Η ώρα των αγγέλων

Αγγελοι καλοί, άγγελοι κακοί. Μια αγγελική αύρα έχει απλωθεί στον κόσμο των εκδόσεων που όλο και περισσότερο σε ΗΠΑ και Βρετανία αλλά σιγά σιγά και στην Ελλάδα εγκαθίσταται στις σελίδες των βιβλίων, που απευθύνονται κυρίως σε εφήβους.

Επτά νέες σειρές με πρωταγωνιστές αγγέλους κυκλοφόρησαν τον τελευταίο καιρό στον αγγλοσαξονικό κόσμο και γίνονται μπεστ σέλερ. «Οι άγγελοι είναι γύρω μας», γράφει το οπισθόφυλλο ενός από τα βιβλία αυτά. «Η ομορφιά τους είναι μεθυστική, η παρουσία τους προκαλεί δέος, η ενέργειά τους είναι ακαταμάχητη. Ο πυρετός των αγγέλων μεγαλώνει».

Στο βιβλίο «Αngel» του Λ. Α. Γουέδερλι, πρώτο μέρος μιας τριλογίας, οι άγγελοι παρουσιάζονται ως ποταπές δημιουργίες που πρέπει να εξοντωθούν από τον ήρωα του βιβλίου, τον Αλεξ, ο οποίος θέλει να τους κάνει «να πάψουν να απολαμβάνουν την ενέργεια αθώων θυμάτων». Για τον Αλεξ, γράφει η εφημερίδα «Οbserver», «μοναδικός καλός άγγελος είναι ο νεκρός άγγελος».

Υπάρχουν στοιχεία που θα μπορούσε κανείς να συσχετίσει με την άλλη μόδα της εποχής στο εφηβικό βιβλίο, τους βρικόλακες. Οπως και εκείνοι έτσι και οι άγγελοι είναι κατά το ήμισυ ανθρώπινοι και προσφέρουν στις νέες ηλικίες τη γνωριμία με τον μυστηριώδη κόσμο της σεξουαλικότητας των ενηλίκων. «Πρόθεσή μου δεν ήταν να εισχωρήσω σε θέμα θρησκείας και χριστιανικής παράδοσης», λέει ο συγγραφέας, «αλλά να επικεντρωθώ στην εκτυφλωτική ομορφιά των αγγέλων». Αλλες ιστορίες, όπως το «Αngel΄s Fury» της Μπραϊόνι Πιρς- με ήρωα έναν έκπτωτο άγγελο που επίσης απεργάζεται την καταστροφή της ανθρωπότητας – είναι εμπνευσμένες από την Παλαιά Διαθήκη.

Στην ελληνική εκδοχή τους, οι άγγελοι είναι κατά κανόνα θετικοί ήρωες. Οπως στο πρόσφατο «Τότε που κρύψαμε έναν άγγελο» της Αγγελικής Δαρλάση, όπου ο άγγελος είναι πληγωμένος και κυνηγημένος από «κακούς» χωρικούς. Και στο μυθιστόρημα ενηλίκων, όπου η παρουσία τους είναι επίσης συχνή, έχουν συνήθως θετική χροιά. Όπως στο μυθιστόρημα «Ο άγγελός μου ήταν έκπτωτος» της Κατερίνας Καριζώνη, όπου ένας άγγελος που έχασε τα φτερά του κι έπεσε σε απομακρυσμένο νησί ερωτεύτηκε μια γυναίκα. Και αυτά είναι ελάχιστα από τα δεκάδες βιβλία στα ελληνικά με πρωταγωνιστές αγγέλους, από μυθιστορήματα μέχρι μυστικιστικές μελέτες.

«Οι άγγελοι έγιναν ιδιαίτερα προσιτοί στις νεώτερες γενιές», εξηγεί ο βρετανός πανεπιστημιακός (καθηγητής στο Εast Αnglia) Τζόουντ Ρέιμοντ. «Αλλοτε γινόταν λόγος γι΄ αυτούς μόνον από θεολογικής πλευράς. Πριν από διακόσια χρόνια θα ήταν επικίνδυνο να γράψεις γι΄ αυτούς γιατί ακόμα τους θεωρούσαν αληθινούς. Τώρα τους βλέπουμε κάπως σαν νεράιδες». Θεωρεί δε τους αγγέλους πολύ πιο γόνιμο έδαφος για τη φαντασία απ΄ ό,τι τους βρικόλακες, ίσως και λόγω του ανώτερου στάτους το οποίο απολαμβάνουν. Και πιστεύει ότι τη σημερινή μόδα προετοίμασε, πιθανόν, η προ ετών επιτυχής τριλογία του Φίλιπ Πούλμαν («Το αστέρι του Βορρά», «Ο άρχοντας των δύο κόσμων», «Το κεχριμπαρένιο τηλεσκόπιο»), επηρεασμένη από τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη και τον «Χαμένο Παράδεισο» του Τζον Μίλτον.

«Ο κόσμος μπορεί να προβάλει στους αγγέλους όποιο δικό του νόημα επιθυμεί», συμπληρώνει ένας άλλος πανεπιστημιακός, ο συγγραφέας του βιβλίου «Αngels: Α Ηistory», Ντέιβιντ Αλμπερτ Τζόουνς. «Αυτό τους καθιστά ιδανικούς για την εφηβική ηλικία, μια ηλικία που αναζητά να πιστέψει σε κάτι. Υπάρχουν όλα τα συστατικά εκείνα που θα συγκινήσουν όσους επιθυμούν να πάρουν κάτι από τις καθιερωμένες θρησκείες, αλλά όχι με τρόπο που να περιορίζει την ανεξαρτησία τους».