[ Πρόσωπα ] Δεν εγκατέλειψε την ουτοπία

«Ο Ντανιέλ Μπενσαΐντ ανήκε σε μια στρατευμένη γενιά που αναδείχθηκε το 1968. Δεν εγκατέλειψε τη σημαία της εξέγερσης και της αντίστασης, ενσάρκωνε τη συνέχεια της επαναστατικής μάχης».

Αυτά δήλωσε ο Αλαίν Κριβίν, με τον οποίο ο Μπενσαΐντ είχε ιδρύσει το 1966 στη Γαλλία την Επαναστατική Κομμουνιστική Νεολαία (JCR) και στη συνέχεια, το 1969, τον Κομμουνιστικό Επαναστατικό Σύνδεσμο (LCR). Άλλοι τον είχαν χαρακτηρίσει «άκαμπτο» επειδή αρνιόταν να εγκαταλείψει την ουτοπία. «Δεν θέλω να παραδοθώ, αυτό είναι σίγουρο», είχε απαντήσει ο Μπενσαΐντ. «Όμως, ανάμεσα σ΄ αυτούς που δέχονται τις γροθιές και σ΄ αυτούς που τις δίνουν, το σύνορο είναι ευδιάκριτο, δεν είναι;» Ο Γάλλος μαρξιστής φιλόσοφος και θεωρητικός του τροτσκιστικού κινήματος Ντανιέλ Μπενσαΐντ πέθανε χθες το πρωί, δύο μήνες πριν κλείσει τα 64, έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια.

Ήταν ένας από τους κύριους ηγέτες της Τετάρτης Διεθνούς και του κινήματος του Μάη του ΄68, ενώ πέρυσι είχε συμμετάσχει ενεργά στην ίδρυση του Νέου Αντικαπιταλιστικού Κόμματος (ΝΡΑ), που προέκυψε από τη διάλυση του LCR. Ήταν επίσης καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Ρaris VΙΙΙ και είχε εκδώσει πολλά φιλοσοφικά και πολιτικά έργα, μεταξύ των οποίων το βιβλίο «Για ένα σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» (κυκλοφόρησε πέρυσι από τις εκδόσεις Μille et une nuits), το οποίο έγραψε μαζί με τον επικεφαλής του ΝΡΑ, τον ταχυδρομικό Ολιβιέ Μπεζανσενό. Θεωρούσε πλαστή τη διάκριση ανάμεσα στη μεταρρύθμιση και την επανάσταση, πρότεινε τον σχηματισμό κομμάτων ευρείας βάσης και υποστήριζε πως είναι ενδεχομένως θεμιτή η είσοδος σε μια καπιταλιστική κυβέρνηση με την επιδίωξη να χρησιμοποιηθεί το υφιστάμενο κράτος ως εργαλείο επαναστατικού μετασχηματισμού. Οργάνωσε τις επιθεωρήσεις «Critique Communiste» και «ContreΤemps» και «έδινε ασυμβίβαστα τη μάχη των ιδεών, εμπνεόμενος από την υπεράσπιση ενός ανοικτού, μη δογματικού μαρξισμού», αναφέρει το ΝΡΑ στην ανακοίνωση που εξέδωσε για τον θάνατο του φιλοσόφου.

Ο Μπενσαΐντ θεωρούσε πως η γενιά του ΄68 ήταν «η πρώτη γενιά των ΜΜΕ, στα οδοφράγματα μερικοί διαπραγματεύονταν ήδη τη δημοσίευση των φωτογραφιών τους στο Ρaris-Μatch». Συμμετείχε στην επιθεώρηση «Rouge», από την οποία θυμόταν αργότερα μια συνάντησή του με τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, που είχε πάει για να ζητήσει οικονομική υποστήριξη: «Μου δήλωσε απότομα ότι η κίνηση μιας κάμερας είναι σαν ένα χάδι γύρω από την εικόνα, ενώ η μηχανική χειρονομία του δημοσιογράφου που επαναφέρει απότομα τον κύλινδρο της γραφομηχανής του είναι η κίνηση που κάνει κανείς για να χαστουκίσει ένα παιδί. Δεν υπήρχε τίποτε για να προσθέσει κανείς…».

Ο Μπενσαΐντ απέφευγε τη δημοσιότητα και έγραψε τα περισσότερα βιβλία και άρθρα του μετά το 1995, γυρίζοντας παράλληλα τον κόσμο για να προβάλλει τις ιδέες του σε πολιτικά και κοινωνικά φόρουμ. Σύμφωνα με τον πανεπιστημιακό Φιλίπ Κορκύφ, ήταν ένας «αυθεντικός οργανικός διανοούμενος», ο οποίος ουδέποτε διαχώρισε τη θεωρία από την πράξη.