Φόροι με κλίμακα δύο ταχυτήτων

Ελαφρύνσεις για χαμηλά και μεσαία εισοδήματα έως 30.000 ευρώ και επιβαρύνσεις για τα υψηλά εισοδηματικά κλιμάκια πάνω από 50.000 ευρώ φέρνει η νέα φορολογική κλίμακα που παρουσιάζει την ερχόμενη εβδομάδα η κυβέρνηση. Η νέα κλίμακα, που «κλειδώνει» στην τελική της μορφή το Σαββατοκύριακο, θέτει τον πήχυ των ουσιαστικών ελαφρύνσεων στα 30.000 ευρώ, καθώς μέχρι αυτό το επίπεδο εισοδήματος οι μειώσεις φόρου θα φτάνουν ακόμα και τα 600 ευρώ εάν περάσει η πρόταση για δημιουργία κλιμακίου 12.000- 18.000 ευρώ, στο οποίο ο φορολογικός συντελεστής θα είναι 15%. Σε αυτή την περίπτωση μισθωτός με εισόδημα 17.000 ευρώ το 2008 που πλήρωσε πέρυσι στην εφορία 1.250 ευρώ, με τη νέα κλίμακα το 2010 θα κληθεί να καταβάλλει φόρο 750, δηλαδή 500 ευρώ λιγότερο.

Στον βαθμό που το συγκεκριμένο κλιμάκιο περιοριστεί έως τα 15.000 ευρώ όπως είναι μια εναλλακτική πρόταση, οι ελαφρύνσεις περιορίζονται δραστικά έως τα 300 ευρώ.

Ακόμη δύο κλιμάκια
Οι εισηγήσεις στις οποίες φαίνεται να καταλήγει το οικονομικό επιτελείο αφορούν στη δημιουργία δύο ακόμη κλιμακίων έως τα 50.000- 60.000 ευρώ πριν επιβληθεί ο ανώτερος φορολογικός συντελεστής 40% ο οποίος διατηρείται.

Με τον τρόπο αυτό, στα «μαλακά» πέφτουν τα εισοδήματα έως 50.000 ευρώ με οριακές αυξομειώσεις φόρου για το τμήμα πάνω τα 30.000 ευρώ. Από τα 50.000 ευρώ και άνω αυξάνονται ουσιαστικά οι επιβαρύνσεις. Μάλιστα, εάν περάσει η εισήγηση για επιβολή του ανώτατου συντελεστή 40% πάνω από τα 50.000 ευρώ (άλλο σενάριο προβλέπει επιβολή του πάνω από τα 60.000, από 75.000 σήμερα), τότε οι επιβαρύνσεις για τους έχοντες θα ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ.

Ενδιαμέσως, θα δημιουργηθούν τουλάχιστον δύο ακόμα κλιμάκια. Η κυβέρνηση επεξεργάζεται πρόταση που αφορά κλιμάκια με συντελεστές 24%25% για το τμήμα εισοδήματος από 18.000 έως 26.000 ή 30.000 ευρώ και με 35% για το κλιμάκιο εισοδήματος από το όριο και άνω. Με αυτό τον τρόπο οι μεγάλες ελαφρύνσεις έρχονται για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, με μεγαλύτερα οφέλη για τους φορολογούμενους που έχουν ετήσιο εισόδημα έως 30.000 ευρώ, μικρότερες μειώσεις έρχονται για τα μεσαία εισοδήματα και οι επιβαρύνσεις κλιμακώνονται από τα 50.000 ευρώ και άνω.

Ενιαία για όλους
Η νέα κλίμακα έχει μικρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα, της τάξεως των 200 εκατ. ευρώ. Απώλειες επιφέρει το γεγονός ότι θα είναι ενιαία για όλους τους φορολογούμενους (έως την Παρασκευή πάντως ήταν ανοιχτό το ενδεχόμενο το αφορολόγητο για τους ελεύθερους επαγγελματίες να παραμείνει στα 10.500 ευρώ). Το μεγάλο μυστικό του υπουργείου Οικονομικών κρύβεται στην παράλληλη κατάργηση των φοροαπαλλαγών και της αυτοτελούς φορολόγησης. Μέχρι τώρα, πληθώρα αμοιβών και επιδομάτων (βουλευτών, δικαστικών, ποδοσφαιριστών, καλλιτεχνών, μηχανικών και δημοσίων υπαλλήλων) φορολογούνταν αυτοτελώς, χωρίς να μπαίνουν στην κλίμακα, με συντελεστές από 5% έως και 20%. Εφεξής και αναδρομικά μάλιστα από τις αρχές Ιανουαρίου, όλα τα αυτοτελώς φορολογούμενα ει σοδήματα θα μπαίνουν στην κλίμακα οδηγώντας πολύ περισσότερους φορολογούμενους σε ανώτερα εισοδηματικά κλιμάκια.

Προσδοκούν 1,1 δισ. ευρώ
Παράλληλα με την κατάργηση των χαριστικών φοροαπαλλαγών, το οικονομικό επιτελείο προσβλέπει σε πρόσθετα έσοδα 900 εκατ. ευρώ, τα οποία αθροιζόμενα με το καθαρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα της κλίμακας εκτιμάται ότι θα φέρουν στα ταμεία του Δημοσίου 1,1 δισ. ευρώ ή περίπου 0,4% του ΑΕΠ. Πρόσθετα οφέλη για τα έσοδα του Δημοσίου αναμένονται από τη σύνδεση του αφορολόγητου με αποδείξεις που αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ. Τα σχέδια του υπουργείου Οικονομικών προβλέπουν σύνδεση του αφορολογήτου με αποδείξεις από παντού (με εξαίρεση λογαριασμούς ΔΕΚΟ και αγορά παγίων όπως σπίτια, αυτοκίνητα κ.λπ.) με αποτέλεσμα όσοι μέχρι σήμερα «τα έβρισκαν» με τους επαγγελματίες στη λογική 100 ευρώ με απόδειξη και χωρίς 80 να «κυνηγάνε» πλέον τις αποδείξεις. Για τους χαμηλόμισθούς και χαμηλοσυνταξιούχους οι απαιτούμενες αποδείξεις για να κερδίσουν το αφορολόγητο θα είναι της τάξης των 1.000- 2.000 ευρώ αλλά για όσους έχουν εισοδήματα πάνω από 70.000- 80.000 ως απαιτούμενο για να έχουν αφορολόγητο 12.000 συζητείται να δηλώνουν ισόποσης αξίας αποδείξεις. Εναλλακτικά, με αποδείξεις 6.000 ευρώ θα δικαιούνται μόνο το μισό αφορολόγητο ποσό.

Το μεγάλο μυστικό του υπουργείου Οικονομικών κρύβεται στην παράλληλη κατάργηση φοροαπαλλαγών και αυτοτελούς φορολόγησης

Κυνήγι για φοροφυγάδες

Το φορολογικό νομοσχέδιο, τις βασικές κατευθύνσεις του οποίου παρουσιάζει ο υπουργός Οικονομικών εκτός απροόπτου τη Δευτέρα ή την Τρίτη, για να κατατεθεί στη Βουλή τέλη Φεβρουαρίου- αρχές Μαρτίου, φέρνει τα πάνω κάτω σε όλους τους τομείς της φορολογίας. Όπως έχει προαναγγείλει ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου, από το 2011 όλες οι φορολογικές δηλώσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά και μόνο ηλεκτρονικά: οι φορολογούμενοι θα δηλώνουν στα νέα e-έντυπα το σύνολο των εσόδων και των περιουσιακών τους στοιχείων ώστε να εντοπίζονται μέσω απλών διασταυρώσεων ασυμφωνίες ανάμεσα στα δηλωθέντα εισοδήματα και στον τρόπο διαβίωσης που θα χτυπούν καμπανάκι ελέγχων.

Αυστηρές κυρώσεις που δεν αποκλείεται να ενεργοποιούν και ποινικές διαδικασίες θα προβλέπονται για τους φοροφυγάδες. Μάλιστα το υπουργείο Οικονομικών δεν αποκλείει ακόμα και δημόσια διαπόμπευσή τους με ανάρτηση σχετικού καταλόγου στο Διαδίκτυο. Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης για την πάταξη της φοροδιαφυγής μέσω της οποίας εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν φέτος 1,2 δισ. ευρώ στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αναδιοργάνωση των ελεγκτικών μηχανισμών με δραστική επανενεργοποίηση της Υπηρεσίας Ειδικών Ελέγχων με τη μορφή του πρώην ΣΔΟΕ.


Έρχονται τα πάνω – κάτω στα ακίνητα

Μεγάλες ανατροπές έρχονται και στη φορολογία ακινήτων όπου επανέρχεται ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας σε αντικατάσταση του ΕΤΑΚ, αυξάνονται οι αντικειμενικές αξίες, αλλάζει το σύστημα αφορολογήτου πρώτης κατοικίας αλλά και το σύστημα έκπτωσης τόκων στεγαστικών δανείων, με το επικρατέστερο σενάριο να αφορά έκπτωση 100% από το εισόδημα αλλά μόνο για την πρώτη κατοικία.

Στο αφορολόγητο πρώτης κατοικίας, που καθορίζεται μέχρι σήμερα με μοναδικό κριτήριο τα τετραγωνικά και αφορολόγητο όριο τα 200 μέτρα, επανέρχεται το κριτήριο της τιμής και θα καθοριστεί μεταξύ 150.000- 200.000 για τον άγαμο και μεταξύ 200.000- 300.000 για τον έγγαμο.

Για τον ΦΜΑΠ, το αφορολόγητο προσδιορίζεται στα 300.000-

350.000 ευρώ για τον άγαμο και στα 400.000 για τον έγγαμο, με κλιμάκωση των συντελεστών φόρου ανάλογα με το ύψος της ακίνητης περιουσίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι για τον προσδιορισμό του ΦΜΑΠ το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται στο να αθροίζει και την αξία των αγροτεμαχίων, εξέλιξη που αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τα έσοδα του Δημοσίου και να οδηγήσει πολλούς ιδιοκτήτες στην τσιμπίδα του νέου φόρου.


Σχέδιο ανατροπών στα όρια ηλικίας
ΡΕΠΟΡΤΑΖ:ΗΛΙΑΣ Π. ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ

Αύξηση ορίων ηλικίας για τις γυναίκες στο Δημόσιο, μαχαίρι στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, κίνητρα για παραμονή στην εργασία και αντικίνητρα για τις πρόωρες, περιορισμοί στην απασχόληση συνταξιούχων και νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων, είναι τα βασικά σημεία της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης που προωθεί το υπουργείο Εργασίας, προκαλώντας τις έντονες αντιδράσεις των εργατικών συνδικάτων (η ΑΔΕΔΥ έχει εξαγγείλει 24ωρη απεργία την ερχόμενη Τετάρτη και η ΓΣΕΕ στις 24 Φεβρουαρίου).

Το υπουργείο Εργασίας πάντως, με δεδομένη τη σοβαρή οικονομική κρίση στο ασφαλιστικό σύστημα σχεδιάζει να εφαρμόσει τον νόμο Πετραλιά (παρά τις αντίθετες κυβερνητικές δεσμεύσεις) που προβλέπει αύξηση ορίων ηλικίας στη σύνταξη και μειώσεις συντάξεων. Τονίζεται ότι χαμηλότερα των 65 ετών όρια ισχύουν τόσο στον ιδιωτικό όσο και τον δημόσιο τομέα. Κυρίως, όμως, για τους «παλαιούς» ασφαλισμένους (μεταξύ 1983 και 1992) και τις γυναίκες που, όμως, με τον νόμο Πετραλιά σταδιακά από το 2013 έως το 2017 θα αντιμετώπιζαν τόσο την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (π.χ. με 35 έτη στα 60, αντί στα 58 και οι μητέρες ανηλίκων στα 55 από τα 50 έτη) όσο και των απαιτούμενων ετών υπηρεσίας.

Το κυβερνητικό πακέτο για το νέο ασφαλιστικό τοπίο προβλέπει και τα εξής:

1Με στόχο να κλείσουν τα «παράθυρα» που οδηγούν σε πρόωρες συνταξιοδοτήσεις μελετάται πακέτο μέτρων όπως:

● Αύξηση του ορίου ηλικίας από τα 58 στα 60 έτη για την έξοδο με 35ετία από τον δημόσιο τομέα (κάτι ανάλογο ισχύει στον ιδιωτικό τομέα).

● Η αύξηση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης από 25 στα 35 για συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας των εργαζομένων στα σώματα ασφαλείας και στους στρατιωτικούς.

● Καθιερώνονται κίνητρα παραμονής στην εργασία μετά τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Θα δίνεται μεγαλύτερη προσαύξηση στη σύνταξη (από 2,5% ετησίως σε 3,5%) για όσους συνεχίζουν να δουλεύουν και μετά τη συμπλήρωση του ορίου. Εξάλλου η ποινή για έξοδο στη σύνταξη από 4,5% θα φθάσει στο 6% και στο Δημόσιο (για κάθε έτος που υπολείπεται για την έξοδο στη σύνταξη).

2Σε περίοδο 7ετίας, από το 2013 έως το 2020 θα γίνει η σταδιακή εξίσωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ανδρών- γυναικών στο Δημόσιο, μετά τη γνωστή καταδίκη της χώρας μας από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν πρόκειται να επηρεάσει όσες εργαζόμενες έχουν θεμελιώσει ή θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέσα στα επόμενα χρόνια. Δηλαδή, δεν θα επιβαρυνθούν με επιπλέον έτη υποχρεωτικής παραμονής στην εργασία όσες γυναίκες έχουν συμπληρώσει τα απαιτούμενα με βάση το ισχύον καθεστώς, χρόνια υπηρεσίας (20 ή 25, κατά περίπτωση) και βρίσκονται κοντά στην προβλεπόμενη ηλικία καταβολής της σύνταξης (55 για μειωμένη σύνταξη ή 60 για πλήρη οι έγγαμες). Το κυβερνητικό σχέδιο για την εξίσωση των ορίων ηλικίας ανδρών- γυναικών στη Δημόσια Διοίκηση (το σχετικό νομοσχέδιο θα κατατεθεί εντός του Φεβρουαρίου) σύμφωνα με πληροφορίες, θα προβλέπει μεταβατική περίοδο 7 ετών για την εφαρμογή του νέου ασφαλιστικού συστήματος, διατήρηση του σημερινού καθεστώτος για όσες γυναίκες θεμελιώνουν τουλάχιστον έως το 2013 ή έχουν ήδη θεμελιωμένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα και κατοχύρωση του κοινωνικού χαρακτήρα της ασφάλισης στο Δημόσιο. Πάντως με την εξίσωση των ορίων, περίπου 140.000 εργαζόμενες στο Δημόσιο θα είναι πλέον υποχρεωμένες να συνταξιοδοτούνται είτε στα 60 με μειωμένη σύνταξη, είτε στα 65 με πλήρη. Μεγάλες χαμένες θα είναι οι «παλαιές ασφαλισμένες», δηλαδή όσες άρχισαν να εργάζονται την 1η Ιανουαρίου 1983 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 1992.

3Θεσμοθέτηση μιας βασικής σύνταξης ως κοινής αφετηρίας για όλες τις κύριες συντάξεις και ενίσχυση της ανταποδοτικής σχέσης εισφορών- παροχών. Αυτό σημαίνει ότι τα κατώτατα όρια των συντάξεων, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα θα αλλάξουν, θα εξαλειφθούν τα κίνητρα της πρόωρης συνταξιοδότησης (π.χ. με 15 έτη ή 25 έτη), ενώ κανένα ένσημο δεν θα πηγαίνει χαμένο.