Μουσική που συμφιλιώνει 10 έθνη και 3 θρησκείες

Μουσικές που «μεταμόρφωσαν τον πόνο» έρχεται να ερμηνεύσει η περίφημη σοπράνο, που μαζί με τον Τζόρντι Σαβάλ στήνουν ένα μουσικό σύμπαν παλαιάς μουσικής, με επιρροές από δέκα έθνη
«Η μουσική είναι καθρέφτης της Ιστορίας, αφηγείται ιστορικές στιγμές», λέει στα «ΝΕΑ» η φημισμένη σοπράνο Μονσεράτ Φιγέρας που έρχεται στην Αθήνα. Αλλωστε, παρ΄ ότι σπούδασε και κλασική και σύγχρονη μουσική, επέλεξε εν τέλει την Ιστορία. Την παλαιότερη μουσική δηλαδή- μεσαιωνική, αναγεννησιακή, μπαρόκ-, της οποίας είναι τις τελευταίες δεκαετίες μία από τις πιο χαρακτηριστικές εκπροσώπους .

«Στα 15 μου πρωτάκουσα αυτήν τη μουσική από τους ελάχιστους τραγουδιστές που την ερμήνευαν τότε», λέει. «Με άγγιξε η εσωτερικότητα που εκπέμπει και η εξουσία της φωνής να αφηγείται το κείμενο. Το ότι ο τραγουδιστής υπηρετεί μια ενδιαφέρουσα ιστορία φτιαγμένη από κείμενα ωραία, ποιητικά. Τραγούδησα όμως και άλλα πράγματα και έχω πολλές φορές αναμείξει αυτές τις μουσικές με πιο σύγχρονες. Έκανα λίγο απ΄ όλα. Οι τραγουδιστές είναι και αυτοί όργανα που ερμηνεύουν ποικίλες μουσικές».

Η παλαιά μουσική αγγίζει πολύ και το κοινό. «Ναι, γιατί απευθύνεται σε ευρεία γκάμα γούστου. Εχει μια γοητευτική λιτότητα, μια στυλιστική γλώσσα, μια πνευματικότητα, είναι όμως και μουσική χορού και χαράς. Υπάρχει μια ανθρώπινη διάσταση σε όλα αυτά. Ας μην ξεχνάμε ότι οι Ελληνες φιλόσοφοι ήταν εκείνοι που ενέπνευσαν την Αναγέννηση. Ο Πυθαγόρας, ο Πλάτωνας την κατηύθυναν στην αναζήτηση της αρμονίας. Και η μουσική αυτή ακούγεται με την ψυχή. Δεν έχει ανάγκη από πολλές εξηγήσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι απλή. Οι άνθρωποι τον Μεσαίωνα δεν άκουγαν μόνο με τα αυτιά. Μέχρι τις αρχές του 17ου αιώνα η φιλοσοφία ήταν στη ζωή τους και άκουγαν και με το πνεύμα και την ψυχή», λέει.

Παρά τα όσα υπονοούν αυτές οι θέσεις, η Μονσεράτ Φιγέρας δεν νοσταλγεί κάτι από το παρελθόν, λέει. «Σήμερα ζούμε μια δύσκολη εποχή, ας μην ξεχνάμε όμως ότι και άλλοτε ήταν δύσκολα, ακόμη πιο δύσκολα, κυρίως για τις γυναίκες και τους φτωχούς. Σήμερα υπάρχει μεγαλύτερη ισότητα από άλλοτε. Κατά τα άλλα, μπορεί να έχουμε αεροπλάνα και κινητά, ωστόσο παραμένουμε ό,τι ήμασταν πάντοτε: σώμα, πνεύμα, ψυχή. Η ανθρωπότητα επαναλαμβάνεται αενάως. Ζούμε με ό,τι μας δίνεται στην εποχή μας. Καλό είναι όμως να μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι να ζει κανείς».

Μαζί με τον σύντροφό της στην τέχνη και τη ζωή, τον Τζόρντι Σαβάλ, η Μονσεράτ Φιγέρας θα δώσει μία μοναδική συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την Κυριακή 11 Απριλίου. Το καταλανικό ζευγάρι θα εμφανιστεί με το οργανικό σύνολο που ίδρυσε ο Σαβάλ, το Ηesperion (Εσπέριον) ΧΧΙ, επίσης με το φωνητικό σύνολο Capella Reial de Catalunya (Καπέλια Ρεάλ ντε Καταλούνια). Τη σκηνοθεσία της παράστασης έχει επιμεληθεί ο ίδιος ο Τζόρντι Σαβάλ, ενώ την αφήγηση έχουν αναλάβει οι ποιητές Μανουέλ Φορκάνο και Χεζούς Φουέντε.

ΙΝFΟ

«Χριστόφορος Κολόμβος: Χαμένοι Παράδεισοι», Κυριακή 11 Απριλίου, στις 20.30
στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-
7282.333). Εισιτήρια:
15, 27, 38, 55 ευρώ.
Φοιτητικά: 9 ευρώ.
Με ελληνικούς υπέρτιτλους.

«Κρύβουν πολύ πόνο»

Η παράσταση «Χριστόφορος Κολόμβος: Χαμένοι Παράδεισοι» ανιχνεύει ήχους και συγγένειες της χριστιανικής, μουσουλμανικής και εβραϊκής παράδοσης. «Προσπαθούμε να στήνουμε γέφυρες», λέει η Μονσεράτ Φιγέρας, καθώς ο Σαβάλ ανακατεύει μουσικές δέκα διαφορετικών εθνών και θρησκείες τριών κόσμων αναζητώντας μια ουτοπία και ένα όραμα οικουμενικής ενότητας. Στη μάχη αυτή των πολιτισμών- Εβραίοι εναντίον Χριστιανών, Χριστιανοί εναντίον Μουσουλμάνων, Ανατολή εναντίον Δύσης- ο Τζόρντι Σαβάλ ανιχνεύει προαιώνιους δεσμούς ανάμεσα στις χριστιανικές, εβραϊκές, μουσουλμανικές όψεις της αναγεννησιακής μουσικής.

«Τους ίδιους χορούς πήραν όλοι και την ίδια νοσταλγία έκαναν μελωδία», λέει η Μονσεράτ Φιγέρας. «Αλλοτε η επικοινωνία και το ανακάτεμα των πολιτισμών ήταν μεγαλύτερα. Οταν η Ισπανία έχασε την επαφή με το Ισλάμ και τους Εβραίους άρχισε η κατάπτωση. Οι σεφαραδίτες πάλι, που αναγκάστηκαν να φύγουν και ήρθαν και στην Ελλάδα, έμαθαν να αναμειγνύουν τη γλώσσα τους με ελληνικές και τουρκικές λέξεις και έφτιαξαν εξαίσιες μουσικές μέσα από αυτές τις επιρροές. Εξαίσιες μουσικές που, βέβαια, κρύβουν πολύ πόνο.

Η μουσική τους ήταν μια μεταμόρφωση του πόνου», λέει.