ΔΡΟΜΟΙ

Το δώρο…
… που αποφάσισε να τους κάνει η Γαλλία δεν ήταν εκείνο ακριβώς που περίμεναν οι Αιγύπτιοι: 500.000

τόμοι βιβλίων για τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Θα μπορούσε μάλιστα κάποιος να το πάρει σαν δωροδοκία, αφού το γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού αποσκοπεί στη δημιουργία ενός τμήματος της γαλλικής γραμματείας στην αιγυπτιακή βιβλιοθήκη.

Τον περασμένο…
… Οκτώβριο, η αιγυπτιακή κυβέρνηση είχε διακόψει την αρχαιολογική συνεργασία της με το Λούβρο, απαιτώντας την επιστροφή «κλεμμένων» αιγυπτιακών αρχαιοτήτων από τη Γαλλία. Μία ακόμη διεκδίκηση που έρχεται να προστεθεί κι αυτή σε πολλές άλλες οι οποίες από τον δέκατο ένατο αιώνα χωρίζουν τις χώρεςάρπαγες από τις χώρες- θύματα. Θαμμένο κάτω από τους σωρούς των δολαρίων, το βάρος των εθνικισμών και τις αλλεπάλληλες επιστρωματώσεις της Ιστορίας, το ζήτημα της νόμιμης επιστροφής των πολιτιστικών θησαυρών στους δικαιούχους τους δεν είναι πια μόνο πολιτιστικό, αλλά κυρίως πολιτικό. Και επικρεμάται σαν δαμόκλειος σπάθη πάνω από τα μεγάλα μουσεία του δυτικού κόσμου. Γιατί κάθε τόσο αποκαλύπτεται πως κάποια από αυτά, για να βάλουν στο χέρι κάποιον ανεκτίμητο θησαυρό, δεν διστάζουν να καταφύγουν ακόμη και στη μαύρη αγορά που, λειτουργώντας με τους ίδιους κανόνες που ακολουθούν και οι λαθρέμποροι όπλων και ναρκωτικών, εκτελεί παραγγελίες και αφαιρεί τον πολιτιστικό πλούτο των φτωχών χωρών για τον πουλήσει στις πλούσιες. Τον Οκτώβριο,…
… ο επικεφαλής των αιγυπτιακών αρχαιοτήτων Ζάχι Χαβάς διέκοψε κάθε συνεργασία με το Μουσείο του Λούβρου, με την ελπίδα πως θα πείσει έτσι τη Γαλλία να επιστρέψει πέντε κλεμμένα θραύσματα από τοιχογραφίες της Κοιλάδας των Βασιλέων. Ύστερα από διαβουλεύσεις με την εθνική επιστημονική επιτροπή των γαλλικών μουσείων, ήρθε η νίκη για την Αίγυπτο. Ο υπουργός Πολιτισμού Φρεντερίκ Μιτεράν διαβεβαίωσε πως τα αντικείμενα θα αποδοθούν. Όμως, οι Αιγύπτιοι παραμένουν επιφυλακτικοί. Και διατηρούν το εμπάργκο τους στο Λούβρο, ώσπου να δουν τον κλεμμένο θησαυρό να πατάει σε αιγυπτιακό έδαφος. «Δικαιολογημένα», λέει η Τάνια Μπριμσόν στο γαλλικό περιοδικό «Εβέν», «μια και οι υποσχέσεις για επιστροφή των πολιτιστικών θησαυρών σπάνια τηρούνται. Επικρατούν οι ανισότητες και η κακοπιστία. Το διεθνές δίκαιο για τη διακίνηση των πολιτιστικών αγαθών- οι συμβάσεις της Unesco το 1970 και της Unidroit το 1995 – παραμένει αόριστο και αφήνει περιθώρια να υπεκφεύγουν οι κυβερνήσεις. Έτσι, στις περισσότερες περιπτώσεις επικρατεί το δίκαιο του ισχυροτέρου. Αυτός ήταν και ο λόγος που διαψεύστηκαν οι ελπίδες των Ελλήνων να ανοίξουν το Νέο Μουσείο Ακρόπολης με τα Γλυπτά του Παρθενώνα που κρατούνται στο Βρετανικό Μουσείο».

Τα εκπατρισμένα…
… και ξεριζωμένα μνημεία, που ήταν κάποτε σύμβολα κραταιά, σήμερα είναι ζωντανά πειστήρια των εγκλημάτων των παλιών αποικιοκρατικών δυνάμεων. Αψευδείς μάρτυρες της άνισης αναμέτρησης με το δίκαιο του ισχυρότερου.