ΔΡΟΜΟΙ

Οι τραπεζίτες…
… δεν είναι παντός καιρού. Το λέει και η παροιμία: «Σου δανείζουν μια ομπρέλα με λιακάδα και σου την παίρνουν πίσω με την πρώτη βροχή». Γιατί, αντίθετα με τη μυθολογία του «επιχειρηματικού κινδύνου», αυτοί δεν διακινδυνεύουν ποτέ. Παίζουν πάντα στα σίγουρα.

Τα κέρδη…
… που συσσώρευσαν πριν από την οικονομική κρίση ήταν αμύθητα. Μα κι όταν πια ξέσπασε η κρίση (εξαιτίας της κερδοσκοπίας τους), οι τραπεζίτες πάλι βγήκαν κερδισμένοι. Οι κυβερνήσεις έσπευσαν να τους διασώσουν από την καταστροφή, υποστηρίζοντας ότι αλλιώς θα κατέρρεαν οι οικονομίες των χωρών τους. Το αποτέλεσμα ήταν το αντίθετο. Το δημόσιο χρήμα που δαπανήθηκε για τη διάσωση των τραπεζών, προκάλεσε στις χώρες ένα τεράστιο πρόβλημα χρέους που τώρα καλούνται να το πληρώσουν με θυσίες οι εργαζόμενοι. Ήταν μια μαζική μεταφορά εθνικού πλούτου από τον λαό στην παρασιτική κάστα των τραπεζιτών.

Το τραπεζικό…
… κεφάλαιο δεν αναγνωρίζει άλλες αξίες εκτός από αυτές που εγγράφει στους ισολογισμούς του. Γι΄ αυτό σε κρίσιμους καιρούς, σε καιρούς πολέμου, όταν είχε απειληθεί η ανεξαρτησία τους και η εθνική κυριαρχία τους, οι χώρες ήξεραν πως δεν μπορούσαν να στηριχτούν στους τραπεζίτες. Στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, γράφει το «Γκλόμπαλ Ρισέρτς», όταν ο ανθός της αυστραλιανής νεολαίας χανόταν στα πεδία της μάχης, οι ιδιωτικές τράπεζες ζητούσαν επιτόκια 6% ακατέβατα. Γι΄ αυτό, τη χρηματοδότηση της πολεμικής προσπάθειας της Αυστραλίας ανέλαβε η κρατική Τράπεζα της Κοινοπολιτείας. Με επιτόκιο μόλις ένα κλάσμα της μονάδας, γλίτωσε τους Αυστραλούς από 12 εκατομμύρια δολάρια σε τραπεζικές προμήθειες. Μετά τον πόλεμο, ο διοικητής αυτής της τράπεζας έσωσε τους Αυστραλούς από την οικονομική ύφεση στην οποία είχε βυθιστεί ο υπόλοιπος κόσμος, χορηγώντας πιστώσεις για την παραγωγή και την ανέγερση κατοικιών και χρηματοδοτώντας τις τοπικές αρχές της χώρας για την κατασκευή δρόμων, σιδηροδρόμων, λιμένων, διυλιστηρίων και εργοστασίων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Όμως δεν ήταν μόνο η Αυστραλία. Στη δύσκολη δεκαετία του 1930, η Νέα Ζηλανδία δεν διασώθηκε από τις ιδιωτικές τράπεζες, αλλά από ένα επιτυχημένο άτοκο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων που χρηματοδοτήθηκε από το κράτος. Οι πιστώσεις που χορήγησε η κρατική κεντρική τράπεζα της χώρας επέτρεψαν στη Νέα Ζηλανδία να αναπτυχθεί σε μία περίοδο που ο υπόλοιπος κόσμος πάλευε με τη μηδενική παραγωγικότητα και τη φτώχεια.

Ο αντίλογος…
… των ιδιωτικών τραπεζών στην κρατική χρηματοδότηση της ανάπτυξης υποστηρίζει πως προκαλεί πληθωρισμό. Το καλύτερο αντίδοτο στον πληθωρισμό, επισημαίνει το «Γκλόμπαλ Ρισέρτς», είναι να διατίθεται το δημόσιο χρήμα σε παραγωγικά έργα που αυξάνουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες και όχι στην κερδοσκοπία ή την αποπληρωμή χρεών σε ξένο νόμισμα. Το εθνικό νόμισμα μπορεί να προστατευτεί από τις επιθέσεις των κερδοσκόπων με την επιβολή συναλλαγματικών ελέγχων, όπως έκανε η Μαλαισία το 1998, και με έλεγχο της κυκλοφορίας των κεφαλαίων, όπως κάνουν σήμερα η Βραζιλία και η Ταϊβάν. Χωρίς τέτοια εργαλεία, μια χώρα είναι καταδικασμένη στην εξάρτηση.