ΜΑΤΙΕΣ Για τη Μελίνα

Είχα αρχίσει να γράφω για τα αβάσταχτα, αλλά απαραίτητα, οικονομικά μέτρα της κυβέρνησης, για τον Παπανδρέου, τον Σαρκοζί και τη Μέρκελ, που απέφυγε, με συνεχείς ντρίμπλες, να απαντήσει στην ευθεία ερώτηση του ημέτερου Παπαχρήστου για τα κόλπα που χρησιμοποίησαν η Γερμανία και άλλες χώρες για να μπουν στην ΟΝΕ. Και βέβαια είχα προχωρήσει στο μεγάλο σοκ, τις απεργίες, τις συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα, τους τραμπουκισμούς εις βάρος του προέδρου της ΓΣΕΕ και τη βαρβαρότητα των ΜΑΤ απέναντι σ΄ έναν ήρωα-σύμβολο, τον 88χρονο Γλέζο, όταν το βλέμμα μου έπεσε στην τηλεόραση και σε μερικές εικόνες της Μελίνας Μερκούρη. Σταμάτησα αμέσως το χρονογράφημά μου και βάλθηκα να σκέφτομαι τη Μελίνα. Τη Μελίνα τη φίλη μου. Που βρίσκεται μακριά μας εδώ και 16 ολόκληρα χρόνια…

Πολλοί και πολλές μπορούν να ξεχαστούν με το πέρασμα του καιρού. Είναι δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο με τη Μελίνα. Γιατί αυτή η γυναίκα- όπως άλλωστε και η Ειρήνη Παπά – είχε μια λάμψη, μια μοναδική γοητεία. Και το κυριότερο: απλό και πρακτικό μυαλό. Δεν μπερδευόταν με εξισώσεις και τετραγωνικές ρίζες. Δεν θα τα κατάφερνε κιόλας. Εδινε βάση στο ένστικτό της. Και είχε δίπλα της, ανά πάσα στιγμή, τον Ντασσέν. Που γνώριζε πολλά, είχε τραβήξει πολλά και ήξερε να ισιώνει τα ζύγια του χαρταετού για να μην τον πάρει ο άνεμος.

Η Μελίνα δεν είχε εχθρούς. Ούτε στο θέατρο ούτε στον κινηματογράφο ούτε στην πολιτική. Θαύμαζε απεριόριστα τον Γρηγόρη Φαράκο, εκτιμούσε βαθιά τον Καραμανλή και αγαπούσε πολύ τον Ανδρέα. Του τα συγχωρούσε όλα. Και σε κάθε περίπτωση ήταν δίπλα του.

Παράλληλα τον φοβόταν. Σε κάθε ανασχηματισμό έτρεμε στην ιδέα ότι μπορεί να μείνει έξω από την κυβέρνηση. Αλλά ο Ανδρέας δεν την άφησε ποτέ εκτός. Την αγαπούσε κι εκείνος. Ασχετα αν κάποια ώρα την είχε διαγράψει, μαζί με αρκετούς άλλους, από το κόμμα.

Τη γνώρισα από κοντά στο Παρίσι. Ο Μίκης ήταν η αιτία. Μάζευαν λεφτά και οι δύο για τον αντιδικτατορικό αγώνα. Είχαμε πάει, θυμάμαι, σε ένα εργοστάσιο. Εκατοντάδες εργάτες. Ο Μίκης υπέγραφε δίσκους του και η Μελίνα μιλούσε για τους «μαύρους συνταγματάρχες». Υστερα ανεβήκαμε έναν όροφο. Πλήθος οι προσωπικότητες των γραμμάτων και της τέχνης. Λίγα και ουσιαστικά λόγια, από τον Θεοδωράκη και τη Μερκούρη. Και κατόπιν έρανος. Τα γαλλικά φράγκα έπεφταν βροχή σε ένα καπέλο που γυρόφερνε η Μελίνα.

Στη μεταπολίτευση συνδεθήκαμε πολύ. Γύρισε με τον Ντασσέν τις «Επαρχίες της Αθήνας» πάνω σε κείμενά μου, καθώς επίσης και τις «Πόλεις»: μια σειρά ενός Καναδού σκηνοθέτη που είχε αφιερώσει την «Αθήνα» του, μια από τις «Πόλεις», στη Μελίνα. Ήταν όμως και τα τραγούδια: το «Μελίνα- Μελινάκι», πάνω στο «Δελφινάκι», το «Δέκα παλικάρια», το «Σαββατόβραδο στην Καισαριανή». Και περισσότερο από τα τραγούδια ήταν το τάβλι. Κάθε απόγευμα, στο σπίτι της, στην Αναγνωστοπούλου, παίζαμε ατελείωτες παρτίδες. Μελίνα, Ντασσέν, Αλαβάνος, Σπύρος Μερκούρης κι εγώ. Στην παρέα πάντοτε και η Μανουέλα Παυλίδου που η Μελίνα τη λάτρευε. Σαν παιδί της.

Είχαμε διάφορους φίλους που γυρνούσαν με διάφορες κοπελίτσες. Εφήμεροι έρωτες. Ρωτούσε η Μελίνα: «Πώς είναι αυτή;», για την κάθε καινούργια. «Μαλαχρινή ή ξανθιά;». Αν έπαιρνε την απάντηση «ξανθιά», έκανε μια γκριμάτσα αποδοκιμασίας και έστρεφε αλλού το κεφάλι. Αν όμως άκουγε τη φαρμακερή λέξη «μελαχρινή», την έπιανε ζήλεια και γίνονταν γκρίζα τα χρυσά μάτια της. Μια φορά μου είπε: «Οποιος παντρεμένος άντρας με γνωρίζει, αμέσως μετά το “χαίρω πολύ” τρέχει στη γυναίκα του και της ζητάει διαζύγιο!». Αχ, Μελίνα…