[ Δρόμοι ]

Στην αρχή…
… της περασμένης δεκαετίας, τον Μάρτιο του 2000, οι Ευρωπαίοι ηγέτες ανήγγελλαν με τυμπανοκρουσίες τη στρατηγική της Λισαβώνας. Ο στόχος της ήταν να δώσει μέχρι το 2010 «διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη, συνθήκες για πλήρη απασχόληση και μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή».

Η μεγαλεπήβολη…
… αναγγελία γινόταν ύστερα από μια οκταετή περίοδο άγριας λιτότητας, που ακολούθησε την υπογραφή της Συνθήκης του Μάαστριχτ, με την ανεργία να έχει ανέβει στο 11,1% στις ένδεκα χώρες του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος (Γερμανία 9,5%, Γαλλία 11,9, Ελλάδα 9,6%). Βρισκόμαστε σήμερα στη δεύτερη δεκαετία του εικοστού πρώτου αιώνα και όλοι οι φιλόδοξοι στόχοι που διατυπώθηκαν τότε στην πορτογαλική πρωτεύουσα έχουν διαψευστεί. Αντί για πλήρη απασχόληση, η Ευρώπη είναι βυθισμένη στη μαζική ανεργία. Αντί για οικονομική ανάπτυξη, έχει βουλιάξει στην ύφεση. Αντί για κοινωνική συνοχή, εντείνονται οι κοινωνικές συγκρούσεις. Ακόμη και το ευρώ, που πάνω του θεμελιώθηκε η στρατηγική της Λισαβώνας, διατρέχει σοβαρό κίνδυνο. Για όσους πίστεψαν σε αυτήν, δεν ήταν παρά μια αυταπάτη. Από την αναμέτρηση ανάμεσα στην «Ευρώπη των τραπεζιτών» και την «Ευρώπη των λαών» βγήκε κερδισμένη η πρώτη. Όταν ξέσπασε η τρέχουσα οικονομική κρίση, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έσπευσαν να καλύψουν τα χρέη των τραπεζιτών, μολονότι ήταν προϊόν μνημειώδους απάτης και κερδοσκοπίας. Τώρα που οι μικρές ευρωπαϊκές χώρες γονατίζουν κάτω από το βάρος των δικών τους χρεών, οι τραπεζίτες απαιτούν την επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας στους λαούς που πλήρωσαν για τη σωτηρία τους. Και μαζί με τους πολιτικούς τονίζουν ότι δεν πρόκειται να τους δώσουν σωσίβιο. «Η μεγάλη πρόκληση γι΄ αυτές τις χώρες», έγραφαν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», «είναι να εφαρμόσουν τις περικοπές δαπανών που απαιτούν οι τραπεζίτες και να ξαναγράψουν το κοινωνικό συμβόλαιο χωρίς να προκληθεί επανάσταση». Αυτή η τελευταία λέξη είναι ίσως το κλειδί που εξηγεί την κατάσταση.

Μια εκστρατεία…
… εκφοβισμού έχει εξαπολυθεί με στόχο τους λαούς των μικρών χωρών με τα μεγάλα ελλείμματα. Ισπανία, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ελλάδα. Πολύ υψηλά ελλείμματα. Χάθηκε ο κόσμος; Μάλλον όχι, λέει στη «Les Εchos» ο Λοράνς Μπουν, οικονομολόγος της Βarclay Capital. Για παράδειγμα, η διαφορά στα spread δανεισμού της Ελλάδας και της Γερμανίας κυμαίνεται σήμερα στο 2,5-3%, ενώ ήταν στο 10% πριν η Ελλάδα μπει στη ζώνη του ευρώ. Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι διεθνείς αγορές χρήματος (δηλαδή οι κερδοσκόποι) γνωρίζουν καλά πως οι χώρες της ζώνης του ευρώ δεν πρόκειται να αφήσουν την Ελλάδα ούτε καμιά άλλη χώρα της ευρωζώνης να χρεοκοπήσει. Ήδη, σύμφωνα με την «Εuropean Voice», εξετάζουν τρόπους για να παρακάμψουν τις απαγορεύσεις της Συνθήκης του Μάαστριχτ προκειμένου να σώσουν την αξιοπιστία του ευρώ.

Τι θα μείνει…
… από όλα αυτά; Όταν πια θα έχουν εφαρμοστεί τα μέτρα λιτότητας, οι τραπεζίτες θα έχουν βγει πάλι κερδισμένοι και οι λαοί θα έχουν πληρώσει τον λογαριασμό για μια κρίση που δεν ήταν δική τους.