήσεις από τον Γιαοµπάνγκ», ο Ουέν εκφράζει θαυµασµό γι’ αυτόν ως κοµµουνιστή, αλλά και συµπάθεια. «Εργάσθηκα δύο χρόνια στο πλευρό του συντρόφου Γιαοµπάνγκ. Είδα τον ωραίο τρόπο που είχε να µένει κοντά στον λαό, να τα βάζει µε τις δυσκολίες, γνώρισα το ήθος του, αλτρουιστικό και ειλικρινές. Είδα πώς εργαζόταν µε αυταπάρνηση µέρα – νύχτα για την υπόθεση του Κόµµατος και τα συµφέ ροντα του λαού». Ο Ουέν εµφανίζεται στο άρ θρο ως µαθητής του Χου («έχω στην καρδιά µου τις διδασκαλίες του») και γράφει ότι τον επισκεπτόταν συχνά στο σπίτι του και µετά το 1987.

Ετρεξε στο νοσοκοµείο όταν πληροφορήθηκε τον θάνατό του και µετέφερε την τέφρα του στο Τζιανγκσί: «Κάθε Πρωτοχρονιά επισκέπτοµαι την οικογένειά του», γράφει. Η ανάµνηση του Χου «µου δίνει πάντα δύναµη και µε ενθαρρύνει. Με κάνει καλύτερο στην εργασία και στην υπηρεσία του λαού».

«Δεν υπάρχει αµφιβολία ότι το άρθρο αυτό είναι ένα νέο στοιχείο. Πρώτη φορά διαβάζουµε κάτι τέτοιο για τον Χου. Επιπλέον υπογρά φεται από τον πρωθυπουργό», λέει ο Ζαν-Φιλίπ Μπεζά, σινολόγος στο γαλλικό Κέντρο Ερευνας για τη Σύγχρονη Κίνα που βρίσκεται στο Χονγκ Κονγκ. «Αν δεν πρόκειται για προσωπική πρωτοβουλία του Ουέν, ίσως πρόκειται για την αρχή µιας αποκατάστασης». Αλλοι, όπως η δηµοσιογράφος του Πεκίνου Γκάο Γιου, δεν έχουν την ίδια γνώµη. «Το ΚΚΚ δεν θα αναλάβει ποτέ την ευθύνη για τα λάθη που έκανε και στα οποία περιλαµβάνεται η κακοµεταχείριση του Χου».

Απλώς, ενόψει της επετείου της 4ης Ιουνίου, θέλει να κολακέψει τους νέους τώρα για να αποφύγει τις φασαρίες µετά.